Taksi parkı açmaq: 5–6 maşınla Bolt və Yango-ya qoşulmaq

Taksi parkı maşınları sertifikatı olan sürücülərə gündəlik kirayəyə verir və ya onları faizlə işlədir. Sifarişləri Bolt və Yango verir, park AYNA-dan daşıyıcı kimi buraxılış vəsiqəsi alır, hər maşına buraxılış kartı götürür, sığortanı, təmiri və sürücülərlə sənədləşməni öz üzərinə götürür. Sürücünün öz sənədləri, yəni sertifikat və DİM imtahanı, taksi sürücüsü olmaq kartında yazılıb. Bu kart beş-altı maşınlıq parkın pulunu hesablayır.

Kirayə haqları və maşın qiymətləri lalafo.az elanlarından, lizinq şərtləri Birbank-ın səhifəsindən götürülüb, sığorta və təmir xərcləri bizim gümanımızdır.

Taksi parkı pulu haradan qazanır: kirayə, yoxsa faiz?

Lalafo-dakı taksi elanlarının çoxu birinci yolu təklif edir. Bakıda taksi üçün arenda maşınlar gündə 30–45 ₼-a verilir, hibrid Fielder və Aqua 30–40 ₼-a, yeni BYD və Changan 35–45 ₼-a. Parklar 100–300 ₼ depozit alır, yağdəyişməni və təmiri öz üzərinə götürür, sürücüyə ayda 2–3 istirahət günü verir. Bu pul sifarişin az və ya çox olmasından asılı deyil, buna görə gəlir sabitdir, ancaq maşın sürücüsüz qalan gün də ödəniş gəlmir.

Elan saytlarının ümumi axtarışında arenda maşın elanlarının çoxu gündə 40–50 ₼-a turistə və şəxsi istifadəyə verilən rent a car təklifləridir, taksi parkları isə sürücünü «Taksi sürücüləri» vakansiya bölməsində axtarır.

İkinci yolda sürücü parkın maşınında işləyir, qazancın bir hissəsini götürür, yanacaq və maşının bütün xərcləri parkın üzərində olur. Lalafo-dakı elanlarda sürücünün payı 30–50% yazılıb, birində Comfort və Business sinfi maşınların hamısı KASKO ilə sığortalanıb. Sürücü əmək müqaviləsi ilə işləyirsə, park onun maaşından işəgötürən kimi sosial və tibbi sığorta ödəyir, işçi götürəndə edilən qeydiyyat şirkət açmaq bələdçisində izah olunub.

Aşağıdakı müqayisədə sürücü gündə 120 ₼-lıq sifariş edir və platformanın komissiyası sürücü kartındakı yaxşı ay hesabındakı kimidir. Faizlə işləyənin payı operatorun ödədiyi məbləğin 40%-idir.

Faiz modelində sifarişlərin azalması birbaşa parkın gəlirini aşağı salır, kirayədə isə bu risk sürücünün üzərindədir. Buna görə ilk parkı kirayə ilə qurmağı məsləhət görürük, faizə yalnız sürücünü tanıdıqdan sonra keçmək olar. Bəzi parklar öz maşını olan sürücüləri də hesablarına qoşur və onlardan gündə 5 ₼ alır.

Bakıda buraxılış kartı növbəsi yeni parkı necə dayandırır?

Park AYNA-nın e-xidmet.ayna.gov.az portalında buraxılış vəsiqəsi (dövlət rüsumu 125 ₼) və hər maşına 25 ₼-lıq kart alır, ikisi də 7 il qüvvədə qalır. Kart buraxılış tarixindən 8 il keçməmiş, Avro-5 standartına uyğun, ağ və ya qırmızı rəngli maşına verilir.

Yeni parkın əsas problemi Bakıdadır. Nazirlər Kabineti şəhərdə kartların sayına 25,000 həddi qoyub, halbuki AYNA-nın yanvar rəqəminə görə 42,729 maşının kartı var. Yeni ərizələr 30 dekabr 2025-dən sonra boş yer açılana qədər növbədə gözləyir.

