Sadələşdirilmiş vergi 2026: faizlər, hədd və bəyannamə
Sadələşdirilmiş vergini kim seçə bilər, 2%, 8% və sabit məbləğlər, 30% qaydası, bəyannamənin sətirləri, müddətlər və cərimələr Məcəllənin maddələri ilə.
Sadələşdirilmiş vergi ƏDV ödəyicisi olmayan və ardıcıl 12 ayda vergi tutulan əməliyyatları 200,000 ₼-ı keçməyən sahibkarların dövriyyədən, xərclər çıxılmadan ödədiyi vergidir. Əsas dərəcə 2%-dir, iri kafe və restoranlar 8% ödəyir, taksi və bəzi fərdi işlər üçün aylıq sabit məbləğ var. Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi rüblükdür və rübdən sonrakı ayın 20-dək verilir.

Sadələşdirilmiş vergi ƏDV ödəyicisi olmayan kiçik sahibkarın mənfəətdən deyil, dövriyyədən ödədiyi vergidir. Satışın və ya xidmətin pulundan xərclər çıxılmadan 2% tutulur, kafe və restoran kimi bəzi fəaliyyətlərdə dərəcə başqadır. Qaydaları Vergi Məcəlləsinin XVII fəsli, yəni 218–221-ci maddələr müəyyən edir. Fərdi sahibkarların çoxu bu rejimi VÖEN alanda seçir və seçimin hesabı şirkət açmaq və vergi rejimi haqqında yazıda proqramçı ilə satıcının nümunəsində aparılıb.
2026-cı il bu rejimdə üç şeyi dəyişib. Kartla alınan pul həddə yarı çəkisi ilə düşür, iri kafe və restoranlar POS-la aldıqları məbləğdən daha aşağı dərəcə ödəyirlər, bəyannamənin forması da yenilənib. Vergi Xidməti yeni formanı 3 aprel 2026-cı il əmri ilə təsdiqləyib və 2025-ci ilin oktyabrından bəyannaməni sahibkarlar üçün öncədən doldurur.
Mündəricat
- Sadələşdirilmiş vergini kim seçə bilər?
- Kimlər bu rejimdən istifadə edə bilməz?
- Şirkətlərə və xaricə işləyənlər üçün 30% qaydası
- Sadələşdirilmiş vergi faizi: 2%, 8%, 6% və sabit məbləğlər
- Bəyannamə necə doldurulur?
- Gecikmə və səhv nəyə başa gəlir?
- Sığorta üçün hansı bəyannamə verilir?
- Rejimdən necə çıxılır və ƏDV-yə nə vaxt keçilir?
Sadələşdirilmiş vergini kim seçə bilər?

Məcəllənin 218.1.1-ci maddəsi bu hüququ ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyatda olmayan və ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi 200,000 ₼ və ondan az olan şəxslərə verir. Bura həm fərdi sahibkarlar, həm də MMC-lər düşür. Hesab təqvim ili ilə aparılmır: may ayında dövriyyəni yoxlayan sahibkar ötən ilin iyunundan bu ilin mayına qədər olan on iki ayı toplayır.
Pərakəndə satışda və vergi uçotunda olmayan şəxslərə, yəni əhaliyə göstərilən xidmətlərdə POS-terminalla alınan pul həddə 0.5 əmsalla düşür (218.1-1). Vergi Xidmətinin 2026-cı il flayerində yazılıb ki, bu qayda 1 yanvar 2026-cı ildən sadələşdirilmiş verginin həddinə də tətbiq olunur, halbuki əvvəllər hədd heç bir güzəştsiz sayılırdı. Flayerdəki misalda 12 ayın dövriyyəsi 260,000 ₼-dır və bunun 140,000 ₼-ı kartla gəlib. Hədd üçün 190,000 ₼ sayıldığından sahibkar rejimdə qalır. Əmsal yalnız həddi ölçür, vergi isə bütün dövriyyədən, yəni 260,000 ₼-ın hamısından hesablanır.
