Gəlir vergisi 2026: özəl sektorda 3%, dövlət sektorunda 14%
Gəlir vergisi 2026-da neçə faizdir: özəl və dövlət sektoru cədvəli, 400, 1,200 və 3,000 ₼ maaşın hesabı, 102-ci maddənin güzəştləri, icarə və dividend.
Gəlir vergisi 2026-cı ildə özəl qeyri-neft sektorunda aylıq 2,500 ₼-dək maaşın 3%-i, dövlət və neft-qaz sektorunda 14%-idir. Hər iki halda əsas iş yerində maaşın 200 ₼-ı vergidən azaddır. Bu həddən yuxarı maaşlarda dərəcə pillə-pillə artır. Fərdi sahibkarlar xərclərdən sonra qalan gəlirin 20%-ini, mülk sahibləri icarə haqqının 14%-ini ödəyir, güzəşt və azadolmalar 102-ci maddədə sadalanıb.

2025-ci ilin sonunadək özəl qeyri-neft sektorunda aylıq 8,000 ₼-dək maaşlardan gəlir vergisi tutulmurdu. Yeddi illik bu güzəşt bitdi və 2026-cı il yanvarın 1-dən həmin maaşlara üç pilləli cədvəl tətbiq olunur. Dəyişikliyi 9 dekabr 2025-ci il tarixli 297-VIIQD nömrəli qanun gətirdi və Vergi Məcəlləsinin 101.1-1-ci maddəsini yenidən yazdı.
Dövlət Statistika Komitəsinin oktyabr məlumatında sentyabrın 1-nə ölkədə 1,776.8 min muzdlu işçi göstərilib, onların 942.6 mini qeyri-dövlət sektorunda çalışırdı. Bu işçilərdən neft-qaz sahəsindən kənarda çalışıb 8,000 ₼-dək maaş alanların qazancından vergi yeddi illik fasilədən sonra yenidən tutulur. Pulu büdcəyə işçilər özləri köçürmürlər, onu maaşdan işəgötürən tutur, odur ki, qayda şirkət açıb işçi götürən sahibkarlara da birbaşa aiddir.
Mündəricat
- Fiziki şəxslərin gəlir vergisi nədir və kim ödəyir?
- 2026, 2027 və 2028-də maaşdan neçə faiz tutulur?
- Dövlət və özəl sektor fərqi 600 ₼-lıq maaşda
- Gəlir vergisi necə hesablanır: 400, 1,200 və 3,000 ₼
- Güzəştlər kimə və neçə manat verilir?
- Hansı gəlir vergiyə düşmür?
- Maaşdan kənar gəlir: sahibkar, icarə, dividend, uduş
- Vergi necə tutulur və hansı hesaba ödənilir?
Fiziki şəxslərin gəlir vergisi nədir və kim ödəyir?
Gəlir vergisi fiziki şəxsin qazancından dövlət büdcəsinə ödənən vergidir. Onun ödəyiciləri rezident və qeyri-rezident fiziki şəxslərdir (95-ci maddə). Rezidentlik əsasən müddətlə müəyyən olunur. Təqvim ilində bitən ardıcıl 12 ayın 182 günündən çoxunu Azərbaycanda keçirənlər rezident sayılır (13.2.5.1) və həm ölkədə, həm də xaricdə qazandıqları gəlirlərdən vergiyə cəlb olunurlar (97.1). Qeyri-rezidentlərin yalnız Azərbaycan mənbəyindən gələn gəlirləri hesaba alınır (97.2).
Məcəllə gəliri muzdlu işdən gələn və muzdlu işə aid olmayan gəlirə ayırır (97.3). İkinci qrupa sahibkarlıq gəliri ilə yanaşı faiz, dividend, icarə haqqı və royalti kimi qeyri-sahibkarlıq gəlirləri düşür (99.1, 99.3). Qrupların hər birinin öz dərəcələri və ödəmə qaydaları olduğu üçün gəlir vergisi neçə faizdir sualına tək rəqəmlə cavab vermək mümkün deyil.
2026, 2027 və 2028-də maaşdan neçə faiz tutulur?

