PSI kvant problemi Fable 5.2 modeli ilə həll edib

Startap laboratoriyası Physical Superintelligence (PSI) Anthropic-in Fable 5.2 modelindən erkən girişlə 18 ildir açıq qalan kvant hesablamaları məsələsini həll edib. TechCrunch-ın yazdığına görə, həlli tapan David Turturean MIT məzunudur və PSI-nin texniki heyətində çalışır. O, MIT-də magistratura planlarını təxirə salıb startapa qoşulub.

Söhbət Aaronson-Ambainis fərziyyəsindən gedir. Bu fərziyyə kvant kompüterlərinin bəzi məsələləri klassik kompüterlərdən sürətli həll etmək qabiliyyətinə aiddir. Fərziyyəni ortaya qoyan iki tədqiqatçıdan biri olan Scott Aaronson sübutu tam başa düşmədiyini yazsa da, onu doğru hesab edir: həll riyaziyyat üçün kodlaşdırma dili olan Lean-də avtoformallaşdırılıb və PSI-nin paylaşdığı komanda tərəfindən izah edilib.

Nəticə kvant kompüterlərinin bəzi çətin məsələləri yüksək sürətlə həll etmək üçün tək yolunu bağlayır, hamısını yox. «Bu, mənfi nəticədir və insanlara bilməyə imkan verir ki, artıq ora baxmırıq», — Turturean deyib. O, TechCrunch-a bildirib ki, bu, bəlkə də çap etdirəcəyi son məqalədir: «Bir neçə aydan sonra niyə ümumiyyətlə məqalə çıxarasan?»

Hadisə süni intellektin elmi məsələləri həll etməsi ilə bağlı elm aləmində baş verən dəyişikliyi əks etdirir. Aaronson özünü eyni vaxtda razı, heyrətə gəlmiş, məyus və yorğun hiss etdiyini yazıb. Onu təəccübləndirən odur ki, fərziyyə bir neçə həftə əvvəl OpenAI-ın Mathocalypse siyahısında yox idi: «Şübhəsiz ki, onlar bunu sınayıblar, bəs o, həll olunan bütün məsələlərdən həqiqətən bu qədər çətin idimi?»

PSI-nin yanaşması elmi məsələləri ixtisaslaşdırılmış model qurğuları və köməkçi sistemlərlə həll etməkdir. Şirkətin CEO-su Matt Pines TechCrunch-a deyib ki, effektiv tədqiqat sistemi qurğular, alətlər, yaddaş sistemləri və simulyasiya infrastrukturu ilə zəngin olmalıdır: «Problemi genişlikdə və dərinlikdə izləmək, mümkün alternativlərin geniş dairəsini nəzərdən keçirmək lazımdır».

Hazırda şirkətin gəliri öz alətləri ilə data mərkəzlərini optimallaşdırmaqdan gəlir: istilik, enerji, su və səsin dəyişənləri simulyasiya olunur. Uzunmüddətli plan isə nəzəri fizika sıçrayışlarını real texnologiyaya çevirməkdir. Pines deyib ki, 6–9 ay əvvəl investorlara nəzəri fizikanın tezliklə əsasən maşınların sahəsi olacağını deyəndə bunu əsaslandırmaq üçün çox çalışmalı olurdu: «Hələ o yerə çatmayıb, amma yoldadır».

Süni intellekt riyaziyyat və kompüter elmində, yəni yoxlanıla bilən kodla ifadə oluna bilən sahələrdə mühüm həllərə imza atsa da, həyat elmləri və fizika kimi daha az mücərrəd sahələrdə bu, çətin olub. Ötən həftə Discovered Materials startapı süni intellektlə superkeçiricilik və istilik yayılması kimi məsələləri araşdıran tədqiqatçılar üçün $1 milyonluq müsabiqə elan edib.

Pines deyib ki, fizika riyaziyyatdan fərqlənir, çünki o, real dünyadır: «Təbiətin reallıq modellərinizdə sözü var». Onun sözlərinə görə, startap hesablama nəticələrini ən səmərəli şəkildə təcrübələrlə yoxlamağın yolunu anlamağa fokuslanıb: «Əgər bu təbiətin həqiqi faktıdırsa, bu, istifadə edə biləcəyiniz bir hiylədir. Ondan cihaz qura bilərsiniz».

PSI nəticəni Anthropic-in modeli buraxılışa hazır olana qədər saxlamalı olduğu üçün onu aidiyyəti tədqiqatçılarla bölüşə bilib. PSI-yə məsləhət verən Northeastern Universitetinin professoru Jim Halverson deyib: «Akademik olaraq işləri düzgün qaydada görməkdə öz rolumuzu oynamaq istədik». O, gələn həftə MIT-də keçiriləcək zirvəyə qatılacaq, orada aparıcı fiziklər elmin yeni templərinə cavabı müzakirə edəcəklər. «Ən yaxşı təcrübələr hələ formalaşır… Şəffaflığın yaxşı yol olduğunu, ekspertlərlə əlaqə saxlamanın yaxşı yol olduğunu gördük».