Kartla satışın sahibkarlar üçün öz xərci də var. Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov 20 oktyabr 2026-cı il iclasında POS xidmətinin haqlarının mikro biznesin vergi dərəcəsini ötdüyünü deyib. Trend onun gətirdiyi rəqəmləri də yayıb: standart kartlarda banklararası haqq Azərbaycanda 1.3–1.8% arasındadır, Türkiyədə 1.32%. Bu haqq bankın sahibkardan aldığı komissiyanın yalnız bir hissəsidir.
Rejim il üçün seçilir. Hüququ olan ödəyicilər hər il aprelin 20-dək ya sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsini, ya da bu hüquqdan istifadə etməyəcəkləri barədə yazılı məlumatı verirlər və seçdikləri metodu ilin sonunadək dəyişə bilmirlər (218.2). Heç nə verilməyəndə vergi orqanı əvvəlki ilin metodunu saxlayır. İl ərzində işə başlayan sahibkarlar uçota durarkən ərizədə yazdıqları metodla işləyirlər.
Kimlər bu rejimdən istifadə edə bilməz?
Dövriyyəsi həddən aşağı olsa da, 218.5-ci maddədəki şəxslər bu verginin ödəyicisi ola bilməzlər:
- topdansatış ticarəti ilə məşğul olanlar;
- aksizli və məcburi nişanlanan malların istehsalçıları;
- kredit təşkilatları, sığorta bazarının peşəkar iştirakçıları, investisiya fondları, lombardlar (icbari sığorta müqavilələri üzrə sığorta agentləri istisnadır);
- əmlakı icarəyə verməkdən və royaltidən gəlir alanlar;
- qızıl, zərgərlik məmulatı, almaz və xəz-dəri satanlar;
- lisenziya tələb olunan fəaliyyətlə məşğul olanlar;
- rüb ərzində orta hesabla 10 nəfərdən çox işçisi olan istehsalçılar;
- ilin əvvəlinə əsas vəsaitlərinin qalıq dəyəri 1,000,000 ₼-dan çox olanlar;
- qeyri-dövlət pensiya fondları, təbii inhisar subyektləri və publik hüquqi şəxslər.
İcarə gəliri olan sahibkarlar başqa fəaliyyətləri üçün sadələşdirilmiş vergini saxlaya bilərlər, sadəcə gəlirləri və xərcləri fəaliyyətlər üzrə ayrı-ayrılıqda uçota alırlar (221.7). Siyahıda asan gözdən qaçan bənd 218.5.10-dur. Ona əsasən əhaliyə deyil, şirkətlərə və vergi uçotunda olan şəxslərə işləyən sahibkarlar da ümumi qayda ilə bu rejimdən kənardadırlar və onların rejimdə qalıb-qalmamasını rüblük pay müəyyən edir.
Şirkətlərə və xaricə işləyənlər üçün 30% qaydası

Əhaliyə xidmətlə yanaşı hüquqi şəxslərə və vergi uçotunda olan fiziki şəxslərə də iş görən sahibkar sadələşdirilmiş vergidə o şərtlə qalır ki, rüb ərzində elektron qaimə-faktura ilə rəsmiləşdirilməli əməliyyatlar xidmətlərin ümumi həcminin 30%-indən çox olmasın (218.6.2). Pərakəndə ilə yanaşı topdan satan üçün eyni hədd ticarət əməliyyatlarına tətbiq olunur (218.6.1). Şərt pozulanda hüquq həmin rübdən sonrakı ayın 1-dən ləğv edilir (218.7).
Maddədə frilanserlər üçün hər şeyi dəyişən bir detal var. Qeyri-rezident şirkətlərə və xarici sahibkarlara invoysla göstərilən xidmətlər də həmin paya daxildir.
Tutaq ki, SMM ilə məşğul olan fərdi sahibkar aprel–iyun aylarında 12,000 ₼ dövriyyə edib. Bunun 2,400 ₼-ı yerli şirkətlərə e-qaimə ilə, 1,800 ₼-ı xarici müştəriyə invoysla gedib. Pay 35% olur və sahibkar 1 iyuldan sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi olmur. Həmin 1,800 ₼ xarici şirkətdən deyil, əhaliyə göstərilən xidmətdən gəlsəydi, pay 20% olardı və rejim saxlanılardı.
