Minimum əmək haqqı 2026 və yaşayış minimumu: illər üzrə

Minimum aylıq əmək haqqı Azərbaycanda 400 ₼-dır. Məbləği Prezidentin 23 dekabr 2024-cü il tarixli 419 nömrəli sərəncamı 2025-ci il yanvarın 1-dən müəyyən edib və 2026-cı ilin noyabrına qədər onu dəyişən sənəd çıxmayıb. Maaşların bu alt həddi ilə yanaşı daha iki rəqəm axtarılır, yaşayış minimumu və ehtiyac meyarı. Onları Milli Məclis hər il ayrıca qanunlarla təsdiqləyir və 2026-cı il üçün ikisi də ölkə üzrə 300 ₼-dır.

Minimum əmək haqqına nəyin daxil olduğu və ondan az ödəyən işəgötürənləri nə gözlədiyi Əmək Məcəlləsinin 154-cü və 155-ci maddələrində yazılıb. Aşağıdakı cədvəllərdə rəqəmlərin yanında onları müəyyən edən sənədlərin tarixi və nömrəsi var ki, rəsmi mətnlərlə tutuşdurmaq asan olsun.

Mündəricat

• Minimum əmək haqqı 2026-cı ildə və illər üzrə
• Minimum əmək haqqı nə vaxt artacaq?
• Yaşayış minimumu 2026-cı ildə dörd qrup üzrə
• Ehtiyac meyarı və ünvanlı sosial yardım
• Minimum əmək haqqı necə hesablanır və ona nə daxil deyil?
• 400 ₼ maaşdan işçinin əlinə nə qədər çatır?
• Minimuma bağlanan başqa ödənişlər

Minimum əmək haqqı 2026-cı ildə nə qədərdir və illər üzrə necə dəyişib?

Göstərici	2026-cı il	Sənəd	2027-ci il üçün
Minimum aylıq əmək haqqı	400 ₼	Prezidentin sərəncamı, 23.12.2024, № 419	sərəncam yoxdur
Yaşayış minimumu, ölkə üzrə	300 ₼	Qanun, 09.12.2025, № 295-VIIQ	layihədə 314 ₼
Yaşayış minimumu, əmək qabiliyyətli əhali	317 ₼	eyni qanun	layihədə 334 ₼
Yaşayış minimumu, pensiyaçılar	245 ₼	eyni qanun	layihədə 258 ₼
Yaşayış minimumu, uşaqlar	260 ₼	eyni qanun	layihədə 274 ₼
Ehtiyac meyarının həddi	300 ₼	Qanun, 09.12.2025, № 296-VIIQ	layihədə 314 ₼

Mənbə: e-qanun.az və president.az-dakı rəsmi mətnlər, 2027-ci il sütunu üçün Milli Məclisin 5 noyabr 2026-cı il məlumatı; rəqəmlər 10 noyabr 2026-da yoxlanıb.

Bu rəqəmi bəzən 2026-cı ilin qanunu kimi axtarırlar, halbuki minimum əmək haqqını qanun yox, Prezidentin sərəncamı müəyyən edir. 2026-cı il üçün ayrıca sərəncam da imzalanmayıb, 2024-cü ilin dekabrında çıxan sənəd qüvvədə qalır.

Bunu yoxlamaq üçün e-qanun.az-da 2013-cü ildən bəri minimum məbləği dəyişən səkkiz sərəncamın hamısını açdıq. Altısında məbləği yazan birinci hissənin üstündən xətt çəkilib və haşiyələrdə onu ləğv edən növbəti sərəncamlar göstərilib. Xətsiz qalan ikisindən biri 2019-cu ilin fevralında çıxan 937 nömrəli sərəncamdır, həmin ilin iyununda imzalanan sənəd onun məbləğini formal ləğv etmədən yenisi ilə əvəzləyib. İkincisi 419 nömrəli sərəncamdır və bu gün tətbiq olunan rəqəm onundur.

Qüvvəyə minib	Məbləğ	Artım	Sərəncam
1 sentyabr 2013	105 ₼	—	31.08.2013, № 3112
1 yanvar 2017	116 ₼	10.5%	21.01.2017, № 2608
1 yanvar 2018	130 ₼	12.1%	25.12.2017, № 3545
1 mart 2019	180 ₼	38.5%	08.02.2019, № 937
1 sentyabr 2019	250 ₼	38.9%	18.06.2019, № 1265
1 yanvar 2022	300 ₼	20%	17.12.2021, № 3051
1 yanvar 2023	345 ₼	15%	05.01.2023, № 3708
1 yanvar 2025	400 ₼	15.9%	23.12.2024, № 419

Mənbə: sərəncamların e-qanun.az-dakı mətnləri.

