Bazar · 03:59
Biznes ideyası · Onlayn

Kibertəhlükəsizlik xidməti: pentester olmaq və şirkət açmaq

Kibertəhlükəsizlik xidməti: pentester olmaq üçün sertifikatlar, pentester vakansiya tələbləri, bug bounty ödənişi, ISO 27001 hazırlığı və manatla hesab.

Qısa cavab

Kibertəhlükəsizlik xidmətinə tək adam pentester kimi başlayır: şəbəkə, Linux və veb biliyi, sertifikat və yazılı icazə ilə şirkətlərin sistemlərini yoxlayır. Başlanğıc 1,080–4,520 ₼-dır, pul 6 aya qədər qayıdır. Dörd nəfərlik şirkət banklara illik pentest və ISO 27001 hazırlığı satır, ~45,870 ₼ kapital istəyir və iki ilə yaxın qayıdır.

Klaviaturada qalxan nişanlı «Kiber təhlükəsizlik» düyməsi, marker üslubunda illüstrasiya
Başlanğıc kapitalı
1,080–45,870 ₼
Geri qaytarma
24 ay
Çətinlik
Çətin
Format
Onlayn

Kibertəhlükəsizlik nədir? Kompüter sistemlərini, şəbəkələri və datanı icazəsiz girişdən, oğurluqdan və sıradan çıxmaqdan qoruyan sahədir. Bu kart onu iş kimi hesablayır: əvvəl tək pentesterin yolu, sonra banklara və sığortaçılara illik test və ISO 27001 hazırlığı satan dörd nəfərlik şirkət.

Kibertəhlükəsizlik vakansiyaları: kim axtarır və nə tələb edir?

Jobsearch.az və hellojob.az-da sentyabr-noyabr aylarına aid 22 informasiya təhlükəsizliyi vakansiyası tapdıq (15.11.2026). Onların 13-ü bankların və bank olmayan kredit təşkilatlarının, 5-i dövlət qurumlarının elanıdır, dördünü Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi verib. Birini PAŞA Sığorta, qalan üçünü özəl şirkətlər yerləşdirib. Elanların heç birində maaş rəqəmi yoxdur, hellojob.az-dakıların hamısında «razılaşma ilə» yazılıb və bu sahədə maaş aralığını elanlardan çıxarmaq mümkün olmadı.

Pentester vakansiyası cəmi ikidir. Agentliyin baş red team mütəxəssisi elanı ali təhsil, Active Directory, OWASP Top 10 və MITRE ATT&CK biliyi istəyir, Offensive Security sertifikatını üstünlük sayır. PAŞA Sığorta elanında yazır ki, veb, mobil və infrastruktur üzrə nüfuzetmə testlərində 1–2 il təcrübə lazımdır, eWPT, CEH və OSCP sertifikatları isə üstünlükdür.

«Təcrübəsiz adamı kim götürür?» sualına elanlar belə cavab verir ki, qapı daha çox monitorinqdən açılır. Kapital Bank sentyabrda kiçik SOC analitiki (T1) axtarırdı, Prior BOKT-un informasiya təhlükəsizliyi üzrə məsul şəxs elanında isə 3 il təcrübə və Mərkəzi Bankın tələblərini bilmək istənilir.

Pentester olmaq üçün hansı bilik və sertifikat lazımdır?

Noutbuk və şəbəkə kabeli

Pentesterlər sifarişçilərin icazəsi ilə onların saytlarına, şəbəkələrinə və tətbiqlərinə hücum edib zəiflikləri tapan və hesabat yazan mütəxəssislərdir. İşin bünövrəsi TCP/IP şəbəkələri, Linux və Windows sistemləri, HTTP və veb tətbiqlərin necə qurulduğudur. Veb hissəsini PortSwigger-in pulsuz Web Security Academy laboratoriyalarında öyrənmək olur. Eyni şirkətin Burp Suite Professional proqramı veb testində əsas alətdir, bir istifadəçi üçün illik abunəsi 499 $ (~848 ₼) tutur.

