Bill Gates: 10 dollarlıq robot 20 dollarlıq işçini əvəz edə bilər

Microsoft-un həmtəsisçisi Bill Gates avqust ayında Gates Notes bloqunda dərc etdiyi yazıda xəbərdarlıq edib ki, süni intellekt işçiləri maşınlarla rəqabətə salır və bunun nəticələrinə hazırlıq planı yoxdur. O, misal olaraq mühasibat işçisinin botla, 20 dollarlıq saatlıq işçinin isə 10 dollarlıq robotla əvəz olunmasını göstərib. Gates-in sözlərinə görə, ən çox vaxta ehtiyacı olanlar məhz imkanları ən az olanlardır.

O, əvvəlki texnoloji inqilabları xatırladıb: kənd təsərrüfatı işləri azaldıqca nəsillər fabriklərə, ofislərə və başqa sahələrə keçib. Lakin Gates hesab edir ki, süni intellekt fərqli problem yaradır, çünki əvvəllər insan zehninə aid olan idraki tapşırıqları yerinə yetirə bilir. Onun fikrincə, bu keçid nəsillər deyil, təxminən onillik ərzində baş verə bilər və yeni iş yerləri itirilənləri əvəz etməyə bilər.

Gates xüsusilə gənc işçiləri narahat edir. Başlanğıc səviyyəli işlər təcrübə qazanmağa, bacarıq artırmağa və karyerada yüksəlməyə imkan verir. Əgər süni intellekt həmin vəzifələri tutsa, karyera nərdivanının ilk pilləsini tapmaq çətinləşə bilər. O, tədqiqata istinad edib: süni intellektə xüsusilə həssas olan peşələrdə gənc işçilərin məşğulluğu artıq azalıb, həmin sahələrdə çalışan yaşlı işçilərdə isə belə düşmə müşahidə olunmayıb.

Gates qeyd edib ki, dəyişiklik ofis masaları ilə məhdudlaşmaya bilər. Onun gözləntisinə görə, qabaqcıl robotlar onilliyin sonuna qədər tikinti və qonaqpərvərlik kimi bəzi fiziki işlərdə insanlarla rəqabətə başlayacaq. «Təəssüf ki, hazırda buna hazırlaşmırıq», — deyə o yazıb. «Süni intellekt dövrünə keçidi yumşaltmaq üçün plan yoxdur».

Yazıda bazar təzyiqinin mexanizmi də izah olunur. Şirkət iş yerlərini ləğv etmək niyyətində olmadan da buna gətirib çıxara bilər: əgər süni intellekt və robotlar eyni işi daha az xərclə görürsə, onları tətbiq etmək üçün maliyyə təzyiqi güclənir. Gates zəncirvari reaksiya təsvir edir: bir şirkət avtomatlaşdırır, xərcləri azaldır və qiymətləri aşağı salır. Rəqiblər müştəriləri itirməmək üçün ona qoşulmağa məcbur olur. Köklü şirkətlər tərəddüd edərsə, startaplar daha sürətli hərəkət edib üstünlük qazana bilər.

Gates-in fikrincə, süni intellekt etibarlı olduqca şirkətlərin onun işini yoxlamaq üçün işçiyə pul ödəməsinə ehtiyac azalır. Bu bazar qüvvələri avtomatlaşdırmanı sürətləndirə, yaxşı iş yerlərini azalda və qazancı kiçik bir qrupda cəmləşdirə bilər. O, həmçinin vergi sisteminin maşınların xeyrinə işlədiyini deyib: işəgötürənlər işçilərin qazancından əmək haqqı vergisi ödəyir, avadanlıq alışları isə çox vaxt biznes xərci kimi çıxıla bilir.

Onun təklif etdiyi cavab tədbirlərinə süni intellekt hesablamalarının və robotların vergiyə cəlb olunması, gəlirin yenidən hazırlıq proqramlarına və sosial müdafiə sisteminin gücləndirilməsinə yönəldilməsi daxildir. Gates illərdir robot vergisini dəstəklədiyini deyib, lakin hər hansı siyasətin süni intellektin faydalı tətbiqlərini, o cümlədən ucuz dərman və təhsili ləngitməməli olduğunu vurğulayıb. O, iqtisadi və geosiyasi rəqabətin dünyada süni intellektin inkişafını dayandıracağını gözləmir.

Mənbə: Yahoo Finance.