Özəl qeyri-neft sektorunun dərəcələri üç il üçün qanunda əvvəlcədən yazılıb, yəni işəgötürənlər və işçilər növbəti illərin tutulmalarını indidən hesablaya bilirlər. Aşağı pillə 2026-cı ildə 3%, 2027-ci ildə 5%, 2028-ci ildən 7%-dir, yuxarı iki pillənin faizləri dəyişmir.
| Aylıq maaş | 2026 | 2027 | 2028-ci ildən |
|---|---|---|---|
| 2,500 ₼-dək | 3% | 5% | 7% |
| 2,500–8,000 ₼ | 75 ₼ + 2,500 ₼-dan yuxarı hissənin 10%-i | 125 ₼ + 2,500 ₼-dan yuxarı hissənin 10%-i | 175 ₼ + 2,500 ₼-dan yuxarı hissənin 10%-i |
| 8,000 ₼-dan çox | 625 ₼ + 8,000 ₼-dan yuxarı hissənin 14%-i | 675 ₼ + 8,000 ₼-dan yuxarı hissənin 14%-i | 725 ₼ + 8,000 ₼-dan yuxarı hissənin 14%-i |
Mənbə: Vergi Məcəlləsinin 101.1-1.1, 101.1-1.2 və 101.1-1.3-cü maddələri, e-qanun.az-dakı qüvvədə olan mətn.
Dövlət sektorunda və neft-qaz sahəsində köhnə cədvəl qalır. Orada 2,500 ₼-dək maaşlardan 14%, daha yüksək maaşlardan 350 ₼ üstəgəl 2,500 ₼-dan artıq hissənin 25%-i tutulur (101.1).
İki cədvəlin ortaq bir azadolması var. Aylıq gəliri 2,500 ₼-dək olan işçilərin əsas iş yerindəki maaşının 200 ₼-ı gəlir vergisinə cəlb olunmur (102.1.6). Vergi Xidməti yeni mexanizmi elan edəndə bu güzəştin qüvvədə qalacağını ayrıca yazmışdı.
«Vergi bütün maaşdan hesablanır, yoxsa 200 manat çıxılandan sonra?» Bu sualı yanvarda və apreldə iki vergi ödəyicisi ayrı-ayrılıqda Xidmətə verib, ikincisi rüblük hesabatında verginin bütün maaşdan hesablandığını da yazıb. Cavabların hər ikisi 102.1.6-cı maddəyə istinad edir, deməli, aşağı pillənin faizi maaşın azad hissədən yuxarı qalan məbləğinə tətbiq olunur.
Gəlir vergisi 2027 və 2028-ci illərdə necə hesablanacaq sualının cavabı da yuxarıdakı cədvəldədir. Həmin illərin rəqəmləri proqnoz deyil, Məcəllənin bu gün qüvvədə olan mətnidir.
Dövlət və özəl sektor fərqi 600 ₼-lıq maaşda
Vergi Xidmətinin 2026-cı il bukletləri eyni maaşı iki sektor üçün ayrıca hesablayır. Muzdlu işdən gəlir vergisi bukletindəki misalda dövlət müəssisəsinin işçisi 600 ₼ maaşdan 56 ₼ vergi ödəyir. Həmin maaşı özəl şirkətdə alan işçinin vergisi 12 ₼-dır.
| Tutulma | Dövlət və neft-qaz sektoru | Özəl qeyri-neft sektoru |
|---|---|---|
| Gəlir vergisi | 56 ₼ | 12 ₼ |
| Sosial sığorta, işçinin payı | 18 ₼ | 46 ₼ |
| İşsizlikdən sığorta | 3 ₼ | 3 ₼ |
| İcbari tibbi sığorta | 12 ₼ | 12 ₼ |
| Cəmi tutulur | 89 ₼ | 73 ₼ |
| Ələ çatan məbləğ | 511 ₼ | 527 ₼ |
| Sosial sığorta, işəgötürənin payı | 132 ₼ | 104 ₼ |
Mənbə: Vergi Xidmətinin muzdlu işə aid 2026-cı il bukletləri. Özəl sektorun gəlir vergisi, cəmlər və ələ çatan məbləğlər redaksiyanın hesabıdır.
Vergidəki 44 ₼-lıq fərq ələ çatan məbləğdə 16 ₼-a enir, çünki özəl sektorun işçiləri sosial sığortaya daha çox ödəyirlər. «Sosial sığorta haqqında» Qanunun 14.3-cü maddəsi dövlət sektorunda bütün maaşdan işçilər üçün 3 faiz, işəgötürənlər üçün 22 faiz müəyyən edir. 14.4-cü maddənin özəl sektor cədvəlində yük başqa cür bölünür, işəgötürənlərin payı azalır, işçilərinki artır və bu cədvəlin dərəcələri növbəti bölmədəki nümunələrdə göstərilib.
İşsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları bu maaşda iki sektorda eynidir, fərqlər yalnız yüksək maaşlarda başlayır. Dövlət sektorunda gəlir vergisi 2026-cı ildə dəyişməyib, 297-VIIQD nömrəli qanun maaş cədvəllərindən yalnız özəl qeyri-neft sektorununkunu yeniləyib.