Sertifikat Kimə yarayır Qiymət
CompTIA Security+ SOC, bank, ümumi giriş 439 $ (~746 ₼)
eJPT (INE) ilk praktiki pentest imtahanı vauçer 180 gün keçərlidir, bir pulsuz təkrar cəhd var
OSCP (OffSec) pentester vakansiyaları PEN-200 kursu, 90 günlük laboratoriya və bir imtahan cəhdi 1,749 $ (~2,973 ₼)

Məqsəd pentestdirsə, eJPT ilə başlayıb OSCP-yə keçmək daha məntiqlidir. Security+ bank SOC-una girmək istəyənə yarayır, baxdığımız pentest elanlarında onu soruşan olmadı. Bakıdakı özəl akademiyalarda kibertəhlükəsizlik kursu da var, DevHub Academy-nin noyabr təqaüd elanında belə proqram 6 ay, həftədə üç dərs kimi göstərilib.

Bug bounty pulu Azərbaycana necə gəlir?

Bug bounty şirkətin öz qaydaları ilə icazə verdiyi sistemdə boşluq tapıb mükafat almaqdır. HackerOne hakerlərə PayPal, bank köçürməsi və kripto pul kisəsi ilə ödəyir. Bank köçürməsində yerli ödəniş üçün minimum 50 $, SWIFT üçün 100 $-dır və ilk ödənişdən əvvəl vergi forması təsdiqlənməlidir. Dollar qəbul edən valyuta hesabı və SWIFT çıxarışının xərcləri onlayn iş bələdçisində hesablanıb.

Azərbaycanda ilk açıq dövlət proqramını Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti 2025-ci ilin aprel-iyul aylarında yerli Qarabug platformasında keçirib, hədəf GOV.AZ zonasındakı informasiya sistemləri olub. Report.az iyulda yazırdı ki, qeydiyyatdan keçən 600 nəfərdən cəmi 39-u fəal iştirak edib, ilk üç yerə 10,000, 7,000 və 5,000 ₼ verilib. Yarışmada mükafat yalnız ilk yerlərə çatdı, platformalarda isə hər qəbul olunan boşluq ayrıca ödənilir və gəlir aydan-aya dəyişir. Bug bounty bu kartın aylıq hesabına salınmayıb.

Yazılı icazəsiz pentest niyə cinayətdir?

Asma qıfıl və açar

Cinayət Məcəlləsinin kibercinayətlər fəslində 271.1-ci maddə İKT sisteminə hüququ olmadan, mühafizə tədbirlərini pozmaqla daxil olmağa 2,000–4,000 ₼ cərimə və ya iki ilədək azadlıqdan məhrumetmə nəzərdə tutur. Hədəf bank, sığorta şirkəti və ya dövlət qurumu kimi ictimai əhəmiyyətli infrastruktur obyektidirsə, cəza 4–6 il azadlıqdan məhrumetmədir (271.3).

İcazənin kimdən alındığı da vacibdir. Coalfire şirkətinin iki pentesteri 2019-un sentyabrında Ayova ştatının Dallas qraflığında məhkəmə binasını yoxlayarkən həbs olunub. Onları ştatın məhkəmə idarəsi işə götürmüşdü, şərif isə binanın qraflığın səlahiyyətində olduğunu deyib bu icazəni tanımadı. İkisi təxminən 24 saat həbsdə qaldı, girov 100,000 $ təyin olundu, ittihamlar ancaq 2020-ci ilin yanvarında götürüldü (KrebsOnSecurity).

İcazə məktubu və əhatə sənədində bunlar yazılır:

  • yoxlanacaq domenlər, IP ünvanları və tətbiqlər, siyahıdan kənar hər şeyin qadağan olduğu;
  • test günləri və saatları, işi dayandırmaq üçün sifarişçinin növbətçi nömrəsi;
  • qadağan üsullar, məsələn, DoS, işçilərə fişinq məktubu və ya ofisə fiziki giriş;
  • sayt başqa şirkətin hostinqində və ya buludunda olanda onun qaydalarının yoxlanması;
  • tapılan dataya necə toxunulduğu, hesabatın kimə verildiyi və test bitəndən sonra nə vaxt silindiyi;
  • imza, sistemin həqiqi sahibi olan şirkətin səlahiyyətli şəxsindən.

