Ayıq sürücü xidməti: Bolt-a qoşulmaq və öz komandanı qurmaq

Ayıq sürücü içki içmiş və ya yorğun müştərini onun öz maşını ilə evə aparan sürücüdür. Bakıda belə sifarişləri Bolt tətbiqi və WhatsApp-dan işləyən kiçik dispetçer xidmətləri qəbul edir. Kart əvvəl Bolt-a qoşulan tək sürücünün ayını hesablayır, sonra altı sürücülük xidmətin tarifini, müqavilələrini və qəzada kimin ödədiyini göstərir.

Göstərici	Dəyər	Bolt-da tək sürücü üçün
Başlanğıc kapitalı	160–460 ₼	ilk həftənin taksi, skuter və park pulu; yuxarı ucda 300 ₼-lıq qatlanan elektrik skuteri
Aylıq xərc	660–1,370 ₼	platformanın komissiyası, park haqqı, ünvanlara yol, telefon, sosial və tibbi sığorta
Geri qaytarma	1–2 ay	skuterin pulu zəif ayın qazancı ilə çıxanda iki aya yaxın, qalan hallarda bir aydan tez
Çətinlik	orta	iş gecədir, maşın başqasınındır, zərər çıxanda hesabı sürücüdən soruşurlar
Format	oflayn	Bakı və Abşeron, sifarişlər Bolt-dan və ya dispetçerdən gəlir

Sifariş sayı, orta məbləğ və yol xərci bizim gümanımızdır, komissiya Bolt-dan, qaydalar e-qanun.az-dan götürülüb.

Bolt ayıq sürücü sifarişlərini kim yerinə yetirir?

Bolt-un Bakı səhifəsindəki Ekonom, Komfort, XL kimi kateqoriyaların arasında ayıq sürücü yoxdur, şərtləri də açıq səhifələrdə yazılmayıb. Oktyabrda Milli.Az-ın sorğusuna cavab verəndə şirkət özünü müştəriləri fərdi sahibkar sürücülər və tərəfdaş avtoparklarla birləşdirən platforma adlandırıb, sürücülərin onun əməkdaşı olmadığını bildirib (Milli.Az, 29 oktyabr 2026). Bakues.az da sentyabrda yazırdı ki, zərər mübahisəsinə düşən ayıq sürücü Bolt-un əməkdaşlıq etdiyi Günra Transport MMC-də işləyir.

Yəni ayıq sürücü Bolt sifarişini ya fərdi sahibkar sürücü, ya da tərəfdaş parkın adamı götürür, mətbuata düşən iki hadisənin ikisində də sürücünün arxasında şirkət dayanırdı. Lalafo-da Bolt-a sürücü yazan fleetlərdən biri ayıq sürücünü öz kateqoriyaları arasında ayrıca göstərir. Bolt-un qeydiyyat tələbləri taksi sürücüsünə görə yazılıb, maşının texniki pasportu və buraxılış kartı da oradadır, halbuki ayıq sürücüdə maşın müştərinindir. Taksi sənədlərinin özü taksi sürücüsü olmaq kartında izah olunub. Komissiya Azərbaycanda şəhərə görə hər gedişin 19–21.83%-idir, ayıq sürücü üçün ayrıca dərəcə göstərilmir, taksi parkları isə hesablarına qoşduqları sürücülərdən gündə 3–5 ₼ alırlar.

Müştərinin maşınını sürmək üçün hansı sənəd lazımdır?

«Yol hərəkəti haqqında» Qanunun 37-ci maddəsi sürücüdən sürücülük vəsiqəsini, maşının qeydiyyat şəhadətnaməsini və icbari sığorta şəhadətnaməsini yanında saxlamağı tələb edir. Sahib olmayan sürücüdən həm də etibarnamə və ya icarə müqaviləsi istənilir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 332.1-ci maddəsi etibarnaməsiz sürməyə görə 40 ₼ cərimə qoyur, ancaq maşının sahibi içəridədirsə, bu maddə tətbiq edilmir.

Müştəri maşını səhər qapıya gətirməyi tapşırıb özü taksi ilə gedəndə ASAN xidmətdə etibarnamə verilir, qohum olmayan şəxsə rüsum 20 ₼, xidmət haqqı 3 ₼-dır. Mətni etibarnamə nümunəsində görmək olar.

37-ci maddənin 8-ci bəndi sükanı sərxoşa və ya həmin kateqoriyada sürmək hüququ olmayana verməyi qadağan edir, belə adam sürəndə 332.2-ci maddə ilə 200 ₼, maşını ona verən sahib 335.1-ci maddə ilə 60 ₼ cərimələnir.

