Şirkət açmaq: fərdi sahibkar, yoxsa MMC, VÖEN və vergi

Vergi Xidməti oktyabrın 13-də açıqlayıb ki, 2026-cı ilin sentyabrında 1,208 kommersiya qurumu dövlət qeydiyyatından keçib və onların 83%-i ərizəni internetdən verib. Oktyabrın 1-nə qeydiyyatda olan 213,837 kommersiya hüquqi şəxsinin 92.4%-i MMC-dir. Fərdi sahibkarlar bu sayğaca düşmür, çünki onlar fiziki şəxs kimi uçota alınır.

Hansı işlə məşğul olacağınızı hələ seçməmisinizsə, biznes ideyaları kataloqu ideyaları başlanğıc xərci və rəsmi tərəfi ilə bir yerdə göstərir. Pulun nə vaxt qayıdacağını hesablamaq üçün biznes planının tərtibi haqqında yazıya baxın. Aşağıdakı bölmələr iş artıq seçiləndən sonrakı mərhələyə, yəni sahibkarlığı rəsmiləşdirməyə aiddir.

Mündəricat:

• Fərdi sahibkar, yoxsa MMC?
• VÖEN onlayn necə alınır?
• Şirkət qeydiyyatı neçəyə başa gəlir?
• Nizamnamə və nizamnamə kapitalı
• Hansı vergi rejimi sərfəlidir?
• Qeydiyyatdan sonra hansı ödənişlər başlayır?
• İşçi götürəndə nə dəyişir?
• KOB evi, KOBİA və vergi güzəştləri
• Özünüməşğulluq proqramı ilə fərq
• Biznesi bağlamaq nə qədər çəkir?

Fərdi sahibkar, yoxsa MMC: hansını seçmək?

Fərdi sahibkar hüquqi şəxs yaratmadan, öz adı ilə sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki şəxsdir. VÖEN onun adına verilir, müqavilələri də özü imzalayır. Bəs MMC nədir? Mülki Məcəllənin 87.1-ci maddəsi məhdud məsuliyyətli cəmiyyəti bir və ya bir neçə şəxsin qurduğu, kapitalı paylara bölünən cəmiyyət kimi təsvir edir. İştirakçılar onun öhdəliklərinə görə cavab vermir və yalnız qoyduqları maya həddində risk daşıyırlar.

Sual	Fərdi sahibkar	MMC
Kim qurur	bir nəfər, öz adına	bir və ya bir neçə fiziki və hüquqi şəxs
Qeydiyyat müddəti	onlayn dərhal, kağızla 1 gün	onlayn dərhal, kağızla 2 iş günü
Borclara görə risk	ayrıca şirkət əmlakı yoxdur, öhdəlik şəxsən sahibindir	iştirakçı yalnız qoyduğu maya həddində risk daşıyır
Əsas vergi	dövriyyədən sadələşdirilmiş vergi və ya mənfəətdən gəlir vergisi	dövriyyədən sadələşdirilmiş vergi və ya mənfəət vergisi
Sahibin sosial sığortası	öz gəlirindən, aylıq alt və üst həddi var	direktorun və işçilərin maaşından hesablanır
Pulu biznesdən çıxarmaq	vergidən sonra qalan pul sahibinindir	dividenddən 5% vergi tutulur, kiçik MMC-lərdə azadolma var
Bağlamaq	fəaliyyəti dayandırıb uçotdan çıxmaq	ləğv proseduru, kreditorlara ən azı 60 gün, cəmi 1 ilədək

Mənbə: Vergi Xidmətinin 2026-cı il bukletləri, Mülki Məcəllənin 59.6, 61.1 və 87.1-ci, Vergi Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsi (noyabr 2026).

Şirkət açmaq qərarında ilk sual budur və cavab işin miqyasından asılıdır. Tək işləyən ustalar, dizaynerlər, repetitorlar və onlayn satıcılar üçün fərdi sahibkarlıq həm ucuz, həm də sadədir. Tərəfdaşla iş qurulanda isə ayrıca şirkət yaratmaq lazım gəlir, çünki payları və qərar qaydasını nizamnamə yazır. Hazır şirkətin payını almağın öz qaydaları hazır biznes almaq haqqında yazıdadır. İnvestor gözləyəndə və ya bir müqavilənin itkisi şəxsi əmlakınızı təhdid edəcək qədər böyük olanda da MMC yaratmaq ağıllı seçimdir. Bəzi sahələrdə seçimi qanun edir, məsələn, öz turunu yığan turoperator yalnız hüquqi şəxs ola bilər, fərdi sahibkar isə hazır turları agent kimi satır (turizm agentliyi açmaq).