Müştərilərinin çoxu xaricdə olan proqramçılar, dizaynerlər və tərcüməçilər üçün bu rejim praktikada bağlıdır. Bizim fikrimizcə, satışının təxminən üçdə biri şirkətlərə gedən sahibkar da sadələşdirilmiş vergini seçməməlidir, çünki bir böyük sifariş rübün payını həddən keçirir və rejim ilin ortasında, mühasibat buna hazır olmayanda dəyişir. Belə sahibkarlar üçün gəlir vergisi rejimində başqa güzəşt işləyir: 102.1.30-1-ci maddəyə görə illik gəliri 45,000 ₼-dək olan fiziki şəxsin xidmət ixracından və siyahıdakı digər sahələrdən gəlirinin 75%-i vergidən azaddır. Fəaliyyətinizin siyahıya düşüb-düşmədiyini və hansı rejimin sərfəli olduğunu ilin əvvəlində mühasiblə dəqiqləşdirin.
Sadələşdirilmiş vergi faizi: 2%, 8%, 6% və sabit məbləğlər
Dərəcəni fəaliyyət müəyyən edir. Ödəyicilərin əksəriyyəti ümumi dərəcə ilə işləyir. 218.4-cü maddədəki şəxslər həddən asılı olmayaraq bu rejimdədirlər və vergini dövriyyədən deyil, avtomobilə, oturacağa və ya kvadratmetrə görə hesablayırlar.
| Fəaliyyət | Nədən hesablanır | Dərəcə | Maddə |
|---|---|---|---|
| Ticarət, xidmət və digər fəaliyyət | ümumi hasilat və satışdankənar gəlir, xərclər çıxılmır | 2% | 220.1 |
| İctimai iaşə, 12 ayda dövriyyə 200,000 ₼-dan çox | ümumi hasilat | 8% | 220.1-1 |
| Həmin iaşə, əhalidən POS-la alınan pul, 2026–2028 | kassaya inteqrasiya olunmuş POS dövriyyəsi | 6% | 220.1-1 |
| Lotereya və idman mərc oyunları | operator üçün bilet satışı, satıcı üçün mükafat | 6% və 4% | 220.9, 220.9-1 |
| Hüquqi şəxs və fərdi sahibkarın bankdan nağd pul çıxarması | çıxarılan məbləğ | 1% | 220.12 |
| Taksi | hər avtomobil üçün, ayda | 9 ₼ × əmsal | 220.5, 220.6 |
| Sərnişin daşıma (taksidən başqa) | hər oturacaq üçün, ayda | 1.8 ₼ × əmsal | 220.5, 220.6 |
| Fiziki şəxsin mülkiyyətindəki yaşayış və qeyri-yaşayış sahəsini təqdim etməsi | hər kvadratmetr | 15 ₼ × zona əmsalı | 220.8 |
| Fiziki şəxsin torpaq sahəsini təqdim etməsi | hər kvadratmetr | 0.5 ₼ × zona əmsalı | 220.8 |
Mənbə: Vergi Məcəlləsinin e-qanun.az-dakı mətni, 12 noyabr 2026.
Daşımada əmsal ərazidən asılıdır: Bakıda və Bakı ilə digər şəhərlər arasında 2.0, Abşeron rayonunda, Sumqayıtda və Gəncədə 1.5, qalan ərazilərdə 1.0 (220.6). Kafe və restoranın 6% hüququ yalnız nağd olmayan ödənişin nəzarət-kassa aparatına vahid sistemdə qoşulmuş POS-terminalla qəbul edildiyi halda yaranır. Vergi Xidmətinin 2026 bukleti əlavə edir ki, çekdə tranzaksiya nömrəsi (RRN) Vergi Xidmətinin sisteminə ötürülməlidir.
Bu ayın 12-də Məcəllənin mətnini e-qanun.az-da oxuyanda iki köhnə qayda gözə çarpdı. 220.5-ci maddənin cədvəlində yük daşımasına hər ton üçün aylıq 1 ₼ vergi, 218.1.3-cü bənddə bina tikintisinin sadələşdirilmiş vergisi hələ də görünür. Ancaq hər ikisi xətlə qaralanıb, yəni ləğv olunub. Mətni saytdan sadə köçürəndə xətt itir və bu sətirlər qüvvədə olan qayda kimi oxunur.