Sürücü yarı yolda düşəndə müştəri daha ağır maddəyə düşür. Bakupost.az-ın aprelde dərc etdiyi paylaşıma görə, Bolt-dan çağırılan ayıq sürücü ünvana 200–300 metr qalmış düşüb, müştəri sükana keçib və döngədə Yol Patrul Xidməti onu saxlayıb. Sərxoş halda sürənə 333.1-ci maddə 400 ₼ cərimə və ya altı aydan bir ilədək hüququn məhdudlaşdırılmasını yazır.

Ünvana necə çatmaq və gecəni harada bitirmək?

Ayıq sürücülər sifarişə maşınsız gəlirlər, müştərini evinə çatdırandan sonra da maşınsız qalırlar. Hər sifarişdən əvvəl taksi və ya Bolt-un icarə skuteri, gecənin sonunda evə yol lazımdır. Hesabda bu, sifariş başına 4 ₼, gecənin sonunda 6 ₼-dır və zəif ayda sifariş pulunun üçdə birindən çoxunu aparır.

Yol pulunu qatlanan elektrik skuteri azaldır, onu müştərinin baqajına qoyub aparmaq olur. Elanlarda onlar 300–850 ₼-a satılır. Qanunun 38-1-ci maddəsi skuterlə velosiped yolunda saatda 20 km-dən, həyətdə 10 km-dən sürətli getməyə icazə vermir. Yağışlı gecədə və baqajı dolu maşında bu üsul işləmir.

Gecədə 4–6 sifarişlə ayın sonunda nə qalır?

Orta sifarişi lalafo-dakı başlanğıc qiymətlərə yaxın, 15 ₼ götürmüşük. Zəif ayda 20 gecə 4 sifariş, yaxşı ayda 24 gecə 6 sifariş, komissiya 20%, park haqqı gecəyə 5 ₼-dır.

Ayın hesabı, ₼	Zəif ay	Yaxşı ay	Yaxşı ay, öz skuteri ilə
Sifarişlərin dəyəri	1,200	2,160	2,160
Bolt-un komissiyası	240	432	432
Park haqqı	100	120	120
Ünvanlara və evə yol	440	720	10
Telefon və internet	20	20	20
Sosial və tibbi sığorta	76	76	76
Gəlir vergisi, mənfəətin 20%-i	65	158	300
Sürücüyə qalır	259	634	1,202

Park pulu MMC-dən köçürəndə fərdi sahibkarın xidməti e-qaimə ilə şirkətə gedir. DVX-nin 2026 bukleti sadələşdirilmiş vergini o halda saxlayır ki, belə xidmətlər rübün 30%-ini keçməsin, buna görə hesabda Vergi Məcəlləsinin 101-ci maddəsi ilə mənfəətin 20%-i götürülüb. Sosial sığorta gəlirin 2%-idir, minimum əməkhaqqının 15%-indən az olmur, üstəgəl 16 ₼ tibbi sığorta ödənilir. Park sizi işçi kimi götürürsə, bu ödənişləri o edir, rejimi isə VÖEN alanda mühasibdən soruşmaq lazımdır.

Belə rəqəmlərlə ayıq sürücülük gecə əlavə gəliri olaraq qalır, gündüz işləmək istəyənlərə kuryer olmaq daha uyğundur.

Zərər də sürücünün üzərinə qayıda bilər. Milli.Az-a şikayət edən müştərinin 23 oktyabrda gecə yarısından sonra Masazırda çağırdığı ayıq sürücü maşını tərpədəndə ön sağ buferi əzib. Bolt yazışmada sürücünün məsuliyyəti barədə əvvəlcədən xəbərdar edildiyini yazıb, sonra isə xərcləri xidmət təchizatçısının qarşılamağı təklif etdiyini bildirib. Parkla danışanda bu sualların cavabını yazılı almaq lazımdır.

• Ayıq sürücü sifarişlərindən Bolt və park neçə faiz tutur?
• Maşın zədələnəndə zərərin hansı hissəsi sürücünün payından çıxılır?
• Sizi işçi kimi, yoxsa fərdi sahibkar kimi qoşurlar?

Öz ayıq sürücü xidməti: elanlardakı qiymət və sürücünün payı

Lalafo.az-da «ayıq sürücü» sorğusu ilə çıxan ilk iyirmi elanı oxuduq. On dördündə sürücülər xidmətlərini özləri təklif edirlər, qiymət yazanların çoxunda sifariş 10–25 ₼-dan başlayır.