Bir fərq yalnız ərizə formasında görünür. MMC-nin onlayn ərizəsində əmək müqavilələri üçün ayrıca bölmə var və direktorun əmək müqaviləsi məlumatlarını boş buraxmaq olmur. Təsisçi özü direktor olsa belə, şirkət ilk gündən işəgötürən kimi maaşdan vergi və sığorta ödəyir, halbuki fərdi sahibkarda bu öhdəlik yalnız işçi götürəndə yaranır. Onun manatla nə demək olduğunu işçi bölməsindəki hesab göstərir.

VÖEN onlayn necə alınır?

İstər fərdi sahibkar olmaq, istər MMC açmaq istəyirsiniz, VÖEN fəaliyyətə başladığınız günədək alınmalıdır. «VÖEN-siz bir neçə ay işləsəm, kim biləcək?» sualına Vergi Xidmətinin fiziki şəxslərin uçotu bukleti cavab verir. Ərizə verilməyəndə vergi orqanı şəxsi öz təşəbbüsü ilə uçota alır və 5 gün ərzində bildiriş göndərir, vaxtında verilməyən uçot ərizəsinə isə 200 ₼ sanksiya yazılır.

Fərdi sahibkar qeydiyyatı

1. new.e-taxes.gov.az portalına ASAN İmza və ya SİMA ilə daxil olun. Bunun üçün vətəndaş sertifikatı bəs edir.
2. «Fiziki şəxsin uçotu haqqında ərizə»ni açın və meyar kimi Vergi Məcəlləsinin 33.4-cü maddəsini, yəni sahibkarlıq fəaliyyətini seçin.
3. Fəaliyyət növünü, ünvanı və vergi rejimini qeyd edin. Rejim elə bu ərizədə seçilir.
4. Ərizəni imzalayın. Uçota alınma dərhal baş verir, şəhadətnamə elektron kabinetə həmin an gəlir.

MMC-nin onlayn qeydiyyatı

7 noyabrda Vergi Xidmətinin kommersiya hüquqi şəxslərinin onlayn qeydiyyatı üzrə istifadəçi təlimatını əvvəldən sona keçdik. Ərizə bu ardıcıllıqla doldurulur.

1. Portala üç yolla daxil olmaq mümkündür: ASAN İmza, SİMA və ya şəxsiyyət vəsiqəsinin FİN-i ilə ona bağlı mobil nömrə. Sonuncu yolda təsisçilər yalnız fiziki şəxslər ola bilər.
2. Şirkətin adı yazılır, sonra vergi öhdəliyi seçilir. ƏDV qeyd ediləndə mənfəət vergisi avtomatik işarələnir.
3. Fəaliyyət növləri koda görə əlavə olunur və biri əsas fəaliyyət kimi seçilir. Hüquqi ünvan yazılır, mobil nömrə SMS kodu ilə təsdiqlənir.
4. Nizamnamə kapitalı, payların sayı və təsisçilər daxil edilir. Fiziki şəxs təsisçinin adı, soyadı və doğum tarixi FİN-ə görə özü dolur.
5. İcra orqanı seçilir, bu, təkbaşına direktor və ya ən azı 3 üzvlü kollegiya ola bilər. Elə bu mərhələdə şirkət üçün ASAN İmza biznes sertifikatı da sifariş etmək olur.
6. Əmək müqaviləsi bölməsində direktorun məlumatları məcburidir.
7. Nizamnamə ərizədəki məlumatlarla avtomatik hazırlanır və ya öz faylınız yüklənir. Sonra ərizə imzalanıb göndərilir, hər təsisçi onu öz kabinetində təsdiqləyir.

Göndəriş ekranında şirkətin VÖEN-i və ərizənin kargüzarlıq nömrəsi görünür. Vergi Xidmətinin 2026-cı il kommersiya qurumlarının qeydiyyatı bukleti deyir ki, şəhadətnamə, nizamnamə, dövlət reyestrindən çıxarış və benefisiar mülkiyyətçilər barədə çıxarış elektron kabinetə gəlir. Banklar və notariuslar bu sənədlərdən onlayn istifadə edir, kağız nüsxə üçün vergi orqanına getməyə ehtiyac qalmır.