Aylıq sabit məbləğlə işləyənlər
Muzdlu işçi cəlb etmədən aşağıdakı işlərlə məşğul olan fiziki şəxslər vergini aylıq sabit məbləğlə ödəyirlər (220.10). Onlar bəyannamə vermirlər (221.8.3), vergi, sosial və tibbi sığorta birlikdə ödənilir və bunun müqabilində qəbz alınır. Məbləğ Bakıda 2.0, Gəncə, Sumqayıt və Xırdalanda 1.5, Abşeronun qəsəbələrində, Şirvan, Mingəçevir, Naxçıvan, Lənkəran, Yevlax, Şəki və Naftalanda 1.0, digər rayonlarda 0.5 əmsalla vurulur (220.11).
| Fəaliyyət | Baza, ayda | Bakıda, ayda |
|---|---|---|
| Toy və tədbirlərdə aparıcılıq, çalğıçılıq, rəqqaslıq, aşıqlıq | 20 ₼ | 40 ₼ |
| Nəqqaşlıq emalatxanası, fərdi baytarlıq | 20 ₼ | 40 ₼ |
| Fərdi foto, audio-video xidməti (studiyalar istisna), bərbər | 15 ₼ | 30 ₼ |
| Dərzi, məişət cihazlarının təmiri | 10 ₼ | 20 ₼ |
| Ev qulluqçusu, dayə, xəstəyə və qocaya qulluq, fərdi sürücü, aşbaz, bağban, ofisiant | 10 ₼ | 20 ₼ |
| Çəkməçi, pinəçi | 5 ₼ | 10 ₼ |
Mənbə: Vergi Məcəlləsi, 220.10 və 220.11-ci maddələr.
Vergi Xidmətinin 2026 flayerinə görə, 1 yanvardan bu şəxslər başqa fəaliyyətlə də məşğul olanda və həmin fəaliyyət üzrə vergi borcları yarananda qəbz almaq hüququnu itirmirlər.
Bəyannamə necə doldurulur?

Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsini 2% və 8% ilə işləyənlər, lotereya və mərc oyunlarının operator və satıcıları verirlər. Taksi və sərnişin daşıyanlar (221.4.5) və sabit məbləğlə işləyənlər bəyannamə vermirlər. Hesabat dövrü rübdür və bəyannamə rübdən sonrakı ayın 20-dək verilir, vergi də həmin tarixədək ödənilir (221.2, 221.3). Deməli, müddətlər 20 yanvar, 20 aprel, 20 iyul və 20 oktyabrdır. Aprelin 20-si iki işin günüdür: birinci rübün bəyannaməsi ilə yanaşı, növbəti ilin rejimi barədə seçim də həmin gün başa çatır.
Vergi Xidməti 2025-ci ilin oktyabrında elan edib ki, sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi artıq öncədən doldurulur, noyabrda da onu yoxlayıb göndərmək üçün videotəlimat yayıb. Hazır rəqəmlər məsuliyyəti dəyişmir. Formanın sonunda imzalanan cümlədə bəyannamədəki məlumatın düzgün göstərilməməsinə görə məsuliyyəti verən şəxs öz üzərinə götürür.
Vergi Xidmətinin saytından formanın 2026 variantını endirib sətir-sətir oxuduq. Hesab hissəsində, yəni bölmə 2-də doqquz əsas sətir var.
| Sətir | Nə yazılır |
|---|---|
| 801, 802, 803 | rübün hər ayında təqdim edilmiş malların, işlərin, xidmətlərin və əmlakın dəyəri |
| 804 | rüb üzrə ümumi hasilat və satışdankənar gəlirlər (ödəmə mənbəyində vergi tutulmuş gəlirlər çıxılmaqla), vergi bu sətirdən hesablanır |
| 804.1 | 804-ün içindən satışdankənar gəlirlər |
| 805 | dərəcə: 2%, iaşə üçün 8% və 6%, xüsusi iqtisadi zonada 0.5% |
| 806 | hesablanmış vergi, yəni 804 vurulsun 805 |
| 807-2 | mikro sahibkar olan fiziki şəxsin rüb üzrə ödədiyi sosial sığorta haqqının 25%-i |
| 810 | büdcəyə ödəniləcək vergi |
| 811 | vergi tutulmayan və azad əməliyyatlar: fermerin öz məhsulu, media gəliri, azad dividend |
| 821 | icarə haqqından ödəmə mənbəyində tutulan vergi (bölmə 3) |
Mənbə: «Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi», Dövlət Vergi Xidmətinin 03.04.2026 tarixli əmri ilə təsdiqlənmiş forma; formanı 12 noyabr 2026-da taxes.gov.az-dan endirdik.
