Forbes: AI proqramlaşdırmanı ucuzlaşdırır, SaaS alternativini sınaqdan keçirməyə imkan verir

Forbes-un dərc etdiyi məqalədə deyilir ki, süni intellekt proqram təminatı bazarında seçimi dəyişir. Uzun illər kiçik və orta biznes üçün qərar sadə idi: almaq, qurmaq yox. Hazır platforma üçün abunə haqqı ödəmək sərfəli sayılırdı, çünki xüsusi sistem qurmaq üçün proqramçı, biznes analitiki və test mütəxəssislərindən komanda yığmaq və nəticənin dəyər verib-vermədiyini bilmədən aylarla işləmək lazım gəlirdi.

Məqalənin müəllifi Irina Shymko-nun fikrincə, əsas dəyişiklik kodun daha sürətli yazılması deyil. Dəyişiklik ondadır ki, dəqiq təsvir olunmuş biznes prosesini işlək proqrama çevirməyin dəyəri azalır. Xüsusi iş axını olan şirkətlər üçün bu, nəyin qurulmağa dəyər olduğunu və texnologiyaya necə sərmayə yatırmağı dəyişir.

Müəllif əməliyyat problemi yarananda dərhal yeni proqram axtarmağı tənqid edir. Nümunə belədir: işçi müştəri sorğusunu alır, CRM-də məlumata baxır, onu başqa sistemə köçürür, Excel-də hesablayır, təsdiq istəyir, CRM-i yeniləyir və sənəd hazırlayır. Şirkət günahı CRM-də görə bilər, amma bahalı hissə sistemlər arasındakı insan koordinasiyasıdır. Bütün platformanı dəyişmək əvəzinə, süni intellektin köməyi ilə kiçik bir əməliyyat qatı qurmaq olar: API-lər vasitəsilə məlumat çəkir, biznes qaydalarını tətbiq edir, müəyyən istisnalar üçün insan təsdiqi işə salır və sistemləri yeniləyir.

Məqalədə praktik qayda təklif olunur: əvvəlcə hansı proqramın qurulacağını soruşmaq yox, bahalı iş axınını tapmaq lazımdır. Namizədi qiymətləndirmək üçün onun illik dəyərini hesablamaq olar: tezlik, bir hadisəyə sərf olunan vaxt və yüklənmiş əmək haqqı hasili, üstəgəl tezlik, səhv nisbəti və bir səhvin dəyəri hasili, üstəgəl gecikmələrin dəyəri. Ayda iki dəfə görülən 20 dəqiqəlik əl işi çox güman ki, proqram qurmağı doğrultmur; həftədə yüzlərlə dəfə təkrarlanan eyni proses isə doğruda bilər. Texnologiyaya sərmayə cari prosesin dəyəri ilə müqayisə olunmalıdır, sıfırla yox.

Süni intellekt interfeyslər, tətbiq məntiqi, testlər, sənədləşmə yarada, inteqrasiya və sazlama işlərində kömək edə bilir. Amma qeyri-müəyyən biznes prosesindəki anlaşılmazlığı həll edə bilmir. Proqramçı bilməlidir ki, sifariş müəyyən statusa çatanda nə baş verməlidir, hansı dəyərlər götürülməlidir, təsdiq nə vaxt tələb olunur və sonra hansı addımlar atılmalıdır. Süni intellekt bu tələbləri işlək proqrama çevirməyə kömək edir, amma qaydaları və istisnaları əvvəlcə kiminsə müəyyən etməsi lazımdır.

Məqalədə orta ölçülü bir şirkətin nümunəsi verilir. Şirkət işçilər üçün müavinət proqramını qiymətləndirir, bazarı araşdırır, iki SaaS məhsulunu seçir və onları öz iş axınları ilə tutuşdurur. Nəticədə yenə eyni problem çıxır: hər istifadəçi üçün ödəniş tələb edən və şirkət böyüdükcə artan alət, halbuki funksionallığın təxminən 5%-i lazımdır. CTO HR tələblərini yığcam daxili sistemə çevirir və süni intellektin köməyi ilə ilk işlək versiyanı üç gündə qurur. İki həftəlik sınaqdan sonra komanda çatışmazlıqları görür, sistemi təkmilləşdirir və işçilərin istifadəsinə hazırlayır.

Müəllif buradan belə nəticə çıxarır: məqsəd SaaS-ı standart olaraq əvəz etmək deyil. Süni intellekt alternativi sınamağı kifayət qədər ucuz edir ki, bu, almaq və ya qurmaq qərarında nəzərə alınsın və böyük sərmayədən əvvəl sübut versin.

Ucuz proqramlaşdırma başqa risk də yaradır: alınmalı olan şeyi qurmaq. Şirkətlərin çoxuna öz autentifikasiya, bulud saxlancı, e-poçt göndərişi və ya ödəniş infrastrukturu lazım deyil, bu problemləri yetkin xidmətlər həll edir. Daha səmərəli arxitektura bunları birləşdirir: adi olanı al, fərqləndirən hissəni qur, qalanını birləşdir. Logistika şirkəti üçün fərq istisnaların idarə edilməsi məntiqi, xüsusi səhiyyə təşkilatı üçün konkret əməliyyat iş axını, istehsalçı üçün qiymət təklifi və ya istehsal planlaması məntiqi ola bilər.

Xüsusi proqram yenə yeniləmə, təhlükəsizlik nəzarəti, infrastruktur idarəsi və uzunmüddətli etibarlılığa cavabdeh şəxs tələb edir. Süni intellekt bu işin bir hissəsini azaldır, amma tamamilə aradan qaldırmır. Ona görə biznes əsaslandırma yalnız ilk qurma xərcini deyil, sahiblik xərcini də SaaS-ın uzunmüddətli xərci və məhdudiyyətləri ilə müqayisə etməlidir.

Məqalədə qərar prosesi belə təsvir olunur: bahalı iş axınını seç, cari dəyərini insan əməyi, səhvlər və gecikmələrlə birlikdə hesabla, istənilən prosesi mövcud proqramın məhdudiyyətlərindən asılı olmadan müəyyən et, hipotezi sınamağa qadir ən kiçik versiyaya qədər əhatəni azalt, süni intellektin köməyi ilə qurma-sınama-öyrənmə dövrünü qısalt, genişlənmədən əvvəl istifadə, qənaət edilən vaxt, azalan səhvlər və biznes təsirini ölç.

Nəticə başqa SaaS alışı, mövcud sistemlər arasında inteqrasiya və ya xüsusi proqramın qurulması ola bilər. Müəllifin fikrincə, məsələ daha çox qurmaq deyil, daha kiçik texnoloji sərmayələr etmək və sübutu daha tez əldə etməkdir.