FİN və mobil nömrə ilə ərizə vermək rahatdır, lakin şirkətin elektron kabinetinə yalnız gücləndirilmiş elektron imza ilə daxil olmaq mümkündür. Bəyannamələri vermək üçün ASAN İmza və ya SİMA onsuz da lazım olacağından biznes sertifikatını elə qeydiyyat ərizəsində sifariş etmək vaxt qazandırır.

ASAN xidmət və KOB evi ilə kağız yolu

İnternetlə işləmək istəməyənlər ərizəni kağızda da verə bilər. Fərdi sahibkarlar ASAN xidmət mərkəzlərinə, KOB evlərinə və ya Bakıdan kənarda vergi xidmət mərkəzlərinə şəxsiyyət vəsiqəsi ilə müraciət edir, uçot 1 gün çəkir.

MMC üçün kağız paketi daha ağırdır: notariusda təsdiq olunmuş ərizə, nizamnamə, təsis qərarı, kapitalın ödənildiyini göstərən bank qəbzi və rüsum qəbzi. Belə qeydiyyat 2 iş günü çəkir. Ərizəni başqası verəndə notarial etibarnamə tələb olunur, onun mətni üçün sənəd nümunələri bölməsindəki etibarnamə formasından başlamaq olar.

Şirkət qeydiyyatı neçəyə başa gəlir?

Onlayn yolla qeydiyyatın özü pulsuzdur. Pul imzaya, bankın tarifinə və mühasib xidmətlərinə gedir.

• Dövlət rüsumu. Vergi Xidmətinin rüsumlar səhifəsi MMC-nin elektron qeydiyyatını rüsumsuz göstərir. Kağız ərizədə adi kommersiya hüquqi şəxsi «Dövlət rüsumu haqqında» Qanunun 20-ci maddəsi ilə 15 ₼ ödəyir. Fərdi sahibkarın uçotu ödənişsizdir.
• Notarius. Eyni səhifədə kağız ərizədəki hər imzanın təsdiqi 3 ₼ göstərilib.
• ASAN İmza. Azercell-in tarif səhifəsində vətəndaş sertifikatı pulsuzdur, biznes sertifikatının 3 illik tarifi isə 18 ₼ qoşulma və ayda 2.5 ₼ abunə haqqıdır. SİMA-nın tarifləri ayrıdır.
• Nizamnamə kapitalı. MMC üçün minimum məbləğ yoxdur.
• Bank hesabı. Birbank Biznes kimi tətbiqlər hesabı filiala getmədən açır. Leobank-ın fərdi sahibkar tarif cədvəlində cari hesabın açılması ödənişsiz göstərilib, köçürmə və nağdlaşdırma haqları ayrıca sətirlərdədir.
• Möhür. Qeydiyyat üçün tələb olunan sənədlərin siyahısında yoxdur.
• Mühasib. İlk aylarda sadələşdirilmiş vergi ilə işləyən fərdi sahibkar bəyannaməni çox vaxt özü verir. Xidmət qiymətlərinin elanlarda necə yazıldığını onlayn mühasibat xidməti kartı göstərir.

Möhürün qeydiyyatda tələb olunmaması onun tamamilə aradan qalxması demək deyil. Mülki Məcəllənin 61.2-ci maddəsi ləğv zamanı möhürün qeydiyyat orqanına təqdim olunmasından danışır, bəzi banklar və iri tərəfdaşlar da onu soruşa bilər.

Nizamnamə və nizamnamə kapitalı

Nizamnamə şirkətin əsas sənədidir. Mülki Məcəllənin 89-cu maddəsinə əsasən o, kapitalın miqdarını, hər iştirakçının payını, idarəetmə orqanını və qərar qaydasını müəyyən edir. Onlayn ərizədə sistem onu daxil etdiyiniz məlumatlardan avtomatik hazırlayır və tək təsisçili şirkət üçün bu mətn çox vaxt kifayət edir. İki və daha çox təsisçi olanda payın satışı, iştirakçının çıxması və mənfəətin bölünməsi kimi sualları əvvəlcədən öz mətninizdə yazmaq daha etibarlıdır.

Vergi Xidmətinin izahında MMC üçün nizamnamə kapitalının minimum həddi olmadığı yazılıb. Mülki Məcəllənin 90.2-ci maddəsi isə bir şərt qoyur: nizamnamədə ödəniş müddəti göstərilməyibsə, kapital qeydiyyatdan əvvəl tam ödənilməlidir, göstərilibsə, bu müddət üç aydan çox ola bilməz.