Cədvəldə olmayan illərdə əvvəlki məbləğ qüvvədə qalıb. 2015 və 2016-cı illərdə minimum 105 ₼, 2020 və 2021-ci illərdə 250 ₼, 2024-cü ildə 345 ₼ idi. 2013-cü ildən rəqəm təxminən 3.8 dəfə böyüyüb, amma bərabər addımlarla getməyib, təkcə 2019-cu ilin iki sərəncamı onu 130 ₼-dan 250 ₼-a qaldırıb.

Yanvardan qüvvəyə minən son üç artımın sərəncamları dekabrın 17-si ilə yanvarın 5-i arasında imzalanıb, yəni yeni məbləğ elan olunandan tətbiqinə qədər işəgötürənlərin təxminən iki həftə və ya daha az vaxtı qalıb. 2023-cü ildə sərəncam yanvarın 5-də çıxıb və artım ayın 1-dən, geriyə tətbiq edilib.

Minimum əmək haqqı nə vaxt artacaq?

2027-ci il üçün minimum məbləği dəyişən sərəncam hələ imzalanmayıb, nə president.az-da, nə də e-qanun.az-da belə sənəd var. Qərarı kimin və hansı tezliklə verdiyini bu ilin fevralından qanun özü yazır. 13 fevral 2026-cı il tarixli 354-VIIQD nömrəli qanun Əmək Məcəlləsinin 155-ci maddəsinin altıncı hissəsinə yeni cümlə əlavə edib ki, minimum əmək haqqının məbləğinə ildə bir dəfədən az olmayaraq yenidən baxılır. Prezidentin 23 fevral tarixli 605 nömrəli fərmanına əsasən təklifləri Nazirlər Kabineti verir, məbləğə Prezident yenidən baxır.

«Qanunda ildə bir dəfə baxılır yazılıbsa, maaş bu il niyə artmadı?» sualının cavabı maddənin öz sözlərindədir, çünki yenidən baxmaq artırmaq öhdəliyi deyil. Mətn baxışın nəticəsini və ilin hansı ayında aparılacağını göstərmir.

Noyabrın 5-də Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsi ilə İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsi 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxil olan sənədləri birinci oxunuşda müzakirə edib. Parlamentin həmin iclas barədə məlumatında əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyevin bu sözləri verilib ki, əməkhaqqı və sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketinin maliyyə təminatı 2027-ci ilin dövlət və icmal büdcəsində yaradılıb. Minimum maaşın yeni məbləği və tarixi həmin məlumatda yoxdur.

Sərəncam imzalananda bu səhifənin ilk abzası və illər cədvəlinin son sətri yenilənəcək.

Yaşayış minimumu 2026-cı ildə dörd qrup üzrə neçə manatdır?

Yaşayış minimumu minimum istehlak səbətinin dəyəri ilə icbari ödənişlərin cəmidir. Bu tərifi 5 oktyabr 2004-cü il tarixli «Yaşayış minimumu haqqında» Qanunun 1-ci maddəsi verir. Səbətə qida məhsulları, geyim, dərman və məişət əşyaları kimi qeyri-qida məhsulları, kommunal, nəqliyyat, rabitə və təhsil xidmətləri daxildir (3-cü maddə). Məhsullar və xidmətlər orta bazar qiymətləri ilə hesablanır, rəqəmlər ildə bir dəfə yenidən çıxarılır və dövlət büdcəsi ilə birgə təsdiqlənir (4-cü maddə).

Buna görə də Milli Məclis hər ilin sonunda iki maddəlik qısa qanun qəbul edir. 2026-cı il üçün 295-VIIQ nömrəli qanun ölkə üzrə 300 ₼, əmək qabiliyyətli əhali üçün 317 ₼, pensiyaçılar üçün 245 ₼, uşaqlar üçün 260 ₼ yazıb. Səbət bazar qiymətləri ilə sayıldığı üçün inflyasiya bu rəqəmləri də hər il yuxarı çəkir.