Üç elanı sürücü axtaran dispetçer xidmətləri verib. İkisində sifarişin 30%-i xidmətə, 70%-i sürücüyə qalır, qoşulanda isə birdəfəlik haqq istənilir, üçüncüsü 20% komissiya yazır, sifarişlər WhatsApp-dan paylanır. Bir elanda isə 20:00-dan 03:00-a qədər şəxsi maşını olan sürücü axtarılır ki, ayıq sürücüləri müştərilərin yanına aparsın.

Elanlarda müştərilər toydan, ziyafətdən və ad günündən qayıdanlardır, gecə əlavəsini isə heç kim yazmayıb. Bazara giriş ucuz olduğundan qiymətlə seçilmək çətindir, şikayətlərdə də müştərilər sürücünün kim olduğunu və zərəri kimin ödədiyini soruşurdular. Xidməti Bolt-un tərəfdaş parkı kimi də qeydə almaq olar, parkın sənədləri taksi parkı açmaq kartındadır.

Sifariş qəbulu, tarif və gecə növbəsi

Başlanğıc üçün bir nömrə, WhatsApp Business hesabı və sifariş cədvəli bəs edir. Operatorlar haradan haraya gediləcəyini, maşının markasını, sürət qutusunu, sahibin maşında olub-olmayacağını və yola çıxma vaxtını soruşurlar.

Təklif etdiyimiz tarif elanlardakı aralığa uyğundur: şəhər daxilində 15 ₼-dan, Abşeron qəsəbələrinə və hava limanına sabit qiymət, 15 dəqiqədən çox gözləməyə əlavə haqq. Restoranların və toy salonlarının ətrafına yönələn reklam onlayn reklam bələdçisində izah olunub.

Hesabda cümə və şənbə gecələrini sıx götürmüşük. Bu gecələrdə bir sürücü kirayə hibridlə qalanlarını ünvanlara daşıyır, kirayə, yanacaq və onun haqqı bir gecəyə 90 ₼ edir.

Müştərinin maşını zədələnəndə kim ödəyir?

Başqa maşına və ya piyadaya dəyən zərəri müştərinin icbari sığortası ödəyir. «İcbari sığortalar haqqında» Qanunun 53.4-cü maddəsi sığortalanmış maşını qanuni əsasla sürən istənilən şəxsi sığorta olunan sayır, şəhadətnamə kimin adına olursa olsun. 56.1-ci maddəyə görə başqalarının əmlakına dəyən zərərə 5,000 ₼-dək, hər zərərçəkənin sağlamlığına 5,000 ₼-dək ödənilir. Ödəniş üçün sürənin vəsiqəsinin surəti də lazımdır (58.1).

Müştərinin öz maşını bu sığortaya düşmür, çünki o, müqavilənin tərəfidir və üçüncü şəxs sayılmır (7-ci və 54-cü maddələr). Sığortadan təmiri yalnız KASKO ödəyə bilər, o da polisdə sürücülərə məhdudiyyət yoxdursa. Bakues.az-ın yazdığı hadisədə Bolt-dan çağırılan ayıq sürücünün idarə etdiyi BMW 740d zədələnib, Atəşgah Sığorta isə könüllü sığorta qaydalarının 6-cı maddəsinə istinadla sürücünün səlahiyyətləndirilmiş sürücü olmadığını deyib və ödəmədən imtina edib, maşının sahibi iki aydan çox gözləyirdi (Bakues.az, 1 sentyabr 2026).

«Sürücü tərəfdaşdır, xidmət niyə ödəsin?» sualına Mülki Məcəllə cavab verir. 1099.1-ci maddə işçinin vəzifəsini icra edərkən vurduğu zərəri işəgötürənin üzərinə qoyur, 1099.2-ci maddə mülki hüquq müqaviləsi ilə sizin tapşırığınız və nəzarətinizlə işləyən adamı da işçi sayır. Hesabda dövriyyənin 3%-i zərər fonduna gedir, başlanğıcda fondda 2,000 ₼ saxlanılır. Sürücülərin məsuliyyətini ayrıca sığortalayan məhsulun olub-olmadığını iki-üç sığortaçıdan yazılı soruşmağa dəyər.

Sürücünü necə seçmək və hansı müqavilələri bağlamaq lazımdır?

İşə götürməzdən əvvəl bunlar yoxlanılır.