Kapitalın məbləğini ilk aylarda şirkətin hesabına həqiqətən qoyacağınız pula bərabər götürmək məntiqlidir.

Bu pul ondan sonra şirkətin vəsaitidir və xərclərə yönələ bilər, onu təsisçilərin şəxsi hesabına qaytarmaq isə artıq ayrıca əməliyyatdır.

Hansı vergi rejimi sərfəlidir?

Qeydiyyat ərizəsində seçdiyiniz rejim ilin sonuna qədər dəyişmir. Sonrakı illərdə seçim hər il aprelin 20-dək təsdiqlənir (Vergi Məcəlləsi, 218.2-ci maddə). Rejimin hesabını VÖEN almazdan əvvəl aparmaq buna görə vacibdir.

Rejim	Nədən hesablanır	Dərəcə	Kimə uyğundur
Sadələşdirilmiş vergi	dövriyyədən, xərclər çıxılmadan	2%	12 ayda dövriyyəsi 200,000 ₼-dan çox olmayan, ƏDV ödəyicisi olmayan şəxslər
Gəlir vergisi (fərdi sahibkar)	gəlirdən xərclər çıxılandan sonra	20%	xərcləri sənədlə təsdiqlənən, mənfəət marjası aşağı olanlar
Mənfəət vergisi (MMC)	mənfəətdən	20%	eyni məntiqlə hüquqi şəxslər
ƏDV	hər satışdan	18%	12 ayda dövriyyəsi 200,000 ₼-ı keçənlər və könüllü qeydiyyatdan keçənlər

Mənbə: Vergi Məcəlləsinin 101.3, 105.1, 155.1, 218.1.1 və 220.1-ci maddələri, Vergi Xidmətinin 2026-cı il bukletləri (noyabr 2026).

Sadələşdirilmiş vergiyə hamı keçə bilmir. Topdan satanlar, lisenziya tələb edən fəaliyyətlə məşğul olanlar, əmlakı icarəyə verənlər və aksizli mal istehsalçıları bu rejimdən kənardadır. Şirkətlərə işləyən xidmət sahibkarları üçün daha incə şərt də var. Rüb ərzində e-qaimə ilə rəsmiləşdirilən satış ümumi dövriyyənin 30%-ini keçəndə sadələşdirilmiş vergi hüququ növbəti ayın 1-dən itir. Müştəriləri əsasən şirkətlər olan AI avtomatlaşdırma agentliyi kimi işlərdə bu hədd ilk rübdə keçilə bilər.

ƏDV həddinin yumşaldıcı qaydası da var. Pərakəndə satışda və əhaliyə xidmətdə POS-terminalla alınan pul 200,000 ₼ həddinə 0.5 əmsalla hesablanır (155.1-1-ci maddə), yəni kartla ödənən 100,000 ₼ həddə 50,000 ₼ kimi düşür. Eyni əmsal sadələşdirilmiş verginin həddinə də tətbiq olunur.

Rəqəmlərlə müqayisə üçün iki adam götürək. Biri kiçik bizneslərə sayt hazırlayan proqramçıdır: fərdi sahibkar və mikro sahibkardır, ildə 40,000 ₼ dövriyyəsi və 10,000 ₼ sənədli xərci var. O biri ildə 150,000 ₼ satışı, 145,000 ₼ alış və digər xərci olan pərakəndə satıcıdır. Rəqəmlər nümunədir.

• Proqramçı, sadələşdirilmiş vergi: dövriyyənin 2%-i 800 ₼ edir. Mikro sahibkar ödədiyi sosial sığortanın dörddə birini bu vergidən çıxır və 600 ₼ ödəyir.
• Proqramçı, gəlir vergisi: xərcdən sonra 30,000 ₼ qalır. Proqram təminatının işlənməsi Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-1-ci maddəsindəki siyahıdadır və dövriyyə 45,000 ₼-dan azdır, ona görə gəlirin 75%-i azaddır. Vergi 30,000 ₼-ın dörddə birinin 20%-i, yəni 1,500 ₼ olur.
• Satıcı, sadələşdirilmiş vergi: 150,000 ₼ dövriyyədən 3,000 ₼.
• Satıcı, gəlir vergisi: 5,000 ₼ mənfəətin 20%-i, yəni 1,000 ₼.