İl	Ölkə üzrə	Əmək qabiliyyətli əhali	Pensiyaçılar	Uşaqlar	Ehtiyac meyarı	Qanunların tarixi və nömrəsi
2015	131 ₼	140 ₼	108 ₼	108 ₼	105 ₼	28.11.2014, 1107-IVQ və 1108-IVQ
2016	136 ₼	146 ₼	115 ₼	117 ₼	105 ₼	20.10.2015, 1379-IVQ və 1380-IVQ
2017	155 ₼	164.5 ₼	130.2 ₼	136.6 ₼	116 ₼	16.12.2016, 450-VQ və 451-VQ
2018	173 ₼	183 ₼	144 ₼	154 ₼	130 ₼	01.12.2017, 906-VQ və 907-VQ
2019	180 ₼	191 ₼	149 ₼	160 ₼	143 ₼	30.11.2018, 1352-VQ və 1353-VQ
2020	190 ₼	201 ₼	157 ₼	170 ₼	160 ₼	29.11.2019, 1699-VQ və 1700-VQ
2021	196 ₼	207 ₼	162 ₼	175 ₼	170 ₼	29.12.2020, 236-VIQ və 237-VIQ
2022	210 ₼	220 ₼	176 ₼	193 ₼	200 ₼	03.12.2021, 404-VIQ və 405-VIQ
2023	246 ₼	261 ₼	199 ₼	220 ₼	246 ₼	09.12.2022, 675-VIQD və 676-VIQ
2024	270 ₼	287 ₼	222 ₼	235 ₼	270 ₼	05.12.2023, 1031-VIQ və 1032-VIQ
2025	285 ₼	305 ₼	232 ₼	246 ₼	285 ₼	16.12.2024, 96-VIIQ və 97-VIIQ
2026	300 ₼	317 ₼	245 ₼	260 ₼	300 ₼	09.12.2025, 295-VIIQ və 296-VIIQ
2027 (layihə)	314 ₼	334 ₼	258 ₼	274 ₼	314 ₼	qəbul olunmayıb

Mənbə: illik qanunların e-qanun.az-dakı mətnləri; 2027-ci il sətri Milli Məclisin komitə iclası barədə məlumatından.

Sonuncu sətir hələ qanun deyil. Komitələrin birgə iclasında bu rəqəmləri Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Musa Quliyev layihələrdən oxuyub və illik artım tempinin saxlandığını deyib. Layihələr üç oxunuşdan keçib imzalanandan sonra sətirdəki qeyd silinəcək.

Cədvəli minimum maaşla yan-yana qoyanda başqa bir dəyişiklik görünür. 2018-ci ildə minimum əmək haqqı 130 ₼, ölkə üzrə yaşayış minimumu 173 ₼ idi, yəni tam ştatla minimum maaş alan işçilərin qazancı rəsmi səbətin dörddə üçünü örtürdü. 2019-cu ilin martında iki rəqəm 180 ₼-da bərabərləşdi, 2026-cı ildə minimum maaş yaşayış minimumunu üçdə bir qədər üstələyir.

Ehtiyac meyarı 2026-cı ildə 300 ₼-dır və sosial yardımın məbləğini müəyyən edir

Ehtiyac meyarı ünvanlı dövlət sosial yardımının təyin edilməsi üçün hər il dövlət büdcəsi ilə birgə təsdiq olunan həddir. 2026-cı il üçün 296-VIIQ nömrəli qanun onu ölkə üzrə yaşayış minimumu ilə eyni məbləğdə təsdiqləyib. 2023-cü ildən bu iki rəqəm üst-üstə düşür, ondan əvvəlki illərdə meyar aşağı idi və 2018-ci ildə aradakı fərq 43 ₼-a çatırdı.

«Ünvanlı dövlət sosial yardımı haqqında» Qanun o ailələri aztəminatlı sayır ki, orta aylıq gəlirləri hər ailə üzvü üçün ehtiyac meyarının cəmindən aşağı olsun. Yardımın məbləği həmin cəmlə gəlir arasındakı fərqdir (7.1-ci maddə) və müraciət edilən ayın 1-dən bir il müddətinə təyin olunur (8.1). Dörd nəfərlik ailədə hədd 1,200 ₼ edir, ailənin orta aylıq gəliri 700 ₼-dırsa, yardım 500 ₼ olur.

Gəlirin az olması təkbaşına kifayət etmir, çünki Qanunun 3-cü maddəsi onun ailədən asılı olmayan səbəblərdən aşağı düşməsini tələb edir. Belə səbəblərin sırasında ailə üzvlərinin əmək qabiliyyətsiz olması, 8 yaşına çatmamış uşağa qulluq və ixtisarla əlaqədar işsiz kimi qeydə alınmaq var. Əmək qabiliyyətli ailə üzvləri üçün yardımdan başqa yol özünüməşğulluq proqramıdır, orada pul əvəzinə iş qurmaq üçün aktivlər verilir.

Minimum əmək haqqı necə hesablanır və ona nə daxil deyil?