Hansı işəgötürənlərin dövlət sektoruna və ya neft-qaz sahəsinə aid olduğunu Məcəllə özü sadalamır, meyarların müəyyən edilməsini ayrıca quruma tapşırır (101.1-4). Həmin meyarların mətnini bu yazı üçün yoxlaya bilmədik, şirkətin hansı qrupa düşdüyünü onun mühasibatlığı bilir.
Gəlir vergisi necə hesablanır: 400, 1,200 və 3,000 ₼
Fevralın 1-də bir işçi Vergi Xidmətinə yazdı ki, müqaviləsində 555 ₼ göstərilib, kartına əvvəllər 500 ₼ gəlirdi, 2026-cı ilin əvvəlindən 489 ₼ gəlir. Fərq yeni verginin özüdür. 555 ₼-dan 200 ₼ çıxılır, qalan 355 ₼-ın 3%-i 10.65 ₼ edir və işçinin itirdiyi 11 ₼ buradan yaranır. Xidmət cavabında 101.1-1-ci maddəni və əsas iş yerindəki azadolmanı xatırladıb. Əmək Məcəlləsinin tələb etdiyi yazılı müqavilədə göstərilən məbləğ tutulmalardan əvvəlki maaşdır və bu işçinin sualı da oradan yaranmışdı.
Gəlir vergisinin hesablanması bütün maaşlarda eyni ardıcıllıqla gedir. Maaş aşağı pilləyə düşəndə əvvəl 200 ₼-lıq azadolma çıxılır, sonra cədvəldəki faiz tətbiq olunur, sığorta haqları bütün maaşdan hesablanır. Aşağıdakı nümunələr özəl qeyri-neft sektorunda əsas iş yeri üçündür və güzəştsiz hesablanıb.
400 ₼, yəni minimum əmək haqqı məbləğində maaş alan işçilərdən bunlar tutulur.
- Gəlir vergisi: azad hissədən sonra qalan 200 ₼-ın 3%-i, yəni 6 ₼.
- Sosial sığorta: 6 ₼ və 200 ₼-dan yuxarı hissənin 10%-i, cəmi 26 ₼.
- İşsizlikdən sığorta: maaşın 0.5%-i, 2 ₼.
- İcbari tibbi sığorta: maaşın 2%-i, 8 ₼.
- Ələ çatan məbləğ: 42 ₼ tutulmadan sonra 358 ₼.
1,200 ₼ ölkə üzrə orta maaşa yaxın məbləğdir. Statistika Komitəsi 2026-cı ilin yanvar–avqust ayları üçün orta aylıq əməkhaqqını 1,173 ₼ hesablayıb.
- Gəlir vergisi: 1,000 ₼-ın 3%-i, yəni 30 ₼.
- Sosial sığorta: 6 ₼ və 1,000 ₼-ın 10%-i, cəmi 106 ₼.
- İşsizlikdən sığorta: 6 ₼.
- İcbari tibbi sığorta: 24 ₼.
- Ələ çatan məbləğ: 166 ₼ tutulmadan sonra 1,034 ₼.
3,000 ₼ maaş ikinci pilləyə düşür və əsas iş yerindəki azadolma burada işləmir.
- Gəlir vergisi: 75 ₼ və pillə həddindən yuxarı 500 ₼-ın 10%-i, cəmi 125 ₼.
- Sosial sığorta: 6 ₼ və 2,800 ₼-ın 10%-i, cəmi 286 ₼.
- İşsizlikdən sığorta: 15 ₼.
- İcbari tibbi sığorta: maaşın aşağı pilləyə düşən hissəsinin 2%-i, yəni 50 ₼, və qalan 500 ₼-ın 0.5%-i, cəmi 52.5 ₼.
- Ələ çatan məbləğ: 478.5 ₼ tutulmadan sonra 2,521.5 ₼.
Tibbi sığortanın 2%-lik dərəcəsi özəl sektorda aşağı vergi pilləsinin həddində bitir, dövlət sektorunda 8,000 ₼-dək davam edir. İşsizlikdən sığorta haqqı hər iki sektorda işçilərdən 0.5%, işəgötürənlərdən 0.5%-dir.
Aşağı pillənin sərhədində vergi kəskin artır. 2,400 ₼ maaşın gəlir vergisi 66 ₼, 2,600 ₼ maaşınkı 85 ₼-dır, yəni 200 ₼-lıq artımın 19 ₼-ı vergiyə gedir. Burada iki dəyişiklik üst-üstə düşür, çünki 10%-lik pillə başlayan yerdə azadolma da itir.
Öz maaşları üçün gəlir vergisi kalkulyatoru axtaranların rəsmi aləti Vergi Xidmətinin saytındadır. Xidmət əməkhaqqı kalkulyatorunu 2026-cı ilin martında yeniləyib.