Proqramçı üçün sadələşdirilmiş vergi açıq-aşkar ucuzdur. Satıcıda nəticə tərsinədir, ancaq gəlir vergisi yalnız hər alış e-qaimə və ya qanuni sənədlə təsdiqlənəndə işləyir. Vergi Xidmətinin mənfəət vergisi bukletində yazılıb ki, qaydada rəsmiləşdirilməyən xərc gəlirdən çıxılmır, odur ki, qəbzsiz alış edən satıcı üçün 20%-lik rejim yalnız kağız üzərində sərfəlidir. Fəaliyyətinizin 102.1.30-1-ci maddənin siyahısına düşüb-düşmədiyini və rejimin hesabını başlamazdan əvvəl mühasib və ya vergi məsləhətçisi ilə dəqiqləşdirin.

Qeydiyyatdan sonra hansı ödənişlər başlayır?

Vergi rejimindən asılı olmayaraq, fərdi sahibkarlar özləri üçün iki sığorta ödəyir. Məcburi dövlət sosial sığortası gəlirin, xərclər çıxılmadan 2%-idir, lakin minimum əməkhaqqının 15%-indən az və 100%-indən çox ola bilməz. 2026-cı il sadələşdirilmiş vergi bukleti minimum əməkhaqqını 400 ₼ götürür və haqqı ayda 60–400 ₼ aralığında göstərir. İcbari tibbi sığorta minimum əməkhaqqının 4%-i, yəni ayda 16 ₼-dır.

Öhdəlik	Müddət
Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi və ödənişi	rüb bitəndən sonrakı ayın 20-dək
Sosial və tibbi sığorta haqlarının ödənişi	hər ay, növbəti ayın 15-dək
Sığorta üzrə vahid bəyannamə və ya fəaliyyət olmaması barədə arayış	rüb bitəndən sonrakı ayın 20-dək
Gəlir və ya mənfəət vergisi üzrə cari ödəniş	rüb bitəndən sonra 15 gün ərzində
İllik gəlir və ya mənfəət vergisi bəyannaməsi	növbəti ilin 31 martınadək

Mənbə: Vergi Xidmətinin sadələşdirilmiş vergi, mənfəət vergisi və fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə 2026-cı il bukletləri.

Ən çox unudulan dövr gəlir olmayan rübdür. Belə rübdə sığorta üzrə fəaliyyətin olmaması barədə arayış verilir, vaxtında verilməyən vergi hesabatına isə 40 ₼ sanksiya yazılır (Vergi Məcəlləsi, 57.1-ci maddə).

Qeydiyyatda qalıb işləməyən bizneslər ölkədə az deyil. Baku Research Institute-un 2026-cı il təhlili 2024-ün sonu üçün iki rəqəmi yan-yana qoyur: qeydiyyatda təxminən 1.6 milyon subyekt, Statistika Komitəsinin hesabı ilə dövriyyəsi və ya işçisi olan təxminən 424 min subyekt. Statusu aktiv qalan VÖEN-lə birlikdə hesabat öhdəliyi də qalır, fəaliyyət isə yalnız vergi orqanına verilən ərizə ilə dayanır.

Pulu biznesdən çıxarmağın qaydası da formadan asılıdır. MMC-nin təsisçiyə ödədiyi dividenddən 5% vergi tutulur (122.1-ci maddə). Gəlir və xərclərinin uçotunu aparan, ƏDV ödəyicisi olmayan və 12 ayda dövriyyəsi 200,000 ₼-a çatmayan MMC-nin fiziki şəxs təsisçilərinin dividendi isə vergidən azaddır (102.1.22-1-ci maddə).

İşçi götürəndə nə dəyişir?

Muzdlu işçilərlə əmək müqavilələri e-gov.az portalında qeydiyyata alınır: məlumatları işəgötürən daxil edir, sonra həm o, həm də işçi ASAN İmza və ya SİMA ilə təsdiqləyir. Vergi Xidmətinin 2026 sanksiya bukletində müqavilə qüvvəyə minməmiş işə cəlb edilən hər şəxs üçün ilk dəfə 2,000 ₼, ikinci dəfə 4,000 ₼, sonrakı hallarda 6,000 ₼ göstərilib.