Minimum əmək haqqı üçün düstur yoxdur. Əmək Məcəlləsinin 155-ci maddəsi onu ixtisassız əməyə və xidmətə görə aylıq əmək haqqının aşağı səviyyəsini müəyyən edən sosial normativ adlandırır və yaşayış minimumu haqqında qanuna istinad edir. Həmin qanunun 30 dekabr 2025-ci il tarixli 332-VIIQD nömrəli qanunla yenilənmiş tərifi məbləğ seçilərkən nələrin nəzərə alındığını sadalayır. Siyahıda iqtisadi inkişafın tələbləri, məhsuldarlıq, orta aylıq əmək haqqı, manatın alıcılıq qabiliyyəti, sosial müavinətlərin məbləği, qruplar üzrə yaşayış minimumu və məşğulluq səviyyəsi var.

Nazir noyabrdakı komitə iclasında orta aylıq əmək haqqının 1,173 ₼-a çatdığını deyib, minimum bunun 34%-i qədərdir.

Praktik qaydalar 155-ci maddənin üçüncü və beşinci hissələrindədir. Aylıq iş vaxtı normasını işləyən və əmək funksiyasını yerinə yetirən işçilərin maaşı minimumdan aşağı ola bilməz. Mükafatlar, əlavələr və iş vaxtından kənar görülən işlərin haqqı bu məbləğə daxil edilmir, deməli, müqavilədə tarif maaşı minimumdan az yazılıbsa, əlavə saatların pulu bu boşluğu bağlamır. İş vaxtından artıq hər saat vaxtamuzd sistemdə saatlıq tarif maaşının ikiqatından az olmamaqla ödənilir (165-ci maddə).

Natamam iş vaxtında hədd mütənasib azalır. 171-ci maddə belə işçilərin əmək haqqını işə sərf edilmiş vaxta və ya hasilata görə ödəməyə icazə verir, yarım ştat üçün minimumun yarısının yazılması buna söykənir. Təmizlik şirkəti kimi saatlıq köməkçilərlə işləyən xidmət bizneslərinin xərc hesabı da bu maddə üzərində qurulur.

Tam ştatlı işçilərə minimumdan az maaş verən vəzifəli şəxsləri İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192.3-cü maddəsi 1,000 ₼-dan 1,500 ₼-dək cərimələyir.

400 ₼ maaşdan işçinin əlinə nə qədər çatır?

Sərəncamdakı məbləğ vergi və sığortadan əvvəlki maaşdır. Neft-qaz sahəsinə aid olmayan özəl işəgötürənlərdə, əsas iş yerində 400 ₼ maaşdan 2026-cı ildə aşağıdakılar tutulur.

• Gəlir vergisi: maaşın 200 ₼-ı vergidən azaddır (Vergi Məcəlləsi, 102.1.6), qalan hissənin 3%-i 6 ₼ edir (101.1-1.1).
• Sosial sığorta: ilk 200 ₼-ın 3%-i və qalan hissənin 10%-i, birlikdə 26 ₼ («Sosial sığorta haqqında» Qanun, 14.4).
• İşsizlikdən sığorta: maaşın 0.5%-i, yəni 2 ₼ («İşsizlikdən sığorta haqqında» Qanun, 9-cu maddə).
• İcbari tibbi sığorta: maaşın 2%-i, yəni 8 ₼ («Tibbi sığorta haqqında» Qanun, 15-10.1.2-1).
• Əlinə çatan: tutulmalar birlikdə 42 ₼-dır, işçi 358 ₼ alır.

İşəgötürən öz hesabına sosial sığortaya 74 ₼, işsizlikdən sığortaya 2 ₼, tibbi sığortaya 8 ₼, cəmi 84 ₼ ödəyir. Minimum maaşlı bir iş yeri beləliklə şirkətə ayda 484 ₼-a başa gəlir, işəgötürən tərəfinin hesabı şirkət açmaq yazısının işçi bölməsində də var. Dərəcələri Vergi Xidmətinin 2026-cı il flayeri bir səhifədə toplayıb.

Vergidən azad hissə yalnız əsas iş yerində tətbiq olunur, əlavə iş yerində isə vergi bütün maaşdan tutulur və 12 ₼ olur. Dövlət və neft-qaz sektorunda gəlir vergisinin dərəcəsi 14%, işçinin sosial sığortası 3%-dir, orada eyni maaşdan 50 ₼ tutulur.