Səhifəni noyabrın 10-da açıb sahələrini saydıq. İşçilər üçün bölmədə əsas və əlavə iş yeri ayrı bloklardadır, hər blok maaşı həm tutulmalardan əvvəlki, həm də ələ çatan məbləğdən hesablayır. Əsas iş yeri blokunda sektor seçimi, həmkarlar təşkilatına üzvlük haqqının faizi və beş güzəşt qutusu var, əlavə iş yeri blokunda güzəşt qutuları yoxdur. Hesablama düyməsini basmadıq, yəni alətin nəticələri aşağıdakı rəqəmlərlə tutuşdurulmayıb, ancaq nümunələrin düsturları Xidmətin bukletlərindəki misallarla üst-üstə düşür.
Güzəştlər kimə və neçə manat verilir?

102-ci maddənin güzəştləri dərəcələri dəyişmir, vergi tutulan aylıq gəliri sabit məbləğ qədər azaldır.
| Aylıq güzəşt, ₼ | Kimə verilir | Maddə |
|---|---|---|
| 800 | şəhid statusu almış şəxslərin valideynləri, dul arvadları (ərləri) və övladları | 102.1-1 |
| 400 | Vətən Müharibəsi Qəhrəmanları, Milli Qəhrəmanlar, müharibə veteranları, müharibə ilə əlaqədar əlilliyi olanlar, həlak olmuş döyüşçülərin dul arvadları (ərləri) və övladları, radiasiya qəzaları nəticəsində şüa xəstəliyinə tutulanlar | 102.2 |
| 200 | orqanizmin funksiyalarının 61–100 faiz pozulmasına görə əlilliyi olanlar, əlilliyi olan uşaqlar, daimi qulluq tələb edən əlilliyi olan uşağa və ya əlilliyi 81–100 faiz olan şəxsə baxan valideyn, ər-arvad, qəyyum | 102.3 |
| 100 | həlak olmuş döyüşçülərin valideynləri, döyüş əməliyyatları aparılan ölkələrə göndərilmiş hərbi qulluqçular, daimi məskunlaşmamış məcburi köçkünlər | 102.4 |
| 50 | himayəsində azı üç nəfər olan ər və ya arvaddan biri | 102.5 |
Mənbə: Vergi Məcəlləsinin 102.1-1–102.5-ci maddələri. Cədvəldə qruplar qısaldılıb, tam siyahı maddələrin özündədir.
Birinci dörd güzəştdən yalnız biri, məbləğcə böyük olanı verilir (102.7). Himayədəkilərə görə verilən sonuncu güzəşt bu məhdudiyyətə daxil deyil və rəsmi kalkulyatorda da əlavə məbləğ kimi ayrıca seçilir. Himayədə olanlara pensiya, təqaüd və işsizlikdən sığorta ödənişi alan böyüklər aid edilmir (102.6).
Maaşın ümumi azadolması bu güzəştlərdən ayrıdır. Fevralda bir vergi ödəyicisi Xidmətdən soruşmuşdu ki, müharibə iştirakçısının maaşından yalnız 400 ₼, yoxsa ümumi azadolma ilə birlikdə daha böyük məbləğ çıxılmalıdır. Cavabda yazılıb ki, işçinin həm 102.1.6-cı, həm də 102.2-ci maddə üzrə hüququ varsa, o, hər iki güzəştdən yararlanır. Veteran adı olan işçinin özəl sektordakı 1,200 ₼ maaşından beləliklə 18 ₼ gəlir vergisi tutulur, güzəştsiz işçidən isə 30 ₼.
Gəlir vergisi güzəştləri öz-özünə tətbiq olunmur. Statusu təsdiqləyən sənədlər əsas iş yerinin mühasibatlığına verilir və güzəşt yalnız orada işləyir (102.8), əlavə iş yerlərində tətbiq edilmir. Vergi Xidməti cavablarında sənədlərin siyahısı üçün Nazirlər Kabinetinin 4 yanvar 2001-ci il tarixli 4 nömrəli qərarına istinad edir. Sənədlər gec təqdim olunanda güzəşt əmək müqaviləsinin qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanır.
Hansı gəlir vergiyə düşmür?