Tək pentesterin ayı necə bağlanır?

Yeni pentesterə bank sifarişi gözləmək çətindir, kiçik IT şirkətləri və fintech startapları daha real müştəridir. Sayt hazırlayan studiyalar da veb tətbiqi müştəriyə təhvil verməzdən əvvəl yoxlatmaqda maraqlıdır. Xarici sifarişçi tapmağın bir yolu da Fiverr-də xidmət satmaqdır. Azərbaycanda pentestin açıq qiymət siyahısı tapmadıq, lalafo-da belə xidmət elanı da çıxmadı. Bizim fərziyyəmizə görə kiçik veb tətbiqin testi təxminən 6 iş günü və 1,200 ₼, daha böyük tətbiqinki 10 gün və 2,000 ₼.

Göstərici Dəyər Pentesterin özündə
Başlanğıc kapitalı 1,080–4,520 ₼ Burp Suite Pro lisenziyası və ilk ayın xərci; yuxarı ucda OSCP paketi və üç aylıq ehtiyat; noutbuk sizdədir
Aylıq xərc ~235 ₼ bulud server, internet və telefon, kənar mühasib, sosial və tibbi sığorta
Geri qaytarma 6 aya qədər ayda bir kiçik testlə
Çətinlik yüksək bilik illərlə yığılır, ilk müştəri rəy və hesabat nümunəsi istəyir
Format onlayn, evdən çox iş uzaqdan, şirkət şəbəkəsinin daxili testi ofisdə
  • Zəif ay: bir kiçik test 1,200 ₼ gətirir. Xərclər və vergi çıxılandan sonra ~775 ₼ qalır.
  • Yaxşı ay: iki test 3,200 ₼ edir, ~2,370 ₼ qalır.

Bu pul pentesterin öz maaşıdır. Sifarişçilər şirkətlər olduğu üçün xərclərini e-qaimə ilə rəsmiləşdirmək istəyirlər və e-qaiməli xidmətlər rübdə dövriyyənin 30%-ini keçəndə sadələşdirilmiş vergi hüququ itir (sadələşdirilmiş vergi bələdçisində 218.6.2-ci maddə). Hesab buna görə gəlir vergisi rejimində, mənfəətin 20%-i ilə aparılıb. Mikro sahibkarların 75% güzəştinin DVX-nin 2025 izahındakı siyahısında proqram təminatının işlənməsi var, informasiya təhlükəsizliyi adla çəkilmir. Fəaliyyət kodunu VÖEN alarkən mühasiblə seçmək lazımdır, çünki güzəşt fəaliyyət növünə bağlıdır və yuxarıdakı hesab onu nəzərə almır.

Kibertəhlükəsizlik şirkəti banklara nə satır?

Tələbi qanunvericilik yaradır. Mərkəzi Bankın 28 mart 2024-cü il tarixli 14/2 nömrəli qərarı ilə təsdiqlənən tələblər bankları, sığortaçıları, bank olmayan kredit təşkilatlarını və ödəniş təşkilatlarını kritik informasiya sistemlərində ildə azı bir dəfə ixtisaslaşmış kənar mütəxəssislərlə daxili və xarici müdaxilə sınağı keçirməyə məcbur edir (7.18.2). Eyni sənəd informasiya təhlükəsizliyi sisteminin yoxlanmasını beynəlxalq akkreditasiyası və maliyyə bazarında azı 3 il təcrübəsi olan kənar auditora tapşırır (3.7). Bu şərt yeni şirkəti audit bazarından ilk illərdə kənarda saxlayır, illik pentesti isə ilk ildən satmaq olar.

Bank və dövlət qurumları xidməti çox vaxt tender ilə alır, müqavilə imzalanana qədər aylar keçir. Kritik informasiya infrastrukturu subyektlərinə xidmət göstərən kibertəhlükəsizlik provayderinin təsisçisi, səlahiyyətli nümayəndəsi və bu işdə çalışan işçiləri Azərbaycan vətəndaşı olmalıdır («İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında» Qanun, 2023 dəyişikliyi ilə 20-3.5).