Altı yeni maşın alıb Bakıda dərhal işə salmaq bu səbəbdən çətindir və yeni park üç yoldan birini seçir.

• Bakıdan kənarda başlamaq, çünki AYNA-nın açıqladığı hədd paytaxta aiddir.
• Kartı olan maşını almaq. Lalafo-da belə elanlar var, birində kartın 2031-ə qədər qüvvədə olduğu, başqasında «buraxılış kartının dayandırılmamasına zəmanət» verildiyi yazılıb. Kart daşıyıcının vəsiqəsinə əlavə kimi verildiyindən maşın başqa VÖEN-ə keçəndə kartın onunla qalıb-qalmayacağını alışdan əvvəl AYNA-dan yazılı soruşmaq lazımdır.
• Kartları olan kiçik parkı bütöv almaq. Belə alışda satıcının gəlirini və müqavilələrini necə yoxlamağı hazır biznes almaq bələdçisi göstərir.

Maşınlar üçün lizinq şirkətləri, yoxsa nağd pul?

Lalafo.az-da «byd taksi» axtarışına 97 elan çıxır. Yeni və az sürülmüş BYD Destroyer 05-lərin qiyməti orada 26,999–28,500 ₼-dır, kreditlə satanlar 5,500–7,000 ₼ ilkin ödəniş və 36–48 ay istəyirlər, aylıq ödəniş 830 ₼-dan başlayır. Hesabda bir maşını 27,000 ₼ götürürük.

Avto lizinq şərtləri lizinq şirkətləri arasında fərqlənir. Birbank-ın lizinq səhifəsində (Bir Kredit BOKT) yeni maşına ilkin ödəniş 0%-dən, işlənmiş maşına 20%-dən, illik faiz 15–25%, müddət 60 ayadək, məbləğ 100,000 ₼-dək yazılıb və müraciət edən 20 yaşdan böyük Azərbaycan vətəndaşı olmalıdır. Altı maşının qalıq dəyəri bu limiti keçir, ona görə maşınların bir hissəsini ikinci şirkətdən və ya parkın şirkəti adına almaq lazım gələcək. Lizinq bitənə qədər maşın lizinq şirkətinin mülkiyyətində qalır.

Hesabda 20% ilkin ödəniş və illik 20% faizlə 60 aylıq lizinq götürürük, bir maşının ödənişi ayda 572 ₼ çıxır. Altı maşını nağd almaq 162,000 ₼ edir. Bu pulu parka qoymaqla bankda, istiqrazda və ya mənzildə saxlamağın gəlirini investisiya bələdçisindəki müqayisə ilə tutuşdurmaq olar.

Altı maşınlıq taksi parkının ayı necə bağlanır?

Maşınlar gündə 45 ₼-a verilir, yaxşı ayda 27 gün, zəif ayda sürücü dəyişdiyi və təmir olduğu üçün 24 gün kirayədə qalır.

«Altı maşın ayda 7 min manatdan çox gətirirsə, niyə az qalır?» Çünki bu pulun yarıya yaxını lizinqə gedir. Lizinq illərində altı maşın sahibinə ayda ~940–1,750 ₼ qoyur ki, bu da bir sürücünün kirayə maşınla qazandığına yaxındır. Lizinq bitəndə ödənişlər dayanır və yaxşı ay 5,178 ₼-a çıxır, lakin maşınların yaşı o vaxt beş il, kartın qalan müddəti iki il olur. Nağd alınmış maşınlarla qalıq yaxşı ayda elə bu 5,178 ₼-dır və kapital ~32 ayda qayıdır.

Ay ərzində lizinq və sığorta ödənişləri kirayə pulundan əvvəl gəldiyi üçün kassada ən azı bir aylıq xərc saxlanılır, bunun hesabını pul vəsaitlərinin hərəkəti yazısı izah edir.

Sürücüyə maşını hansı sənədlərlə vermək lazımdır?