• Vəsiqənin kateqoriyası, müddəti və hüququn məhdudlaşdırılmaması. Məhdud hüquqla sürənə 332.3-cü maddə ilə 400 ₼ cərimə yazılır.
• Məhkumluq haqqında arayış, Bolt da taksi sürücülərindən bunu istəyir.
• Avtomat və mexaniki maşında sınaq sürüşü və qəsəbələrin gecə yollarını tanıması.
• İlk gecələrin təcrübəli sürücü ilə birlikdə keçməsi.

Müştəri ilə münasibət ofertlə, yəni hamı üçün eyni şərtlərlə qurulur. Qiymətdən başqa orada maşının yola çıxmazdan əvvəl dörd tərəfdən çəkilməsi, sahibin maşında olması və ya etibarnamə, sürücünün müştərini qapıya qədər aparması yazılır, şəkillər təhvil-təslim aktının işini görür. Sürücü ilə müqavilədə pay, ödəniş günü, onun səhvi ilə yazılan cərimələr və zərərdə payının həddi göstərilir. Hər iki mətni bir dəfə hüquqşünasa göstərmək hesabda 200 ₼-dır. Qəza riski olan xidmətdə MMC sahibin şəxsi əmlakını şirkətin borclarından ayırır, qeydiyyat şirkət açmaq bələdçisindədir.

Altı sürücülük xidmətin ayı necə bağlanır?

Hesabda altı sürücü tərəfdaş kimi işləyir və sifarişin 70%-ini alır, orta sifariş 18 ₼-dır. Zəif ayda 600, yaxşı ayda 900 sifariş götürmüşük, hər sürücüyə ayda 100–150 sifariş düşür. 6,000 ₼ kapitalın yarısına yaxını zərər fondu və bir aylıq xərc ehtiyatıdır.

Xidmətin ayı, ₼	Zəif ay	Yaxşı ay
Sifarişlərin dəyəri	10,800	16,200
Sürücülərin payı, 70%	7,560	11,340
Xidmətə qalır	3,240	4,860
Həftə sonu daşıyan maşın, 8 gecə	720	720
Operator, maaş və işəgötürənin sığortası	484	484
Reklam, nömrələr və internet	350	350
Zərər fondu, 3%	324	486
Mühasib	150	150
Sadələşdirilmiş vergi, 2%	216	324
Sahibin sosial və tibbi sığortası	232	340
Sahibə qalır	764	2,006

Sifarişləri sahib yarımştat operatorla qəbul edir və onun öz maaşı hesaba daxil deyil. Kapital yaxşı ayda üç aya, zəif ayda səkkiz aya yaxın müddətdə qayıdır. Yaxşı ay bütün il təkrarlansa, dövriyyə 194,400 ₼ olur və sadələşdirilmiş verginin 200,000 ₼-lıq həddinə yaxınlaşır, yeddinci sürücü ilə ƏDV qeydiyyatı gündəmə gəlir. Sürücülərə hər həftə ödənildiyi üçün zərər fondu kassada ayrıca durur, pul vəsaitlərinin hərəkəti yazısı bunun hesabını göstərir.

Müqayisə	Bolt-da tək sürücü	Öz xidmətiniz
Ayda qalır	259–1,202 ₼	764–2,006 ₼, sahibin maaşından əvvəl
Zərəri kim ödəyir	park ilə müqaviləyə görə, çox vaxt sürücü	xidmət, Mülki Məcəllənin 1099-cu maddəsi ilə
Əsas risk	yol xərci və boş gecələr	sürücünün səhvi və KASKO-nun imtinası

Sığorta qaydaları və İnzibati Xətalar Məcəlləsindəki cərimələr dəyişəndə qısa xülasəni almaq üçün AZERBUSINESS bülleteninə abunə olun.