Pentest və məsləhət üçün ayrıca lisenziya tapmadıq. Bununla belə, «Lisenziyalar və icazələr haqqında» Qanunun dövlət təhlükəsizliyi ilə bağlı 2 nömrəli əlavəsində informasiya mühafizə vasitələrinin layihələndirilməsi və istehsalı, həmçinin fərdi məlumatların informasiya ehtiyatlarının formalaşdırılması və informasiya sistemlərinin yaradılması, onlara xidmət göstərilməsi lisenziya tələb edir. Öz təhlükəsizlik məhsulunu satmaq və ya müştərinin fərdi məlumat sistemlərinə xidmət göstərmək bu bəndlərə yaxındır, belə xidmətə başlamazdan əvvəl lisenziyanı verən orqandan yazılı cavab almaq lazımdır. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyindəki Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinin 2 iyun 2026-da təsdiqlənən nizamnaməsində də özəl şirkətlərə lisenziya və ya akkreditasiya bəndi yoxdur.

ISO 27001 hazırlığı: şirkət nə edir, sertifikatı kim verir?

Server şkafı

ISO 27001 informasiya təhlükəsizliyini idarəetmə sisteminin beynəlxalq standartıdır. Məsləhətçi şirkət müştərinin aktivlər reyestrini və risk reyestrini qurur, siyasət və prosedurları yazır, daxili auditi keçirir, sonra müştərini sertifikatlaşdırma orqanının auditinə hazırlayır. Sertifikatı məsləhətçi vermir, akkreditə olunmuş sertifikatlaşdırma orqanı verir. Azercell 2019-da bu sertifikatı Norveçin DNV GL şirkətindən alıb.

Gecə-gündüz təhlükəsizlik monitorinqi (SOC) üçüncü xidmətdir, lakin onu kiçik komanda daşımır. Həftədə 168 saatlıq növbəni 40 saatlıq iş həftəsi ilə bağlamaq üçün dörd analitikdən çox, məzuniyyət və xəstəlik nəzərə alınanda beş adam lazımdır. Hesabdakı şirkət monitorinqi buna görə yalnız aylıq zəiflik skanı kimi satır.

Dörd nəfərlik şirkətin ili və tender gözləməsi

Şirkət MMC kimi qeydiyyatdan keçir, sahib həm direktor, həm pentesterdir. Komandada ikinci pentester, ISO məsləhətçisi və kiçik analitik var, hər biri əmək müqaviləsi ilə işləyir. Məxfilik öhdəliyi və müştəri datası ilə iş qaydası müqavilədə ayrıca bənddir (Əmək Məcəlləsi). Ofis 40 m², alətlər üç Burp Suite Pro lisenziyası və Nessus Professional skaneridir.

  • Orta ay: altı illik bank və sığorta pentesti, iki ISO 27001 layihəsi və altı kiçik şirkətə aylıq skan ildə 162,000 ₼, ayda orta hesabla 13,500 ₼ gətirir. Sabit xərc ~11,080 ₼, mənfəət vergisindən sonra ~1,935 ₼ qalır, sahibin maaşı xərcin içindədir.
  • Zəif ay: böyük layihə yoxdur, yalnız skan abunələri 3,000 ₼ verir və şirkət ~8,080 ₼ zərərə düşür.
  • Başlanğıc: dörd noutbuk, ofisin depoziti, mebel və tender gözlənilən üç ayın sabit xərci ~45,870 ₼ tutur, bu pul orta ayla 24 aya yaxın qayıdır.

İllik dövriyyə 200,000 ₼-dan aşağı olduğu üçün şirkət ƏDV ödəyicisi olmur.

Tək pentester Dörd nəfərlik şirkət
Müştərilər IT şirkətləri, startaplar, sayt studiyaları banklar, sığortaçılar, kredit təşkilatları
Vergi fərdi sahibkar, gəlir vergisi MMC, mənfəət vergisi
Satış müddəti bir-iki həftə tenderlə aylar
Əsas risk ilk müştəri və rəy yoxdur bir bank müqaviləsinin gecikməsi aylıq zərər yaradır

Növbəti xidmət AI tətbiqlərinin yoxlanmasıdır. Şirkətlər AI agentlərini poçta və CRM-ə qoşduqca, agentə gizli əmr ötürmək (prompt injection) yeni test növünə çevrilir.

