S&P 500 üç ildə dollarla 75% artıb, qızılla 14% ucuzlaşıb

S&P 500 fondunun (SPY) dəyəri 2023-cü il noyabrın 6-dan 2026-cı il noyabrın 7-nə qədər, dividendlər daxil, 75.0% artıb. Həmin müddətdə qızıl fondu GLD təxminən 103% bahalaşıb. Yahoo Finance-in yazdığına görə, bu iki rəqəmi müqayisə etdikdə S&P 500 qızıl unsiyası ilə təxminən 14% düşüb.

Nəticə ondan ibarətdir ki, hər iki rəqəm gerçəkdir, sadəcə fərqli suala cavab verir. Dollar rəqəmi gündəlik xərclər üçün vacibdir: 100,000 dollarınız təxminən 175,000 dollar olubsa, bu məbləği xərcləyə bilərsiniz. Qızıl rəqəmi isə gəlirin nə qədərinin şirkətlərin fəaliyyətindən, nə qədərinin dolların alıcılıq qabiliyyətinin azalmasından qaynaqlandığını göstərir. Qızıl heç nə qazandırmır və onu çap etmək mümkün deyil.

Müqayisə üçün indeksin on ən böyük şirkətinə də baxılıb. Üç il ərzində onlardan beşi qızılı üstələyib. Apple və Meta qızıldan bir qədər geri qalıb, Amazon, Berkshire və Microsoft isə daha çox itirib. Microsoft-un satışları son bir ildə 18% artsa da, qızılla ifadədə dəyərinin beşdə birindən çoxunu itirib.

Cümə axşamı, yəni noyabrın 6-da süni intellekt mövzusunda satışlar güclənib. Nvidia 181.60 dollara düşüb, gün ərzində təxminən 9% itki verib. SPY 4.4% ucuzlaşıb 733.00 dollara enib, GLD isə 0.8% artıb. Son həftələrdə yeni data mərkəzlərinə qarşı etirazlar və enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıq artıb.

Daha uzun dövrə, 2004-cü ilin noyabrından baxanda mənzərə dəyişir. 22 ildə SPY təxminən 9.3 dəfə, GLD təxminən 8.3 dəfə artıb — illik təqribən 10.7% və 10.1%. 2005–2025-ci illərin 21 tam təqvim ilindən 11-də qızıl səhmləri üstələyib. Beləliklə, qısa dövrlərdə fərq böyük olsa da, uzun dövrdə nəticələr bir-birinə yaxındır.

Qızıl böhran illərində də fərqli davranır. 2008-ci ildə qızıl 4.9% artıb, SPY 36.8% düşüb; 2022-ci ildə qızıl təxminən dəyişməyib, SPY 18.2% geriləyib. Amma 2011-ci ilin avqustundan 2015-ci ilin dekabrinə qədər qızıl dəyərinin təxminən yarısını itirib və yalnız 2020-ci ildə əvvəlki səviyyəyə qayıdıb. Həmin dövrdə SPY təxminən iki dəfə artıb.

Hazırda qızıl da sürətlə dəyişir: GLD cümə günü yanvar ayındakı zirvəsindən təxminən 25% aşağıda olub. Noyabrın 4-nə qədər bir ayda fonddan 1.93 milyard dollar çıxarılıb ki, bu da aktivlərinin təxminən 1.4%-idir.