102.1-ci maddənin bəndləri 44-ə çatır və çoxu dar qruplara aiddir. Gəlir vergisindən azadolmalar arasında işçilərə, ailələrə və əmanətçilərə toxunanlar aşağıdakı cədvəldədir.
| Gəlir | Azad hissə | Maddə |
|---|---|---|
| Dövlət pensiyaları, təqaüdləri və müavinətləri | tam; xəstəlik vərəqəsi üzrə müavinət istisnadır və vergiyə cəlb olunur | 102.1.4 |
| İxtisar və ya müəssisənin ləğvi zamanı Əmək Məcəlləsi üzrə ödənilən təminatlar | tam | 102.1.4 |
| Alimentlər | tam | 102.1.5 |
| Hədiyyə və təhsil haqqı üçün maddi yardım | ildə 2,500 ₼-dək | 102.1.3.1 |
| Müalicə haqqı üçün maddi yardım | ölkədə 10,000 ₼-dək, xaricdə 50,000 ₼-dək, ödəniş sənədi ilə | 102.1.3.1 |
| Miras | 20,000 ₼-dək | 102.1.3.1 |
| Ailə üzvündən alınan hədiyyə, yardım və miras | tam | 102.1.3.2 |
| Norma daxilində ezamiyyə xərcləri | tam | 102.1.14.2 |
| İşəgötürənin ödədiyi icbari sığorta və könüllü tibbi sığorta haqları | tam | 102.1.8 |
| Manat əmanətinin faizi | hər bankda aylıq faizin qanunda yazılan həddədək hissəsi; 18 ay və daha uzun müddətə qoyulan əmanətdə faizin hamısı, 3 illik güzəşt kimi | 102.1.22-3, 102.1.22-4 |
| Kiçik şirkətin təsisçisinin dividendi: şirkət uçot aparır, ƏDV qeydiyyatında deyil, 12 aylıq dövriyyəsi 200,000 ₼-dəkdir | tam | 102.1.22-1 |
| Birjada ticarətə buraxılmış səhm və istiqrazların dividendi, faizi | tam, 2023-cü il fevralın 1-dən 5 il | 102.1.22-2 |
| Şəxsi daşınar əşyanın satışı; zərgərlik məmulatı, incəsənət əsəri və əntiq əşya istisnadır | tam | 102.1.7 |
| Lotereya və idman mərc oyunu uduşu | 500 ₼-dək | 102.1.26 |
Mənbə: Vergi Məcəlləsinin 102.1-ci maddəsi, e-qanun.az-dakı qüvvədə olan mətn, noyabr 2026.
Evin və ya mənzilin satışı bu siyahıda yoxdur, çünki ondan gəlir vergisi yox, notariusun hesabladığı sadələşdirilmiş vergi tutulur (150.3-1). Satıcının azı 3 təqvim ili qeydiyyatda olduğu yaşayış sahəsi həmin vergidən azaddır (218-1.1.5.1). Əmanət faizinin aylıq həddi, 18 aylıq güzəştin müddəti və dividendin vergisi investisiya alətləri haqqında yazıda nümunə hesabla açılıb.
Məzuniyyət pulu və mükafatlar azadolmalara aid deyil. Onlar muzdlu işdən gəlirdir (98.1) və maaşla eyni cədvəl üzrə vergiyə cəlb olunur. Məzuniyyət pulunun məbləğinin necə tapıldığı məzuniyyət bələdçisində izah edilib.
Maaşdan kənar gəlir: sahibkar, icarə, dividend, uduş
Maaşdan başqa gəlirlərin hər birinin öz dərəcəsi var və əksər hallarda vergini pulu ödəyən tərəf tutur.
| Gəlir | Dərəcə | Vergini kim köçürür | Maddə |
|---|---|---|---|
| Fərdi sahibkarın gəliri, xərclər çıxıldıqdan sonra | 20% | özü, illik bəyannamə ilə | 101.3 |
| Mikro sahibkarın gəliri: siyahıdakı xidmətlərdən ildə 45,000 ₼-dək gəlir və ya azı 3 işçi | gəlirin 75%-i azad, qalanına 20% | özü | 102.1.30, 102.1.30-1 |
| Əmlakın icarə haqqı, royalti | 14% | ödəyən tərəf; icarəçi uçotda deyilsə, sahib özü | 124.1 |
| Yaşayış sahəsinin fiziki şəxsə kirayəsi | 10% | kirayəçi uçotda deyilsə, sahib özü | 124.1 |
| Dividend | 5% | ödəyən şirkət | 122.1 |
| Faiz | 10% | bank və ya faizi ödəyən şəxs | 123.1 |
| Lotereya, idman mərc oyunu və müsabiqə uduşu, iştirak üçün qoyulan pul çıxılmaqla | 10% | uduşu ödəyən tərəf | 101.5 |
| VÖEN-siz göstərilən xidmətin haqqı | dövlət sektorunun maaş cədvəli ilə, 14%-dən başlayır | sifarişçi | 101.1-3, 150.1.7 |
| Digər qeyri-sahibkarlıq gəliri | 14% | özü, bəyannamə ilə | 101.2 |
Mənbə: Vergi Məcəlləsi və Vergi Xidmətinin «Fiziki şəxslərin gəlir vergisi» bukleti, 2026.