801–803 sətirlərinin cəmi 804-ə bərabər olmaya bilər. Peşəkar mühasiblər üçün nəşrlər hazırlayan MKS-in izahında göstərilir ki, aylar üzrə sətirlər təqdim edilən malın dəyərini, 804 rüb ərzində həmin təqdimetmədən daxil olan məbləği göstərir. Orada 60,000 ₼-lıq mal verilib, pulun 50,000 ₼-ı gəlib və 804-ə 50,000 ₼ yazılıb.
Mağaza və ya ofis üçün yeri fiziki şəxslərdən icarəyə götürən sahibkarlar icarə haqqından 14% vergini özləri tutub büdcəyə köçürürlər (124.1). Bu vergi eyni bəyannamənin 3-cü bölməsində, icarəyə verənin adı və məbləğ 2 nömrəli əlavədə göstərilir. Vergini kimin ödədiyi adətən obyekt icarəsi müqaviləsində yazılır. Dördüncü rübün, ləğvetmənin və fəaliyyətin dayandırılmasının bəyannaməsinə 1 nömrəli əlavə qoşulur və orada aktivlər, öhdəliklər və kapital barədə məlumat verilir (hüquqi və fiziki şəxslər üçün ayrı variant var).
Bəyannaməni göndərmək yeddi addımdır.
- e-taxes.gov.az saytında İnternet Vergi İdarəsinə ASAN İmza ilə daxil olun.
- Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsini açın. Öncədən doldurulmuş rəqəmləri kassa hesabatı, bankın POS çıxarışı və rübün e-qaimələri ilə tutuşdurun.
- Bölmə 1-də bəyannamənin növünü (cari, dəqiqləşdirilmiş, ləğv olma, könüllü açıqlama) və rübü seçin.
- 801–804 sətirlərini yoxlayın, satışdankənar gəlir varsa 804.1-i doldurun.
- Mikro sahibkar olan fərdi sahibkarsınızsa, 807-2-yə rüb ərzində ödədiyiniz sosial sığortanın dörddə birini yazın.
- Fiziki şəxsə icarə haqqı ödəmisinizsə, bölmə 3-ü və 2 nömrəli əlavəni doldurun, dördüncü rübdə 1 nömrəli əlavəni də qoşun.
- İmzalayıb göndərin və 810-cu sətirdəki məbləği həmin ayın 20-dək ödəyin. Ödənişin şəxsi hesaba düşdüyünü vergi borcunu yoxlamaq bölməsində görmək olar.
Nümunə: bir rübün vergisi rəqəmlərlə
Bakıda kiçik kosmetika mağazası olan, işçisi olmayan və mikro sahibkar sayılan fərdi sahibkarı götürək. 2026-cı ilin 3-cü rübündə o, iyulda 9,000 ₼, avqustda 11,000 ₼, sentyabrda 10,000 ₼ mal satıb, alıcılar pulu elə həmin ay ödəyiblər. Satışın 18,000 ₼-ı kartla gəlib. Rəqəmlər nümunədir və bəyannamədə belə görünür.