Birinci testdən əvvəl

  1. Fərdi sahibkar kimi VÖEN alın, e-qaimə üçün ASAN İmza düzəldin.
  2. Bir icazə məktubu və əhatə sənədi şablonu hazırlayın, hüquqşünasa göstərin.
  3. PortSwigger laboratoriyasında və ya öz qurduğunuz zəif tətbiqdə bir test hesabatı nümunəsi yazın.
  4. Burp Suite Pro lisenziyasını alın, bulud serverdə test mühiti qurun.
  5. Üç-dörd sayt studiyasına və fintech startapına təhvildən əvvəlki veb test təklif edin.
  6. Hesabatları və müştəri datasını şifrəli diskdə saxlayın, test bitəndən sonra silinmə tarixini qeyd edin.

Bank tələbləri və vergi hədləri dəyişəndə yenilənən kartlardan xəbər tutmaq üçün AZERBUSINESS-in e-poçt bülleteninə abunə olun.

Hesabın əsası

  • Valyuta: 1 $ = 1.70 ₼. Security+ 439 × 1.70 = 746.3 ₼; OSCP paketi 1,749 × 1.70 = 2,973.3 ₼; Burp Suite Pro 499 × 1.70 = 848.3 ₼ ildə; Nessus Professional 4,790 × 1.70 = 8,143 ₼ ildə.
  • Pentesterin sabit xərci: bulud server 17 ₼ + internet və telefon 40 ₼ + kənar mühasib 100 ₼ + sığorta 60 + 16 = 76 ₼; 17 + 40 + 100 + 76 = 233 ₼. Yaxşı ayda sosial sığorta 3,200 × 2% = 64 ₼ olur və xərc 17 + 40 + 100 + 64 + 16 = 237 ₼-a çıxır.
  • Zəif ay, tək iş: 1,200 − 233 = 967 ₼; gəlir vergisi 967 × 20% = 193.4 ₼; 967 − 193.4 = 773.6 ≈ 775 ₼.
  • Yaxşı ay, tək iş: 1,200 + 2,000 = 3,200 ₼; 3,200 − 237 = 2,963 ₼; vergi 2,963 × 20% = 592.6 ₼; 2,963 − 592.6 = 2,370.4 ≈ 2,370 ₼.
  • Tək işin kapitalı: aşağı ucda 848.3 + 233 = 1,081.3 ≈ 1,080 ₼; yuxarı ucda 848.3 + 2,973.3 + 3 × 233 = 4,520.6 ≈ 4,520 ₼.
  • Geri qaytarma, tək iş: 1,081.3 ÷ 2,370.4 ≈ 0.5 ay; 4,520.6 ÷ 773.6 ≈ 5.8 ay.
  • İşəgötürənin maaş xərci: maaşın üstünə 44 ₼ + 200 ₼-dan yuxarı hissənin 15%-i sosial və maaşın 2%-i tibbi sığorta. 2,500 + 44 + 345 + 50 = 2,939 ₼; 2,200 + 44 + 300 + 44 = 2,588 ₼; 1,800 + 44 + 240 + 36 = 2,120 ₼; 1,000 + 44 + 120 + 20 = 1,184 ₼; 2,939 + 2,588 + 2,120 + 1,184 = 8,831 ₼.
  • Lisenziyalar ayda: 3 × 848.3 ÷ 12 = 212.1 ₼ və 8,143 ÷ 12 = 678.6 ₼; 212.1 + 678.6 = 890.7 ₼.
  • Ofis: 40 m² × 14 ₼ = 560 ₼.
  • Şirkətin sabit xərci: maaşlar 8,831 ₼ + ofis 560 ₼ + kommunal və internet 150 ₼ + lisenziyalar 890.7 ₼ + mühasib 250 ₼ + reklam və tədbirlər 300 ₼ + bulud və laboratoriya 100 ₼; 8,831 + 560 + 150 + 890.7 + 250 + 300 + 100 = 11,081.7 ≈ 11,080 ₼.
  • İllik gəlir: 6 pentest × 15,000 = 90,000 ₼; 2 ISO layihəsi × 18,000 = 36,000 ₼; aylıq skan 6 × 500 = 3,000 ₼, ildə 3,000 × 12 = 36,000 ₼; 90,000 + 36,000 + 36,000 = 162,000 ₼; 162,000 ÷ 12 = 13,500 ₼.
  • Orta ay, şirkət: 13,500 − 11,081.7 = 2,418.3 ₼; mənfəət vergisi 2,418.3 × 20% = 483.7 ₼; 2,418.3 − 483.7 = 1,934.6 ≈ 1,935 ₼.
  • Zəif ay, şirkət: yalnız skanlar 3,000 ₼ gətirir; 3,000 − 11,081.7 = −8,081.7 ≈ −8,080 ₼.
  • Başlanğıc, şirkət: 4 noutbuk × 2,500 = 10,000 ₼ + depozit və ilk ay 2 × 560 = 1,120 ₼ + mebel 1,500 ₼ + ehtiyat 3 × 11,081.7 = 33,245.1 ₼; 10,000 + 1,120 + 1,500 + 33,245.1 = 45,865.1 ≈ 45,870 ₼. Geri qaytarma 45,865.1 ÷ 1,934.6 ≈ 23.7 ay.
  • Qeyd: test qiymətləri (1,200 və 2,000 ₼), bank pentestinin 15,000 ₼-ı, ISO layihəsinin 18,000 ₼-ı, skanın 500 ₼-ı, maaşlar, noutbuk, mebel, kommunal xərc, reklam, bulud server və mühasib bizim fərziyyəmizdir. Sertifikat və proqram qiymətləri CompTIA, OffSec, PortSwigger və Tenable-ın səhifələrindən, 1 m²-in 14 ₼-ı obyekt icarəsi yazısının sayımından, sığorta dərəcələri DVX-nin 2026 materiallarından götürülüb. Dividend vergisi hesaba salınmayıb.