AYNA buraxılış vəsiqəsi üçün sürücülərin xüsusi hazırlıq sənədini, narkoloji müayinənin nəticəsini, maşınların texniki baxışı və sürücülərin reysqabağı tibbi müayinəsi üçün məntəqələrlə müqavilələri istəyir. Taksometr proqram təminatı ilə işləmirsə, onun metroloji yoxlamadan keçdiyini göstərən şəhadətnamə də lazımdır. Vergi Xidmətinin bukletinə əsasən fərdi sahibkara və şirkətə məxsus taksilərdə POS-terminal quraşdırılır.

Sürücü ilə üç sənəd bağlanır.

• İcarə müqaviləsində gündəlik haqq, istirahət günləri, depozitin hansı halda qaytarıldığı, yol cərimələrini və KASKO-nun azadolma məbləğini kimin ödədiyi yazılır.
• Maşın hər dəfə təhvil-təslim aktı ilə verilir və geri alınır, aktda yürüş, yanacaq səviyyəsi, cızıqlar və ehtiyat təkər qeyd olunur.
• Maşını sürmək üçün notarial etibarnamə verilir. ASAN xidmətdə qohum olmayan şəxsə nəqliyyat vasitəsi üzrə etibarnamənin dövlət rüsumu 20 ₼, xidmət haqqı 3 ₼-dır, elanlarda bu pulu sürücüdən alırlar. Səlahiyyətləri və müddəti dar yazmaq üçün etibarnamə nümunəsinə baxın.

Sığorta, təmir və platformadan gələn risklər

Mərkəzi Bank 2026-cı ilin aprelində taksi kimi işləyən maşınların icbari sığorta haqqına xüsusi əmsallar tətbiq etməyə başlayıb. Sığorta eksperti Şahin İsmayılov Modern.az-a deyib ki, qəza törədən taksinin bonus-malus sistemi ilə haqqı 300 manatı keçə bilər. KASKO-nun qiymətini sığortaçı maşına baxıb deyir, hesabda hər maşına ayda 100 ₼ ayırmağımız bizim ehtiyatımızdır.

Park platformadan da asılıdır. 2026-cı ilin martında Bolt-un Azərbaycan ofisinin rəhbəri və bir neçə əməkdaşı daxili yoxlamadan sonra işdən çıxarıldı. Park sahiblərinin şikayətlərində deyilirdi ki, onların sənəd yeniləmələri uydurma səhvlərlə saxlanılır və bir neçə min manat veriləndən sonra açılır, hava limanı sifarişləri kimi sərfəli kateqoriyalar isə yalnız seçilmiş parklara verilir (Estonian World, 1news.az-a istinadla). Şirkət sürücüləri və parkları rəsmi şikayət kanallarına yönəldib.

Bolt-un açıq səhifələrində park kimi qoşulmanın sənəd siyahısı yoxdur, saytda parklar üçün yalnız ayrıca kömək bölməsi var. Yango-ya sürücülər partnyor parklar üzərindən qoşulur və faizi park ilə sürücü arasındakı müqavilə müəyyən edir.

Vergi tərəfində Vergi Xidmətinin 2026 bukleti taksi ilə sərnişin daşıyanları yalnız sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi sayır, vergi hər maşın üçün fərqlənmə nişanı alınanda qabaqcadan ödənilir, Bakıda bu, maşın başına ayda 82 ₼ edir. Sürücüdən alınan kirayə haqqının bu rejimin içinə düşüb-düşmədiyini, yoxsa ayrıca gəlir kimi vergiyə cəlb olunacağını VÖEN alarkən mühasibdən soruşun. DVX-nin təklif etdiyi 1%-lik yeni taksi vergisini qəbul olunsa, sifariş operatorları sürücülərin gəlirindən tutacaq.

Pul qoymazdan əvvəl beş yoxlama

1. Maşınların işləyəcəyi şəhəri seçin və AYNA-dan orada yeni buraxılış kartının nə vaxt veriləcəyini öyrənin.
2. İki-üç lizinq şirkətindən eyni BYD üçün yazılı təklif alın, illik faizi, sığortanı kimin ödədiyini və vaxtından əvvəl bağlamanın şərtini tutuşdurun.
3. Sığortaçıdan taksi əmsalı ilə icbari sığortanın və KASKO-nun qiymətini maşın başına yazılı soruşun.
4. Sertifikatı olan beş-altı sürücü ilə əvvəlcədən danışın, biri gedəndə maşın boş qalmasın deyə ehtiyat siyahı saxlayın.
5. İcarə müqaviləsini, təhvil aktını və etibarnaməni bir dəfə hüquqşünasa göstərin, sonra hər sürücü üçün eyni formadan istifadə edin.