| Sətir və ya ödəniş | Necə hesablanır | Məbləğ |
|---|---|---|
| 801, 802, 803 | iyul, avqust və sentyabrın satışı | 9,000 ₼, 11,000 ₼, 10,000 ₼ |
| 804 | üç ayın cəmi | 30,000 ₼ |
| 806 | hasilat vurulsun ümumi dərəcə | 600 ₼ |
| Sosial sığorta, vahid bəyannamə ilə | hər ayın gəlirindən 2%, ayda 60–400 ₼ hüdudunda | 180 + 220 + 200 = 600 ₼ |
| 807-2 | rüblük sosial sığortanın dörddə biri | 150 ₼ |
| 810 | 806 çıxılsın 807-2, 20 oktyabradək ödənilir | 450 ₼ |
| Tibbi sığorta | 400 ₼ minimum əməkhaqqının 4%-i, üç ay | 48 ₼ |
| Həddə düşən dövriyyə | kartla gələn pul yarı çəkidə, nağd tam | 21,000 ₼ |
Rübün vergi və sığorta yükü təxminən 1,100 ₼ edir, bu da satışın 3.7%-ə yaxınıdır. Vergi dərəcəsi yalnız büdcəyə gedən vergini göstərir, sığorta isə sahibkarın xərcinə ayrıca əlavə olunur. 807-2-dəki azalma 221.1-1-ci maddəyə görə 2024-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə verilib və 2026-cı ilin 4-cü rübü bu müddətin sonuncu rübüdür.
Satış olmayan rüb
«Satış olmayıbsa, bəyannamə nəyə lazımdır?» sualına Məcəllə birbaşa cavab vermir, sıfır bəyannamə adlı ayrıca forma da yoxdur. 221.3-cü maddə bəyannaməni bütün ödəyicilərdən istəyir və satış olmayan rübdə adi bəyannamə 801–804 sətirləri sıfırla göndərilir. 57.1-ci maddədəki sanksiya rüb ərzində əməliyyat aparan və ya vergitutma obyekti olan ödəyicidən danışsa da, sıfır rəqəmli bəyannamə bir neçə dəqiqəlik işdir və rübün niyə boş qaldığını sənədlə göstərir.
Gecikmə və səhv nəyə başa gəlir?
Vergi bəyannaməsinin vaxtında verilməməsinə görə əsas olmadan 40 ₼ maliyyə sanksiyası tətbiq olunur (57.1). Bu, aşağıdakı siyahıdan xeyli kiçik məbləğdir. Pul daha çox gecikmiş ödənişə və azaldılmış vergiyə gedir:
- vergi vaxtında ödənilməyəndə gecikən hər gün üçün ödənilməmiş məbləğin 0.1%-i qədər faiz hesablanır (59.1), nümunədəki mağazanın rüblük vergisi on gün gecikəndə bu 4.50 ₼ edir;
- hesabatda vergi az göstərilibsə və ya bəyannamə verilmədən yayındırılıbsa, həmin məbləğin 50%-i qədər sanksiya var (58.1);
- kassa çeki vermədən nağd satış və POS-terminal olan yerdə kartdan imtina il ərzində birinci dəfə 1,000 ₼, ikinci dəfə 3,000 ₼, sonrakı hallarda 6,000 ₼-dır (58.7).
Səhvi özünüz tapanda dəqiqləşdirilmiş bəyannamə verilir. Formanın qeydinə görə, əvvəlki dövrlər üzrə dəqiqləşdirmə səyyar vergi yoxlamasının başladığı günədək təqdim olunur.
Sığorta üçün hansı bəyannamə verilir?
Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi sosial sığortanı göstərmir. Fərdi sahibkar sosial və tibbi sığorta üçün muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulmalar üzrə vahid bəyannaməni verir, müddət eynidir, rüb bitəndən sonrakı ayın 20-si. Haqların özü hər ay, növbəti ayın 15-dək və yalnız nağdsız ödənilir (Vergi Xidmətinin 2026 bukleti). İki bəyannamə yalnız 807-2 sətrində kəsişir.
İşçisi olmayan sahibkar üçün Vergi Xidməti 2023-cü ilin 4-cü rübündən vahid bəyannamənin sadə formasını işlədir. Xidmətin istifadəçi təlimatına görə, sistem bəyannaməni əvvəlki rübün məlumatı ilə özü tərtib edir və SMS göndərir. Rüb boyu işləməyən sahibkar orada «Hesabat dövrünün heç bir ayı üzrə fəaliyyətim olmamışdır» bəndini işarələyir. Bununla belə, sistem bunu bazadakı məlumatla yoxlayır və uyğunsuzluq tapanda xəbərdarlıq çıxarır. Hər iki hesabat üçün aylıq satışı ayrıca yazan sadə mühasibat uçotu kifayətdir.
Rejimdən necə çıxılır və ƏDV-yə nə vaxt keçilir?