Tez-tez verilən suallar

Özəl akademiyanın kibertehlukesizlik kursu dövlət sənədi verirmi?

Verməz. «Təhsil haqqında» Qanun kurslarda alınan və dövlət sənədi ilə bitməyən təhsili qeyri-formal təhsil adlandırır (1.0.31), belə kursun sertifikatı akademiyanın öz sənədidir. Dövlət sənədi vermək hüququ olan əlavə təhsil müəssisələri lisenziya ilə işləyir, onlar lisenziya tələb olunan fəaliyyətlər siyahısının 5.6-cı bəndindədir.

Security+ imtahanını indi vermək, yoxsa yeni versiyanı gözləmək?

CompTIA-nın saytında Security+ V8 imtahanının təxminən 17 noyabr 2026-da başlayacağı yazılıb, V7 hələ verilir. Hazırlığı V7 materialları ilə bitirmisinizsə, bu versiya bağlanmamış imtahan vermək daha rahatdır, çünki yeni versiyanın mövzuları dəyişir.

Proqramı olmayan saytda tapdığım boşluğa görə şirkətdən pul istəmək olarmı?

Şirkətin bug bounty proqramı və ya yazılı icazəsi yoxdursa, boşluğu axtarmağın özü Cinayət Məcəlləsinin 271.1-ci maddəsinin əhatəsinə düşə bilər. Boşluğu yaymaq hədəsi ilə pul istəmək hədə-qorxu ilə tələb etmə (182.1, 3–5 il azadlıqdan məhrumetmə) kimi qiymətləndirilə bilər, belə vəziyyətdə şirkətə yazmazdan əvvəl hüquqşünasla danışmaq lazımdır.

Mənbələr

Material məlumat xarakterlidir. Kapital, geri qaytarma və gəlir rəqəmləri təxminidir; heç bir ideya 100% nəticəyə zəmanət vermir — qərarı öz araşdırmanız əsasında verin. İstifadə şərtləri

Aktual oxunan ideyalar

mövzuya yaxın
Bütün ideyalar