Böyük texnologiya şirkətlərinin AI xərcləri investorları narahat edir

TechCrunch xəbər verir ki, Alphabet, Amazon, Meta və Microsoft son iki həftədə bu il üçün 740 milyard dollardan çox kapital xərci planlarını açıqlayıb. Wall Street bunu data mərkəzləri və çiplər də daxil olmaqla AI infrastrukturuna xərc kimi oxuyur. AI bumu əvvəlində investorlar belə böyük xərcləri texnologiyanın artım potensialına inam kimi qarşılayırdı. Dördüncü rübə yaxınlaşdıqca həvəsi mənfi sərbəst pul axını, artan borc və bu investisiyaların yetərli gəlir gətirib-gətirməyəcəyi ilə bağlı narahatlıq əvəz edir.

Narahatlıq cümə günü bazara yayılıb. Nasdaq 2.9% düşüb, çip səhmləri də itki verib: Nvidia 4%, Broadcom 5%-dən çox, Qualcomm 11% geriləyib. Cümə axşamı 12% ucuzlaşan Alphabet-in bazar dəyəri 500 milyard dollar azalıb — bu, şirkətin rekord günüdür — və cümə günü səhm yenidən düşüb.

Narahatlığın böyük hissəsi ondan irəli gəlir ki, əvvəllər əsas bizneslərindən bol sərbəst pul axını olan şirkətlər AI-ın həmin bizneslərin iqtisadiyyatını təhdid etməsi ilə zərbə alır. Alphabet bunun ən aydın nümunəsidir. Google-un ana şirkəti üçüncü rübdə 9.1 milyard dollar mənfi sərbəst pul axını açıqlayıb — bu, ardıcıl ikinci mənfi rübdür — halbuki rüblük kapital xərci 51.4 milyard dollara çatıb. Alphabet bu il 205 milyard dollara qədər xərc çəkməyi və 2027-də bu xərcin artmağını gözləyir.

Bu arada Google-un Search-a birbaşa qurulmuş AI chatbot xüsusiyyəti AI Mode-un böyük uğuru şirkətin gəlir mənbəyini sıxır. Gəlirin təxminən yarısını verən Google Search reklam biznesində artım 12%-ə düşüb — son beş rübdə ən zəif tempi. Amazon da oxşar vəziyyətdədir: son 12 ayda 42.4 milyard dollar mənfi sərbəst pul axını qeydə alıb, bir il əvvəl 14.8 milyard dollar müsbət axın var idi. Şirkət bu il 220 milyard dollar kapital xərci gözləyir. Bulud biznesi AWS-in gəliri 39% artsa da, cümə axşamı hesabatdan sonra Amazon-un səhmi 7% düşüb.

Meta da pul yandırır: üçüncü rübdə kapital xərci əməliyyat pul axınını üstələdiyi üçün 2.1 milyard dollar mənfi sərbəst pul axını açıqlayıb. Şirkət bu il 145 milyard dollara qədər kapital xərci proqnozlaşdırır. Yeni pulsuz şəxsi AI agenti Muse-un istismarı çox hesablama tələb edir, deyə CEO Mark Zuckerberg bildirib. Reklam gəliri 26% artsa da, Meta keçən həftə səhminin 10% ucuzlaşmasının qarşısını ala bilməyib.

Microsoft sərbəst pul axınında yeganə istisna olub: son rübdə 18.6 milyard dollar müsbət axın qeydə alıb, kapital xərci 45.2 milyard dollar olub — proqnozlaşdırdığı 50 milyard dollardan az. Şirkət bunu AI xərclərindən qəsdən geri çəkilmə adlandırmır, səbəbi üçüncü tərəf təchizatçılarda güc gecikmələri göstərir. Nəticədə AI hesablama gücünü icarəyə verən kiçik şirkətlərin səhmləri düşüb.

Bütün bu infrastrukturun pulu yalnız şirkətlərin mənfəətindən gəlmir. S&P Global Market Intelligence-ə görə, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta və Oracle 2026-cı ildə birlikdə 326 milyard dollar borc cəlb edib — keçən ilin üç qatı. AI hesablamaya tələb güclü qalır: Google, Amazon və Microsoft-un hamısı bulud bizneslərində artım görüb. Lakin investorları bu tələbi ödəməyin xərci qorxudur.

Bu qeyri-müəyyənlik Anthropic-in gözlənilən IPO-sunu çətinləşdirə bilər. AI şirkəti bu həftə səhmlərini ictimaiyyətə təklif etmək üçün sənəd verib, gələcək artımı isə böyük həcmdə hesablama gücü təmin etməkdən asılıdır. Financial Times cümə günü yazıb ki, Blackstone investorları şirkətin IPO-dan sonra investisiya dərəcəli reytinq ala bilməyəcəyi barədə xəbərdar edib; bu o deməkdir ki, o, infrastruktur planlarını maliyyələşdirmək üçün hiperskalayzerlərə və üçüncü tərəflərə daha çox bağlı ola bilər.