Ardıcıl 12 ayda dövriyyəsi həddi keçən sahibkarlar həddi keçdiyi aydan sonrakı ayın 1-dən 10 gün ərzində ƏDV qeydiyyatı üçün ərizə verməlidirlər (155.1). Qeydiyyat həmin ayın birinci günündən qüvvəyə minir. Sonrakı addımlar, qiymətə vergi əlavə etmək və əvəzləşdirmə ƏDV-nin qaydaları haqqında yazıdadır. ƏDV qeydiyyatı ləğv olunandan sonra sahibkar yenidən sadələşdirilmiş vergiyə və ya gəlir (mənfəət) vergisinə müraciət edə bilər (218.2).
Könüllü çıxış ilin əvvəlinə bağlıdır. Gəlir vergisinə keçmək istəyən ödəyicilər aprelin 20-dək bu hüquqdan istifadə etməyəcəklərini yazılı bildirirlər. E-qaimə payı həddi aşanda rejim rübdən sonrakı ayın 1-dən avtomatik bitir və sahibkar fərdi sahibkardırsa gəlir vergisini, MMC-dirsə mənfəət vergisini ödəməyə başlayır.
İaşə üçün geri yol da var. Yüksək dərəcə ilə işləyən kafe və restoran əvvəlki tam 12 ayda dövriyyəsi 100,000 ₼-ı keçməyəndə və bu rejimdə azı bir il işləyəndə istənilən vaxt ümumi dərəcəyə və ya gəlir (mənfəət) vergisinə keçmək üçün müraciət edə bilər (218.2-1). Bu hesabda da POS dövriyyəsi 0.5 əmsalla sayılır (218.2-2). Vergi Xidmətinin iaşə flayerindəki misalda 160,000 ₼ dövriyyənin 130,000 ₼-ı kartla gəlib, sayılan məbləğ 95,000 ₼ olub və obyekt ümumi dərəcəyə keçmək hüququ qazanıb.
Biznes bağlananda son bəyannamə rübün əvvəlindən fəaliyyətin dayandığı günədək olan dövr üçün verilir (221.3) və ona 1 nömrəli əlavə qoşulur. Vergi məsələlərində onlayn kabinetlə yanaşı KOB evlərinə də müraciət etmək olar.
Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişiklikləri, o cümlədən 2027-ci ildən sadələşdirilmiş vergi ödəyicilərinə aid yenilikləri izah edən yazılarımızı almaq üçün AZERBUSINESS-in e-poçt icmalına abunə olun.
Hesabın əsası
- POS əmsalı, Vergi Xidmətinin 2026 flayerindəki misal: kartla gələn 140,000 × 0.5 = 70,000 ₼; həddə sayılan 260,000 − 70,000 = 190,000 ₼, yəni həddən aşağı.
- 30% qaydası, nümunə: e-qaimə və invoysla göstərilən xidmət 2,400 + 1,800 = 4,200 ₼; payı 4,200 ÷ 12,000 = 0.35, yəni 35%. Xarici sifarişsiz 2,400 ÷ 12,000 = 0.2, yəni 20%.
- Sabit məbləğ Bakıda: bərbər 15 × 2 = 30 ₼, dərzi 10 × 2 = 20 ₼, aparıcı 20 × 2 = 40 ₼, çəkməçi 5 × 2 = 10 ₼.
- Taksi, 220.5 və 220.6-cı maddələr: Bakıda 9 × 2 = 18 ₼ ayda.
- Rübün vergisi, nümunə: 30,000 × 0.02 = 600 ₼; sosial sığorta 9,000 × 0.02 = 180 ₼, 11,000 × 0.02 = 220 ₼, 10,000 × 0.02 = 200 ₼, cəmi 600 ₼; azalma 600 × 0.25 = 150 ₼; ödəniləcək 600 − 150 = 450 ₼.
- Tibbi sığorta, 2026 bukleti: 400 × 0.04 = 16 ₼ ayda, 16 × 3 = 48 ₼ rübdə.
- Rübün ümumi yükü, nümunə: 450 + 600 + 48 = 1,098 ₼; 1,098 ÷ 30,000 ≈ 0.037, yəni təxminən 3.7%.
