Klivlend Fed proqnozu: noyabrda PCE inflyasiyası 3.82%-ə çatır

Klivlend Federal Ehtiyat Bankının inflyasiya proqnozlaşdırma aləti noyabr üçün Fed-in əsas götürdüyü qiymət artımı göstəricisinin yüksəldiyini göstərir. Yahoo Finance-in yazdığına görə, PCE Qiymət İndeksi avqustda 3.4%, sentyabrda 3.6% olduqdan sonra alətin hesablaması oktyabr üçün 3.77%, noyabr üçün 3.82% rəqəmini verir. Bu göstərici 2%-lik hədəfdən uzaqdır.

Eyni mənzərə ərzaq və enerji xərclərini nəzərə almayan Core PCE üzrə də görünür. Sentyabrda 3.1% olan bu göstərici oktyabr üçün 3.2%, noyabr üçün 3.31% səviyyəsində hesablanır. Fed sədri Kevin Warsh mərkəzi bankın PCE inflyasiyasını 2%-ə endirmək vədinə sadiq qaldığını bildirib.

Mənbə qiymət artımının iki səbəbini göstərir: rüsumlar və İran müharibəsi. Nyu-York Fed-in üç iqtisadçısının Liberty Street Economics üçün hazırladığı hesabata görə, rüsumlar 2026-cı ilin fevralına qədər malların qiymət artımına 2.9 faiz bəndi əlavə edib. Rüsum olmasaydı, malların qiyməti bir qədər düşəcəkdi. Hesabatda deyilir ki, tarif dərəcəsindəki hər artımın təxminən dörddə biri bir il ərzində istehlakçı qiymətlərində görünür. Ümumi 10%-lik rüsum bir ildən sonra istehlak mallarının qiymətini 2.6% qaldırır. Artımın təxminən üçdə ikisi bahalaşan idxaldan gəlir və tez keçir; qalan üçdə biri yerli istehsalçıların xammal xərclərinin artması və idxal rəqabətinin azalması hesabına yaranır, bu, 6–12 ay çəkir.

İkinci amil Hörmüz boğazının İran müharibəsi səbəbindən bağlanmasıdır. Mənbə bunu müasir tarixdə ən böyük enerji təchizatı pozuntusu adlandırır; benzin və dizel qiymətləri kəskin qalxıb. Core PCE üzrə proqnozun artması göstərir ki, müharibədən doğan inflyasiya enerji sektorundan kənara çıxıb. Şirkətlər daşıma marşrutlarını dəyişməli, təchizatçı dəyişməli və neft əsaslı məhsullara (məsələn, plastikə) daha çox pul verməli olur, bu xərclər istehlakçıya keçir.

Nəticədə Fed-in faiz dərəcələrini daha sərt qaldırması ehtimalı yaranır. Mənbə bunun səhm bazarı üçün problem olduğunu yazır: süni intellekt infrastrukturunun qurulması borcla maliyyələşir. Məlumat mərkəzlərinin xərci artarsa, süni intellektin artım tempi ləngiyə bilər, tarixən bahalı səviyyədə olan bazar isə buna həssasdır. Dow Jones Industrial Average, S&P 500 və Nasdaq Composite son dörd ildə süni intellekt quruculuğu, gözləniləndən yaxşı korporativ mənfəət və rekord səhm geri alışları hesabına bir neçə dəfə tarixi zirvəyə çatıb.