Bazar · 00:29
Məqalə · Pul qazanmaq Baxış: 4

Trafik arbitrajı: nədir, necə işləyir və riskləri

Trafik arbitrajı nədir, CPA şəbəkə necə ödəyir, bir kampaniyanın hesabı necə qurulur və Azərbaycanda mərc, nutra və kripto reklamına qanun nə deyir.

Qısa cavab

Trafik arbitrajı Meta, Google və ya TikTok-da reklam alıb gələn insanları başqa şirkətin təklifinə yönəltmək və CPA şəbəkədən hər qeydiyyat, müraciət və ya satış üçün haqq almaqdır. Qazanc reklam xərci ilə şəbəkənin ödənişi arasındakı fərqdir və mənfi də ola bilər. Qumar, mərc, nutra və kripto reklamını Azərbaycanda qanun qadağan edir və ya ciddi məhdudlaşdırır.

Bir neçə monitorda reklam statistikası və huni qrafiki izləyən adam, marker üslubunda illüstrasiya

Trafik arbitrajında insan özünə məxsus olmayan məhsulu reklam edir və reklamın pulunu öz cibindən ödəyir. Qazancı şəbəkənin hər nəticəyə verdiyi haqq ilə reklama xərclədiyi pulun fərqidir, bu fərq mənfi də ola bilər. Reklam kabinetinin özü və klikin qiyməti onlayn reklam bələdçisində izah olunub. Bu yazıda reklam başqa şirkətin təklifinə trafik aparmaq üçün alınanda pulun hara getdiyini, hansı vertikalın Azərbaycanda qanunla bağlı olduğunu və hesabların niyə bloklandığını göstəririk.

Mündəricat:

Arbitraj nədir və pul zəncirdə necə hərəkət edir?

Arbitraj sözü maliyyədən gəlir və bir bazarda ucuz alıb başqa bazarda baha satmaq deməkdir. Trafik arbitrajında alınan şey insanların diqqətidir. Arbitrajçı Meta, Google, TikTok və ya push şəbəkəsində klik və göstəriş alır, gələn adamları bir şirkətin təklifinə göndərir və həmin adam qeydiyyatdan keçəndə, form dolduranda və ya alış edəndə haqq alır. Rus dilli bazarda bu iş arbitraj trafika adlanır, azərbaycanca danışanlar arasında da çox vaxt bu kalka, arbitraj trafik forması işlənir.

Zəncirdə dörd tərəf var:

  1. Reklamverənlər müştəri axtaran onlayn mağazalar, kurslar, banklar, tətbiqlər və oyun şirkətləridir. Onlar nəticəyə pul ödəyir.
  2. CPA şəbəkə reklamverənlərin təkliflərini (offerlərini) bir kabinetə yığır, hər arbitrajçıya izləmə linki verir, nəticələri sayır və pulu reklamverəndən alıb arbitrajçıya ötürür.
  3. Arbitrajçı, yəni vebmaster və ya media bayer, offeri seçir, kreativi hazırlayır və reklamı öz pulu ilə alır.
  4. İstifadəçilər reklama klikləyir, çox vaxt əvvəl qısa isindirici səhifəyə (prelend), sonra offerin öz səhifəsinə düşür və orada nəticəni yaradır.

Bu zəncir elə qurulub ki, riskin hamısı üçüncü bənddə toplanır. Reklam platforması pulu klikə və ya göstərişə görə dərhal tutur, şəbəkə yalnız təsdiqlənmiş nəticəyə və bir müddət sonra ödəyir.

Kampaniya işləməyəndə xərc arbitrajçının üstündə qalır, reklamverən heç nə itirmir.

CPA, CPL, EPC: kabinetdə hansı rəqəmə baxılır?

Şəbəkələrin kabinetləri ingiliscə və rusca qısaltmalarla danışır. Aşağıdakı cədvəl yeni başlayanın ilk həftədə rastlaşdığı terminləri bir yerə yığır.