- Həddə düşən dövriyyə, nümunə: 18,000 × 0.5 = 9,000 ₼; nağd 30,000 − 18,000 = 12,000 ₼; 9,000 + 12,000 = 21,000 ₼.
- Gecikmə faizi, nümunə: 450 × 0.001 × 10 = 4.50 ₼.
- İaşə, Vergi Xidmətinin 2026 flayerindəki misal: 130,000 × 0.5 = 65,000 ₼; 160,000 − 65,000 = 95,000 ₼, bu, 100,000 ₼-dan azdır.
Tez-tez verilən suallar
Axtarışda «sadelesdirilmis beyanname» yazanda gömrük forması da çıxır. Bu, eyni sənəddir?
Xeyr. Gömrükdə «sadələşdirilmiş bəyannamə» ifadəsi xaricdən sifariş olunan bağlamaların rəsmiləşdirilməsinə aiddir. Orada öz hədləri işləyir: məsələn, poçt və ya daşıyıcı ilə bir nəfərin adına gələn mallar üçün aylıq güzəşt həddi 300 dollardır (Modern.az, fevral 2026). Vergi orqanına verilən sadələşdirilmiş bəyannamənin isə gömrüklə əlaqəsi yoxdur.
Müştəri avans ödəyəndə vergi həmin rübdə hesablanırmı?
Ümumi qayda ilə yox. Vergitutma obyekti təqdim edilmiş mal, iş və xidmətə görə hasilatdır (Vergi Məcəlləsi, 219.1). MKS-in izahındakı misalda gələcək aylarda göstəriləcək xidmət üçün mart ayında alınan 2,000 ₼ avans birinci rübün bəyannaməsinə yazılmır və xidmət göstərilən dövrdə nəzərə alınır.
Öz bağının məhsulunu satan fermer sadələşdirilmiş vergi ödəyirmi?
Ödəmir. Kənd təsərrüfatı istehsalçısının öz istehsal etdiyi məhsulun satışından hasilat 2014-cü il yanvarın 1-dən 13 il müddətinə, yəni 2026-cı ilin sonunadək azaddır (218-1.1.1). Bu məbləğ bəyannamənin 811.1 sətrində göstərilir. Eyni müddətli azadolma fermerin mənfəət vergisində (106.1.14), ƏDV-sində (164.1.18) və istehsalda işlətdiyi əmlakın vergisində (199.9) də var. 12 noyabr 2026 tarixinə Məcəllədə bu müddətlərin uzadılması barədə bənd yoxdur.
Taksi sürücüsü bəyannamə verirmi?
Vermir. Taksi ilə sərnişin daşıyan şəxs vergini, sosial və tibbi sığortanı qabaqcadan ödəyib hər avtomobil üçün ay, rüb, yarımil və ya il üçün elektron fərqlənmə nişanı alır (221.4.7). Bakıda vergi hissəsi avtomobil başına ayda 18 ₼, Gəncə və Sumqayıtda 13.50 ₼-dır. Nişan ödənişdən sonra iki iş günü ərzində verilir, ödənilmiş vergi və sığorta isə həmin ay işləməsəniz də geri qaytarılmır və növbəti ayın vergisinə sayılmır.
Mənbələr
- Vergi Məcəlləsi, qüvvədə olan redaksiya: 57–59, 102.1.30-1, 124, 155 və 218–221-ci maddələr (e-qanun.az, 12.11.2026)
- Dövlət Vergi Xidməti — «Sadələşdirilmiş vergi» bukleti, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — «Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi» forması, 03.04.2026 əmri
- Dövlət Vergi Xidməti — sadələşdirilmiş vergi həddi və POS əmsalı üzrə flayer, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — ictimai iaşə üzrə dəyişikliklər, flayer, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — bəyannamənin öncədən doldurulması sistemi, 15.10.2025
- Dövlət Vergi Xidməti — vahid bəyannamənin sadələşdirilmiş forması üzrə istifadəçi təlimatı
- Trend — Vüqar Bayramov POS haqları barədə, 20.10.2026
- MKS — sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsində verginin hesablanması
Material məlumat xarakterlidir və investisiya və ya hüquqi məsləhət deyil; 100% nəticəyə zəmanət vermir — qərarı öz araşdırmanız əsasında verin. İstifadə şərtləri