Fərdi sahibkarlar gəlir vergisini maaş cədvəli ilə ödəmirlər, onlarda gəlirdən sənədli xərclər çıxılır və qalan məbləğin 20%-i hesablanır. Proqramlaşdırma, dizayn, tərcümə, reklam, mühasibat məsləhəti və kuryer kimi xidmətlərdən illik gəliri 45,000 ₼-dək olanların bu gəlirinin 75%-i azaddır (102.1.30-1). Xaricdən sifariş alan frilanserlərin hansı rejimdə işlədiyi onlayn iş bələdçisində ayrıca cədvəldə göstərilib.
İcarədə vergini kimin köçürdüyü icarəçidən asılıdır. İcarəçi şirkət və ya fərdi sahibkar olanda vergini o tutur və mülk sahiblərinə xalis məbləğ çatır. Kirayəçi uçotda olmayan fiziki şəxsdirsə, ev sahibi özü VÖEN alır və vergini bəyannamə ilə ödəyir.
Yaşayış sahəsinin kirayəsi üçün ayrıca dərəcəni də 297-VIIQD nömrəli qanun gətirib. Vergi Xidmətinin iyundakı cavablarından birində icarə gəlirindən sosial və tibbi sığorta haqlarının hesablanmadığı da təsdiqlənib. Mağaza və ofis kirayəsində verginin qiymətə necə daxil edildiyi obyekt icarəsi yazısında manatla hesablanıb.
Gəlir vergisini iki oxşar vergi ilə qarışdıranlar olur. Mənfəət vergisinin dərəcəsi fərdi sahibkarınkı ilə eynidir, lakin onu MMC kimi hüquqi şəxslər ödəyir. Sadələşdirilmiş vergi dövriyyədən, xərclər çıxılmadan 2% hesablanır (220.1) və onu seçən fərdi sahibkarlar gəlir vergisinin ödəyicisi olmurlar (219.5). Satışın üstünə gələn ƏDV gəlirdən deyil, hər satışdan hesablanan ayrıca vergidir.
Vergi necə tutulur və hansı hesaba ödənilir?

Maaşda bütün iş işəgötürənlərin üzərindədir. Onlar vergi agenti kimi gəlir vergisini hər ay hesablayır və növbəti ayın 20-dək büdcəyə köçürürlər (150.3.1). Sığorta haqlarının müddəti daha qısadır və növbəti ayın 15-də bitir. Hər rübdən sonrakı ayın 20-dək bütün tutulmalar bir sənəddə, muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulmalar üzrə vahid bəyannamədə göstərilir (150.3.3).
Vergi tutulmayanda və ya köçürülməyəndə onu faiz və sanksiya ilə birlikdə işəgötürən ödəyir (150.2). Bir-iki işçisi olan sahibkarların bu hesabatı kənar mühasibə tapşırması üçün xidmət qiymətləri onlayn mühasibat xidməti kartında toplanıb.
Gəlir vergisi hansı hesaba köçürülür sualının cavabı işəgötürənin uçotda olduğu ərazidən asılıdır, çünki ərazilərin hər birinin öz xəzinədarlıq hesabı var və onlar Vergi Xidmətinin büdcə rekvizitləri səhifəsində axtarılır. Ödəniş tapşırığına hesabdan əlavə büdcə təsnifat kodu yazılır. Xidmətin dərc etdiyi siyahıda özəl qeyri-neft sektorunda maaşlardan tutulan gəlir vergisi 111111, büdcə təşkilatlarının işçiləri üzrə 111114, muzdlu işə aid olmayan fəaliyyətdən gəlir vergisi 111121 kodu ilə göstərilib.
Fiziki şəxslər bəyannaməni özləri o halda verirlər ki, gəlirlərindən ödəmə mənbəyində vergi tutulmayıb. Xaricdən gələn gəlir və uçotda olmayan kirayəçidən alınan kirayə belə gəlirlərdəndir (149.1.4), fərdi sahibkarların gəliri də bəyannamə ilə vergiyə cəlb olunur. Bəyannamə hesabat ilindən sonrakı il martın 31-dək verilir (149.2), fərdi sahibkarlar bundan əlavə hər rübdən sonra 15 gün ərzində cari ödəmə edirlər (151.1). Vaxtında ödənməyən məbləğlər borca çevrilir və onları vergi borcunu yoxlamaq üçün olan rəsmi xidmətlər göstərir.
İş yerində tutulan vergi yekun sayılır (150.4), amma bəyannamə verməli olmayan işçilər də verginin yenidən hesablanması və artıq tutulan məbləğlərin qaytarılması üçün bəyannamə verə bilərlər (149.5). Maaşınızın hansı sektorun cədvəlinə düşdüyünü və güzəşt sənədinizin qəbul olunub-olunmadığını işəgötürənin mühasibi ilə dəqiqləşdirin.