Hesabın əsası

• Mənbə və tarix: dispetçer payları, qeydiyyat haqları və sifariş qiymətləri 10 noyabr 2026-da lalafo.az-da «ayıq sürücü» sorğusuna çıxan iyirmi elandan, skuter qiymətləri həmin gün lalafo.az-dakı 20 elektrik skuter elanından, komissiya Bolt-un səhifəsindən, park haqqı və hibridin gündə 40 ₼-lıq kirayəsi taksi kartlarındakı lalafo elanlarından, rüsum və cərimələr e-qanun.az və ASAN xidmətdən götürülüb.
• Bizim gümanımız: orta sifariş Bolt-da 15 ₼, öz xidmətdə 18 ₼; yol sifariş başına 4 ₼, gecənin sonunda 6 ₼; öz skuterin ayda 10 ₼-lıq enerjisi; komissiya 20%; park haqqı gecəyə 5 ₼; daşıyan maşın gecəyə 90 ₼; reklam 300 ₼, nömrələr və internet 50 ₼; zərər fondu dövriyyənin 3%-i.
• Sifarişlər, Bolt: 20 × 4 = 80 sifariş, 80 × 15 = 1,200 ₼; 24 × 6 = 144 sifariş, 144 × 15 = 2,160 ₼.
• Komissiya və park: 1,200 × 0.2 = 240 ₼, 20 × 5 = 100 ₼; 2,160 × 0.2 = 432 ₼, 24 × 5 = 120 ₼.
• Yol: 80 × 4 + 20 × 6 = 440 ₼; 144 × 4 + 24 × 6 = 720 ₼.
• Sosial və tibbi sığorta: 2,160 × 0.02 = 43.2 ₼, bu 60 ₼-dan az olduğu üçün 60 + 16 = 76 ₼.
• Zəif ay: 1,200 − 240 − 100 − 440 − 20 − 76 = 324 ₼; vergi 324 × 0.2 ≈ 65 ₼; 324 − 65 = 259 ₼.
• Yaxşı ay: 2,160 − 432 − 120 − 720 − 20 − 76 = 792 ₼; vergi 792 × 0.2 ≈ 158 ₼; 792 − 158 = 634 ₼.
• Yaxşı ay, öz skuteri ilə: 2,160 − 432 − 120 − 10 − 20 − 76 = 1,502 ₼; vergi 1,502 × 0.2 ≈ 300 ₼; 1,502 − 300 = 1,202 ₼.
• Aylıq xərc, Bolt: 432 + 120 + 10 + 20 + 76 = 658 ≈ 660 ₼; 432 + 120 + 720 + 20 + 76 = 1,368 ≈ 1,370 ₼.
• Kapital, Bolt: ilk həftə 6 gecə × (4 × 4 + 6 + 5) = 162 ≈ 160 ₼; skuterlə 160 + 300 = 460 ₼.
• Geri qaytarma, Bolt: 160 ÷ 259 ≈ 0.6 ay; 460 ÷ 1,202 ≈ 0.4 ay; 460 ÷ 259 ≈ 1.8 ay.
• Xidmətin gəliri: 600 × 18 = 10,800 ₼, 10,800 × 0.3 = 3,240 ₼; 900 × 18 = 16,200 ₼, 16,200 × 0.3 = 4,860 ₼.
• Daşıyan maşın: 40 ₼ kirayə + 10 ₼ yanacaq + 40 ₼ sürücüyə = 90 ₼; 8 × 90 = 720 ₼.
• Operator: 400 ₼ maaş + 44 + (400 − 200) × 0.15 = 74 ₼ sosial + 8 ₼ tibbi + 2 ₼ işsizlik sığortası = 484 ₼.
• Vergi və sığorta: 10,800 × 0.02 = 216 ₼; 16,200 × 0.02 = 324 ₼; sahibin sığortası 216 + 16 = 232 ₼ və 324 + 16 = 340 ₼.
• Zərər fondu: 10,800 × 0.03 = 324 ₼; 16,200 × 0.03 = 486 ₼.
• Sahibə qalır: 3,240 − 720 − 484 − 350 − 324 − 150 − 216 − 232 = 764 ₼; 4,860 − 720 − 484 − 350 − 486 − 150 − 324 − 340 = 2,006 ₼.
• Xidmətin kapitalı: iki telefon 600 + altı sürücüyə forma 180 + ilk ayın reklamı 500 + zərər fondu 2,000 + müqavilələr 200 + bir aylıq xərc ehtiyatı 2,500 = 5,980 ≈ 6,000 ₼.
• Geri qaytarma, xidmət: 6,000 ÷ 2,006 ≈ 3.0 ay; 6,000 ÷ 764 ≈ 7.9 ay.
• İllik dövriyyə: 16,200 × 12 = 194,400 ₼.
• Elanlar: qiymət yazan 7 elandan 6-sı 10–25 ₼ aralığındadır, yeddincidə 60 ₼ yazılıb; dispetçerlərin qoşulma haqqı 40 və 50 ₼-dır; 20 elandan 14-ü sürücünün öz təklifi, 3-ü dispetçer, 1-i Bolt fleeti, 1-i daşıyan sürücü vakansiyası, 1-i aidiyyətsizdir.