Sərəncam dəyişməsə belə, 2027-ci il yanvarın 1-dən bu hesab başqa olacaq, çünki Vergi Məcəlləsinin 101.1-1.2-ci maddəsi 2,500 ₼-dək maaşlar üçün dərəcəni 3%-dən 5%-ə qaldırır. Eyni maaşdan vergi 10 ₼ tutulacaq və işçinin əlinə 354 ₼ çatacaq, 2028-ci ildən dərəcə 7%-dir. Pillələrin tam cədvəli və güzəştlər gəlir vergisi yazısındadır.

Azad hissənin öz tarixçəsi var. Maddənin əvvəlki redaksiyasında o, yaşayış minimumunun bir misli qədər idi və hər il onunla birlikdə böyüyürdü. 30 noyabr 2018-ci il tarixli 1356-VQD nömrəli qanun bu bağı kəsib yerinə sabit məbləğ yazdı. 2019-cu ildən yaşayış minimumu üçdə iki qədər artıb, azad hissə yerində qalıb. Sektor və iş yerinin statusu nəticəni dəyişdiyi üçün konkret maaş cədvəlini mühasiblə dəqiqləşdirin.

Minimuma bağlanan başqa ödənişlər

Məbləğ dəyişəndə ona faizlə bağlanan ödənişlər də dəyişir. Fərdi sahibkarlar öz sosial sığortasını gəlirin 2%-i qədər ödəyir, ancaq bu haqq minimum aylıq əmək haqqının 15%-indən az və 100%-indən çox ola bilməz («Sosial sığorta haqqında» Qanun, 14.5.1), yəni indi ayda 60 ₼-dan başlayır. Onların icbari tibbi sığortası minimumun 4%-i, 16 ₼-dır. İşçi tutmadan çalışan dərzilərin, bərbərlərin, dayələrin və fərdi sürücülərin, fərqlənmə nişanlı taksi sürücülərinin və toy aparıcılarının sosial sığortası da minimumun 5–8%-i ilə hesablanır (14.5.1-1).

Məzuniyyət pulu minimuma bağlı deyil, o, işçinin öz orta maaşından çıxarılır və qaydası məzuniyyət yazısında nümunələrlə göstərilib.

Sərəncam imzalananda yeni məbləği və tutulma hesabının necə dəyişdiyini AZERBUSINESS-in e-poçt bülletenində göndərəcəyik. Abunə olanlara bu xəbər ayrıca axtarmadan çatır.

Hesabın əsası

• İllər üzrə artım: 116 ÷ 105 ≈ 1.105; 130 ÷ 116 ≈ 1.121; 180 ÷ 130 ≈ 1.385; 250 ÷ 180 ≈ 1.389; 300 ÷ 250 = 1.2; 345 ÷ 300 = 1.15; 400 ÷ 345 ≈ 1.159. 2013-cü ildən 400 ÷ 105 ≈ 3.8 dəfə.
• Minimum maaş və yaşayış minimumu: 2018-ci ildə 130 ÷ 173 ≈ 0.75; 2026-cı ildə 400 ÷ 300 ≈ 1.33; azad hissənin sabitləşdiyi 2019-cu ildən yaşayış minimumu 300 ÷ 180 ≈ 1.67 dəfə.
• Orta maaşa nisbət: 400 ÷ 1,173 ≈ 0.34.
• Sosial yardım nümunəsi: 300 × 4 = 1,200 ₼; 1,200 − 700 = 500 ₼. Ailənin gəliri şərti götürülüb.
• İşçidən tutulanlar, 2026: gəlir vergisi 200 × 0.03 = 6 ₼; sosial sığorta 6 + 200 × 0.1 = 26 ₼; işsizlikdən sığorta 400 × 0.005 = 2 ₼; tibbi sığorta 400 × 0.02 = 8 ₼; 6 + 26 + 2 + 8 = 42 ₼; 400 − 42 = 358 ₼.
• İşəgötürənin payı: sosial sığorta 44 + 200 × 0.15 = 74 ₼; 74 + 2 + 8 = 84 ₼; 400 + 84 = 484 ₼.
• Əlavə iş yeri: 400 × 0.03 = 12 ₼.
• 14%-lik dərəcə ilə: 200 × 0.14 = 28 ₼; 400 × 0.03 = 12 ₼; 28 + 12 + 2 + 8 = 50 ₼.
• 2027-ci ilin dərəcəsi ilə: 200 × 0.05 = 10 ₼; 10 + 26 + 2 + 8 = 46 ₼; 400 − 46 = 354 ₼.
• Fərdi sahibkarın sığortası: 400 × 0.15 = 60 ₼; 400 × 0.04 = 16 ₼.