Aşağı pillənin dərəcəsi 2027-ci il yanvarın 1-də yenidən dəyişir və AZERBUSINESS bu cədvəlləri qanunun mətni ilə birlikdə yeniləyir. Vergi dəyişikliklərini və manatla hesab nümunələrini e-poçtla almaq üçün abunə olun.
Hesabın əsası
- Dövlət sektoru, Vergi Xidmətinin misalı: (600 − 200) × 0.14 = 56 ₼ gəlir vergisi; 600 × 0.03 = 18 ₼ sosial sığorta; 600 × 0.005 = 3 ₼ işsizlikdən sığorta; 600 × 0.02 = 12 ₼ tibbi sığorta; 56 + 18 + 3 + 12 = 89 ₼; 600 − 89 = 511 ₼.
- Eyni maaş özəl qeyri-neft sektorunda: (600 − 200) × 0.03 = 12 ₼ gəlir vergisi; 6 + 400 × 0.10 = 46 ₼ sosial sığorta; 12 + 46 + 3 + 12 = 73 ₼; 600 − 73 = 527 ₼. İşəgötürənin payı 44 + 400 × 0.15 = 104 ₼.
- İki sektorun fərqi: vergidə 56 − 12 = 44 ₼; ələ çatan məbləğdə 527 − 511 = 16 ₼.
- Vergi Xidmətinə yazan işçinin müqaviləsi: (555 − 200) × 0.03 = 10.65 ₼. Sığorta haqları 41.5 + 2.78 + 11.1 = 55.38 ₼ olduğundan 2025-ci ildə ələ 555 − 55.38 = 499.62 ₼, 2026-cı ildə 499.62 − 10.65 = 488.97 ₼ çatır. İşçinin yazdığı məbləğlər bu rəqəmlərin yuvarlaq formasıdır.
- Minimum əmək haqqı nümunəsi: 200 × 0.03 = 6 ₼; 6 + 200 × 0.10 = 26 ₼; 400 × 0.005 = 2 ₼; 400 × 0.02 = 8 ₼; 6 + 26 + 2 + 8 = 42 ₼; 400 − 42 = 358 ₼.
- Orta maaş nümunəsi: 1,000 × 0.03 = 30 ₼; 6 + 1,000 × 0.10 = 106 ₼; 1,200 × 0.005 = 6 ₼; 1,200 × 0.02 = 24 ₼; 30 + 106 + 6 + 24 = 166 ₼; 1,200 − 166 = 1,034 ₼.
- Yüksək maaş nümunəsi: 75 + 500 × 0.10 = 125 ₼; 6 + 2,800 × 0.10 = 286 ₼; 3,000 × 0.005 = 15 ₼; 2,500 × 0.02 + 500 × 0.005 = 52.5 ₼; 125 + 286 + 15 + 52.5 = 478.5 ₼; 3,000 − 478.5 = 2,521.5 ₼.
- Pillə sərhədi: (2,400 − 200) × 0.03 = 66 ₼; 75 + 100 × 0.10 = 85 ₼; 85 − 66 = 19 ₼.
- Veteran güzəşti: (1,200 − 200 − 400) × 0.03 = 18 ₼.
- Düsturların yoxlanması: eyni düsturlar Vergi Xidmətinin 2026-cı il bukletlərindəki misalları təkrarlayır. Tibbi sığorta bukletində 800 × 0.02 = 16 ₼ və 2,500 × 0.02 + 600 × 0.005 = 53 ₼, sosial sığorta bukletində işəgötürənin payı 44 + 400 × 0.15 = 104 ₼ göstərilib.
- Kalkulyator səhifəsi: 2 blok, 4 forma və əsas iş yeri formalarında 5 güzəşt qutusu saydıq, hesablamanı işə salmadıq.
Tez-tez verilən suallar
Texnologiyalar parkının rezidentində işləyənlər üçün gəlir vergisi 2027-ci ildə necə hesablanacaq?
2026-cı ildə texnologiyalar parkının rezidenti kimi parkdan kənarda proqram təminatı və sistem inteqrasiyası ilə məşğul olan şirkətlərin bu sahədəki mütəxəssislərinin maaşından 5% tutulur (Vergi Məcəlləsi, 101.7.2). 30 sentyabr 2026-cı il tarixli 476-VIIQD nömrəli qanun bu maddəni dəyişib. 2027-ci il yanvarın 1-dən texnologiyalar parkının rezidentlərində bu fəaliyyət üçün çalışanların maaşından gəlir vergisi 20 il müddətində 0% dərəcə ilə tutulacaq, iri sahibkarlıq subyektlərinə güzəşt ixrac gəlirlərinin payına dair şərtlə verilir.