Kiçik parklar üçün AYNA və vergi qaydalarında baş verən dəyişiklikləri qaçırmamaq istəyirsinizsə, AZERBUSINESS-in e-poçt bülleteninə abunə olun.

Hesabın əsası

• Mənbə və tarix: kirayə haqları, depozitlər və BYD qiymətləri 8 noyabr 2026-da lalafo.az elanlarından, lizinq şərtləri Birbank-ın səhifəsindən, rüsumlar AYNA-dan, fərqlənmə nişanı DVX-nin 2025 sərnişindaşıma bukletindən, işəgötürənin sığortası DVX-nin 2026 flayerindən, AI-92-nin litri 1.15 ₼ Tarif Şurasının 2026-cı il yanvar qərarından götürülüb.
• Bizim gümanımız: sığorta ayda maşın başına 100 ₼, texniki xidmət, yağ və təkər 120 ₼, mühasib, GPS və telefon cəmi 300 ₼; lizinq 20% ilkin ödənişlə, illik 20% faizlə, 60 ay.
• Lizinq ödənişi: 27,000 × 0.8 = 21,600 ₼; aylıq faiz 0.2 ÷ 12 ≈ 0.01667; 21,600 × 0.01667 ÷ (1 − 1.01667^−60) ≈ 360 ÷ 0.629 ≈ 572 ₼.
• Bir maşının aylıq xərci: 572 + 82 + 100 + 120 = 874 ₼; altı maşın 6 × 874 = 5,244 ₼, mühasib və GPS ilə 5,244 + 300 = 5,544 ≈ 5,540 ₼.
• Nağd alınmış maşınlarla aylıq xərc: 6 × (82 + 100 + 120) + 300 = 2,112 ≈ 2,110 ₼.
• Kirayə gəliri: 6 × 45 × 27 = 7,290 ₼; 6 × 45 × 24 = 6,480 ₼.
• Parka qalır, lizinqlə: 7,290 − 5,544 = 1,746 ₼; 6,480 − 5,544 = 936 ₼.
• Lizinq bitəndən sonra və nağd alışda: 7,290 − 2,112 = 5,178 ₼.
• Kapital, lizinqlə: ilkin ödənişlər 6 × 5,400 = 32,400 ₼; vəsiqə və kartlar 125 + 6 × 25 = 275 ₼; ilk ayın nişanları 6 × 82 = 492 ₼; ehtiyat 1,800 ₼; cəmi 32,400 + 275 + 492 + 1,800 = 34,967 ≈ 35,000 ₼.
• Kapital, nağd: maşınlar 6 × 27,000 = 162,000 ₼; cəmi 162,000 + 275 + 492 + 1,800 = 164,567 ≈ 164,600 ₼.
• Geri qaytarma: 35,000 ÷ 1,746 ≈ 20 ay; 35,000 ÷ 936 ≈ 37 ay; nağd 164,600 ÷ 5,178 ≈ 32 ay.
• Kirayə ilə faiz müqayisəsi: kirayə 45 × 27 = 1,215 ₼. Faizdə sifarişlər 120 × 27 = 3,240 ₼, komissiyadan sonra 3,240 × 0.8 = 2,592 ₼, sürücünün 40%-i 1,037 ₼, parka 2,592 − 1,037 = 1,555 ₼; yanacaq 243 ₼; işəgötürənin sosial sığortası 44 + (1,037 − 200) × 0.15 ≈ 170 ₼, tibbi sığorta 1,037 × 0.02 ≈ 21 ₼; 1,555 − 243 − 170 − 21 = 1,121 ₼.
• Fərqlənmə nişanı, Bakı: 18 + 48 + 16 = 82 ₼ maşın başına; 6 × 82 = 492 ₼.