Wall Street $1 trilyon qazandı, S&P 500 2.1% artdı

ABŞ birjaları bazar ertəsi günü $1 trilyon dəyər qazandı. S&P 500 indeksi 2.1%, Nasdaq 100 2.4%, Dow Jones Industrial Average isə 1.9% artdı. Bu, bazarın yeddi ay ərzində ən yaxşı günü oldu. Yüksəliş süni intellekt balonu ilə bağlı qorxuların və Nvidia ətrafındakı milli təhlükəsizlik qalmaqalının bir qədər arxa plana keçməsi ilə baş verdi.

İnvestorların əhvalını əsasən neft qiymətlərinin düşməsi gözləntisi qaldırdı. Donald Trump İrana yeni zərbələrin “çox az ehtimallı” olduğunu deyib. Brent markalı neftin fyuçersləri 4.4% ucuzlaşaraq bir barel üçün $93-ə düşdü. Belə qiymət hərəkəti inflyasiya ilə bağlı narahatlığı azaltdı.

Ötən həftə isə mənzərə fərqli idi. Süni intellekt məlumat mərkəzlərinə nəzarətin sərtləşdiriləcəyi qorxusu texnologiya səhmlərini altı ilin ən böyük düşüşünə sürükləmişdi. Nasdaq 100 2020-ci ildən bəri ən kəskin enişini yaşamışdı. Bu, Demokratların aralıq seçkilərdə qələbəsindən sonra süni intellektin böyüməsi üçün vacib olan məlumat mərkəzlərinin tikintisinin ləngiyəcəyi qorxusu ilə bağlıydı.

Bazar ertəsi bu narahatlıq qismən aradan qalxdı. Dünyanın ən böyük çip istehsalçılarını birləşdirən Philadelphia Semiconductor Index 7%-ə qədər qalxdı. Nvidia-nın qurucusu və rəhbəri Jensen Huang-ın Çin casusu olduğu iddia edilən şəxslə münasibətini etiraf etməsi barədə yeni məlumatlar Nasdaq-ın yüksəlişini dayandıra bilmədi. Nvidia səhmləri isə 4.7% düşdü.

Bank of England-ın rəhbəri Andrew Bailey İsveçrədə çıxış edərək süni intellektə qoyulan mərclərin nəticəsini illərlə gözləmək lazım gələ biləcəyi barədə xəbərdarlıq etdi. Onun sözlərinə görə, yeni texnologiyanın maliyyə faydası “proqnozlaşdırıldığından daha uzun vaxt tələb edəcək”. Bailey bunu ixtira etdikdən sonra elektriki kommersiyalaşdırmaq üçün illər lazım olan Thomas Edison-un nümunəsi ilə izah etdi.

Bailey deyib: “Gəlirlər yaxşı ola bilər və gözləntilərə uyğun gələ bilər, amma onlar proqnozlaşdırıldığından daha uzun vaxt tələb edir. Tarixən böyük ümumi təyinatlı texnoloji yeniliklərdə belə olub — məsələn, Edison və elektrik. Dünyanın indi daha sürətlə hərəkət etdiyinə inanmaq üçün yaxşı əsaslar var, amma yenə də vaxt bazar gözləntilərinə uyğun gəlməyə bilər.”

Bəzi maliyyə rəhbərləri inamı artırmağa çalışdı. Morgan Stanley-dən Chris Larkin bazarın uzunmüddətli yüksəlişinin davam etdiyinə inanmaq üçün əsaslar olduğunu söylədi. Goldman Sachs-ın icraçı direktoru David Solomon məlumat mərkəzlərinə və süni intellekt infrastrukturuna investisiyaların daha da artacağını proqnozlaşdırdı. O deyib: “Bazar açıqdır və sövdələşmələr baş verir.”

JP Morgan-dan Dubravko Lakos-Bujas investorların təslim olduğuna dair əlamətlərin çoxaldığını bildirdi və son geri çəkilməni “təxminən 40 il ərzində bazara qarşı uzun momentumun ən böyük açılışı” adlandırdı. UBS-dən Ulrike Hoffmann-Burchardi isə alıcıların süni intellekt səhmlərindəki enişdən istifadə edib şirkətləri ucuz qiymətə aldığını qeyd etdi. Onun sözlərinə görə, texnologiya səhmlərindəki payı nəzərdə tutulandan çox artan investorlar bazar güclü olanda mövqelərini balanslaşdıra, qazancın bir hissəsini götürə və sektorlar üzrə şaxələndirmə apara bilər.