2026-cı il yanvarın 1-dən qeyri-neft özəl sektorunda maaşdan tutulan vergi və sığorta qaydası dəyişib, yeni dərəcələri Vergi Xidmətinin işəgötürənlər üçün flayeri bir səhifədə toplayıb. Aylıq maaşı 200–8,000 ₼ olan işçilər üçün işəgötürən 44 ₼ üstəgəl 200 ₼-dan yuxarı hissənin 15%-ini, işçi isə 6 ₼ üstəgəl həmin hissənin 10%-ini sosial sığortaya ödəyir. 2,500 ₼-dək maaşda tibbi sığorta hər tərəfdən 2%, işsizlikdən sığorta 0.5%-dir. Aylıq maaşı 2,500 ₼-dək olan işçinin gəlir vergisi 2026-cı ildə 3%, 2027-ci ildə 5%, 2028-ci ildən 7%-dir.

Tutaq ki, MMC-nin direktoruna ayda 400 ₼ maaş yazılır.

• İşəgötürənin sosial sığortası: 44 ₼ və yuxarı hissənin 15%-i, cəmi 74 ₼.
• İşəgötürənin tibbi və işsizlik sığortası: 8 ₼ və 2 ₼.
• Şirkət üçün aylıq xərc: maaş və işəgötürən payları birlikdə 484 ₼.
• İşçidən tutulanlar: sosial sığorta 26 ₼, tibbi sığorta 8 ₼, işsizlik 2 ₼ və gəlir vergisi 12 ₼, cəmi 48 ₼. Direktorun əlinə 352 ₼ çatır.
• İllik büdcə ödənişi: hər ay 84 ₼ işəgötürən payı və 48 ₼ tutulma, ildə 1,584 ₼.

Eyni işi tək fərdi sahibkar kimi görən adam özü üçün ayda ən azı 60 ₼ sosial və 16 ₼ tibbi sığorta, ildə 912 ₼ ödəyir. Fərdi sahibkar işçi götürəndə isə yeni güzəşt qazana bilər. İl üzrə orta hesabla ən azı 3 muzdlu işçisi və sosial sığorta borcu olmayan mikro sahibkarın gəlirinin 75%-i gəlir vergisindən azaddır (102.1.30-cu maddə).

KOB evi, KOBİA və vergi güzəştləri

KOB evi Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin (KOBİA) dövlət və özəl xidmətləri bir binada topladığı mərkəzdir. KOBİA-nın saytında dörd KOB evi göstərilib: Xaçmaz (2020), Yevlax (2021), Bakı (2023) və Şuşa (2025). Xidmət sayına görə ən böyüyü Ziya Bünyadov prospekti 38C ünvanındakı Bakı KOB evidir, orada 35 dövlət qurumunun 300-dən çox, 14 özəl şirkətin isə 100-dən çox xidməti var.

2023-cü ilin yanvar-oktyabr aylarında Bakı KOB evində sahibkarlara vergi ilə bağlı 5,074 xidmət göstərilib. Vergi Xidmətinin həmin xəbəri xidmətlərin siyahısında hüquqi şəxslərin qeydiyyatını, fiziki şəxslərin uçotunu, bəyannamə qəbulunu və ASAN İmza verilməsini sayır.

Startap şəhadətnaməsi

Startap şəhadətnaməsini KOBİA innovativ layihəsi olan mikro və kiçik sahibkarlara verir. Müraciətləri Ekspert Şurası qiymətləndirir, şəhadətnamə isə innovasiya fəaliyyətindən gələn gəliri 3 il müddətinə mənfəət və ya gəlir vergisindən azad edir. KOBİA-nın 21 iyul məlumatında 2026-cı ilin ilk yarısında 87 müraciət daxil olduğu, ilin əvvəlindən 35 şəhadətnamə verildiyi yazılıb. Şəhadətnamə alan KOB-ların ümumi sayı 282-yə çatıb.

Bu güzəştin müddəti dəyişir. 30 sentyabr 2026-cı il tarixli 476-VIIQD nömrəli qanun Vergi Məcəlləsinin 102.1.31 və 106.1.23-cü maddələrində 3 ili 7 illə əvəz edib, dəyişiklik 2027-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

Mikro sahibkar statusu

Mikro sahibkarlar Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 556 nömrəli qərarındakı meyarlarla müəyyən olunur: 1–10 işçi və ildə 200,000 ₼-dək gəlir. Kiçik sahibkarlar 11–50 işçi və 3 milyon ₼-dək gəlirlə ölçülür. Mikro sahibkar üçün iki vergi güzəşti yuxarıda hesablanıb. Biri sadələşdirilmiş vergidən sosial sığortanın 25%-ini çıxmaqdır (2024-cü ildən 3 il), digəri 3 işçi şərti ilə 75%-lik azadolmadır. Hər iki güzəştin müddəti və şərtləri dəyişə bildiyindən ilin əvvəlində Vergi Xidmətinin yeni bukletlərinə baxmaq lazım gəlir.