İki yerdə işləyənin maaşından vergi necə tutulur?
Vergi hər iş yerində ödənilən məbləğdən ayrıca hesablanır və büdcəyə ayrıca ödənilir (101.1-2). Əsas iş yerindəki ümumi azadolma və 102-ci maddənin güzəştləri əlavə iş yerinə keçmir. Buna görə özəl qeyri-neft sektorunda əlavə iş yerindən alınan 700 ₼ maaşın hamısına aşağı pillənin faizi tətbiq olunur və 21 ₼ tutulur.
Qeyri-rezidentin maaşından Azərbaycanda vergi tutulurmu?
Azərbaycandakı müəssisənin və ya sahibkarın qeyri-rezidentə muzdlu işə görə ödədiyi gəlirdən vergi 101-ci maddənin dərəcələri ilə ödəmə mənbəyində tutulur (125.1.6). Məsələn, özəl qeyri-neft şirkətindən ayda 4,000 ₼ maaş alan əcnəbi mütəxəssisin vergisi rezident işçininki kimi 225 ₼-dır. Maaşı qeyri-rezident işəgötürən ödəyirsə və ödəniş onun Azərbaycandakı daimi nümayəndəliyi ilə bağlı deyilsə, qeyri-rezidentin bu gəliri vergidən azaddır (102.1.2).
İstifadə olunmamış məzuniyyətin kompensasiyasından gəlir vergisi hesablanması necə aparılır?
Vergi Xidmətinin 11 avqust 2026-cı il tarixli cavabında yazılıb ki, hər iş ilinin kompensasiyası ayrıca hesablanır və ödənildiyi ayın maaşına əlavə edilmir. Hər iş ili üzrə məbləğdən 102.1.6-cı maddənin azadolması çıxılır, kompensasiyadan sosial sığorta haqqı da hesablanır. Məsələn, özəl qeyri-neft sektorunda bir iş ili üçün 1,100 ₼ kompensasiya alan işçidən azadolmadan sonra 27 ₼ gəlir vergisi tutulur.
2026 gəlir vergisi dəyişikliyi işəgötürənin xərcini artırıbmı?
Gəlir vergisi işçinin maaşından tutulur, işəgötürən onu öz vəsaitindən ödəmir. Vergi Xidmətinin açıqlamasında deyilir ki, özəl qeyri-neft sektorunda sosial sığorta dərəcələri 2026-cı ildə yalnız maaşın ən yuxarı vergi pilləsinə düşən hissəsi üçün dəyişib və orada ümumi dərəcə 25%-dən 21%-ə enib. İcbari tibbi sığortada maaşın orta pilləyə düşən hissəsi üçün ümumi dərəcə 4%-dən 1%-ə düşüb.
Mənbələr
- Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi (e-qanun.az, qüvvədə olan mətn)
- Dövlət Vergi Xidməti — «Muzdlu işlə əlaqədar tutulan gəlir vergisi» bukleti, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — «Sahibkarlıq və qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar fiziki şəxslərin gəlir vergisi» bukleti, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — «Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı» bukleti, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — «İşsizlikdən sığorta haqqı» bukleti, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — «İcbari tibbi sığorta haqqı» bukleti, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — muzdlu işçisi olan qeyri-dövlət sektoru üçün flayer, 2026
- Dövlət Vergi Xidməti — «Qeyri-neft-qaz sektorunun özəl bölməsində fiziki şəxslərdən gəlir vergisi üzrə yeni güzəşt mexanizmi tətbiq olunacaq»
- Dövlət Vergi Xidməti — suallar və cavablar (ID 10639, 10667, 10767, 10914, 11080)
- Dövlət Vergi Xidməti — əməkhaqqı kalkulyatoru
- Dövlət Vergi Xidməti — «Vergi ödəyiciləri üçün əməkhaqqı kalkulyatoru istifadəyə verilib», 18.03.2026
- Dövlət Vergi Xidməti — büdcə rekvizitləri və büdcə gəlirlərinin təsnifatı
- Dövlət Vergi Xidməti — 476-VIIQD nömrəli Qanun, 30.09.2026
- «Sosial sığorta haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanunu (e-qanun.az)
- Dövlət Statistika Komitəsi — «Ölkədə muzdla çalışan işçilərin sayı və əməkhaqqı barədə», 12.10.2026
Material məlumat xarakterlidir və investisiya və ya hüquqi məsləhət deyil; 100% nəticəyə zəmanət vermir — qərarı öz araşdırmanız əsasında verin. İstifadə şərtləri