Özünüməşğulluq proqramı şirkət açmaqdan nə ilə fərqlənir?

Özünüməşğulluq proqramı qeydiyyat yolu deyil, sosial dəstəkdir. Onun çərçivəsində aztəminatlı ailələrə kiçik təsərrüfat və ya xidmət işi qurmaq üçün aktivlər verilir. Report.az 2025-ci ilin dekabrında əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyevin çıxışından bu rəqəmləri verib: 11 ayda proqrama 16,500 nəfər cəlb olunub, onlardan 8,700-ü kənd təsərrüfatı, 7,800-ü istehsal və xidmət sahəsindədir. Proqram vəsaiti olmayan ailəyə iş başlatmaq üçündür, öz pulu ilə iş açan adam üçün yuxarıdakı qeydiyyat addımları olduğu kimi qalır.

Biznesi bağlamaq nə qədər çəkir?

Fərdi sahibkarlar fəaliyyəti vergi orqanına ərizə ilə dayandırır və uçotdan çıxır, bunu ASAN xidmətdə və KOB evlərində də etmək olur. MMC-ni bağlamaq daha uzun prosesdir. Ləğvetmə komissiyası 10 gün ərzində ilk elanı dərc etdirir, elan 15–20 gün fasilə ilə daha iki dəfə təkrarlanır və kreditorlara tələb üçün ən azı 60 gün verilir (Mülki Məcəllə, 61.1-ci maddə). Bütün proses reyestrə ləğv qeydi düşən gündən bir ildən çox çəkməməlidir, əks halda yenidən başlayır (59.6-cı maddə).

Bir neçə ay fasilə verəcək şirkətlər üçün Vergi Xidmətinin fəaliyyəti onlayn dayandırmaq xidməti də var.

Rəsmi tərəfi hesablanmış ideyalardan biri təmizlik şirkəti açmaq kartıdır, orada ev və ofislərə xidmət göstərən biznesin vergi hesabı var. Qeydiyyatdan sonra müştəri müraciətlərinə cavabı və hesab-fakturaları avtomatlaşdırmağın yollarını kiçik biznes üçün süni intellekt bələdçisi göstərir.

Vergi dərəcələri və hədlər demək olar ki, hər il yanvarda dəyişir. Belə dəyişiklikləri və yeni biznes ideyalarını e-poçtla almaq üçün AZERBUSINESS-ə abunə olun.

Hesabın əsası

• Proqramçının sadələşdirilmiş vergisi: 40,000 × 0.02 = 800 ₼; sosial sığorta da 40,000 × 0.02 = 800 ₼, ayda təxminən 67 ₼; güzəşt 800 × 0.25 = 200 ₼; vergi 800 − 200 = 600 ₼.
• Proqramçının gəlir vergisi: 40,000 − 10,000 = 30,000 ₼; 30,000 × 0.25 = 7,500 ₼; 7,500 × 0.2 = 1,500 ₼.
• Satıcının iki rejimi: 150,000 × 0.02 = 3,000 ₼; 150,000 − 145,000 = 5,000 ₼; 5,000 × 0.2 = 1,000 ₼.
• Direktorun maaşı: 44 + (400 − 200) × 0.15 = 74 ₼; 400 × 0.02 = 8 ₼; 400 × 0.005 = 2 ₼; 400 + 74 + 8 + 2 = 484 ₼; işçidən 6 + 200 × 0.1 = 26 ₼ və 400 × 0.03 = 12 ₼; 26 + 8 + 2 + 12 = 48 ₼; 400 − 48 = 352 ₼; (74 + 8 + 2 + 48) × 12 = 1,584 ₼.
• Fərdi sahibkarın minimum sığortası: 400 × 0.15 = 60 ₼; 400 × 0.04 = 16 ₼; (60 + 16) × 12 = 912 ₼.
• POS əmsalı: 100,000 × 0.5 = 50,000 ₼.