TerminNə deməkdirKimin rəqəmidir
OfferReklamverənin şərtləri: nə satılır, hansı ölkəyə, nəticəyə nə qədər ödənir, hansı trafik qadağandırreklamverən
CPA (cost per action)Bir hərəkətə görə ödəniş: qeydiyyat, ilk depozit, sifarişşəbəkə
CPL (cost per lead)Bir müraciətə, yəni ad və telefon nömrəsi yazılmış formaya görə ödənişşəbəkə
CPS, RevShareSatışdan faiz və ya müştərinin gətirdiyi gəlirdən uzunmüddətli pay; mərc və kazino offerlərində oyunçunun itirdiyi puldan pay deməkdirşəbəkə
CR (conversion rate)Kliklərin neçə faizi müraciətə və ya alışa çevrilibarbitrajçı
ApproveMüraciətlərin neçə faizini reklamverən zəngdən və yoxlamadan sonra təsdiqləyibreklamverən
Buyout (rusca vıkup)Qapıda ödənişli sifarişlərdə kuryerdən malı həqiqətən alanların payıreklamverən
EPC (earnings per click)Bir klikin şəbəkədən gətirdiyi pularbitrajçı
ROIXərclənən pula nisbətən qalan və ya itən pulun faiziarbitrajçı
HoldŞəbəkənin pulu saxladığı yoxlama müddətişəbəkə
CapOfferin gündə və ya həftədə qəbul etdiyi nəticə həddireklamverən

Bütün iş iki rəqəmin müqayisəsinə gəlib çıxır. EPC bir klikin gətirdiyi puldur, CPC reklam platformasına bir klik üçün ödənən məbləğdir. EPC CPC-dən aşağıdırsa, kampaniya hər klikdə zərər edir, qalan göstəricilər yalnız bunun səbəbini axtarmaq üçündür.

Bir kampaniyada pul hara gedir?

Taxta masada kalkulyator, kiçik sikkə qalağı və üzü aşağı qoyulmuş smartfon
İllüstrasiya: AZERBUSINESS

Tutaq ki, CPA şəbəkədə dil kursunun pulsuz sınaq dərsinə qeydiyyat təklifi var və hər təsdiqlənən müraciət üçün 6 $ ödənir. Arbitrajçı Facebook reklam kabinetində 200 $ büdcə ayırır, bir klik orta hesabla 0.10 $-a başa gəlir. Onun reklam hesabında VÖEN təsdiqlənməyib, ona görə 1 sentyabr 2026-dan Meta Azərbaycandakı belə hesablara yüklənən məbləğin üstünə 18% ƏDV əlavə edir. Bu rəqəmlər bizim gümanımızdır və iki ssenari yalnız müraciət faizi və approve ilə fərqlənir.

  • Zəif kampaniya
    • Reklam büdcəsi: 200 $ (340 ₼)
    • ƏDV: 36 $ (büdcənin 18%-i)
    • Kliklər: 2,000 (200 $ büdcə, klik 0.10 $)
    • Müraciətlər: 40 (kliklərin 2%-i)
    • Təsdiqlənənlər: 20 (müraciətlərin yarısı)
    • Şəbəkənin ödənişi: 120 $ (20 müraciət, hər biri 6 $)
    • Xərc cəmi: 236 $ (~401 ₼)
    • Nəticə: 116 $ (~197 ₼) zərər, qoyulan pulun ~49%-i
  • Uğurlu kampaniya
    • Xərc cəmi: 236 $ (eyni büdcə və ƏDV)
    • Kliklər: 2,000 (eyni klik qiyməti)
    • Müraciətlər: 80 (kliklərin 4%-i)
    • Təsdiqlənənlər: 48 (müraciətlərin 60%-i)
    • Şəbəkənin ödənişi: 288 $ (48 müraciət, hər biri 6 $)
    • Nəticə: 52 $ (~88 ₼) qalır, ROI ~22%

Birinci halda bir klik 0.06 $ gətirir, ƏDV ilə isə 0.118 $-a başa gəlir. İkincidə EPC 0.144 $ olur və xərci keçir. Bu 52 $-dan hələ gəlir vergisi çıxılmayıb, şəbəkənin hold müddəti keçməyib, işləməyən kreativlərin sınağına gedən əvvəlki büdcələr də hesaba düşməyib. CR-i və approvedu əvvəlcədən bilmək mümkün deyil, onlar yalnız pul xərcləndikcə görünür. Bizim fikrimizcə, ilk kampaniyaların çoxu birinci ssenariyə bənzəyəcək və arbitrajı sınayan adam üçün bu büdcə əslində öyrənmə haqqıdır.

Bakının iş saytlarında arbitraj necə görünür?

20 noyabr 2026-da üç iş saytında media buyer, affiliate, arbitraj və CPA sözləri ilə vakansiya axtardıq. Boss.az-da həmin gün açıq olan 593 vakansiyanın heç birinin adında və mətnində bu sözlər yox idi. Meta Ads, Facebook Ads və ya Google Ads yazan 5 elan SMM və rəqəmsal marketinq mütəxəssisi axtarırdı, maaş 600–1,500 ₼ arasında idi, yəni şirkətlər elə işçi axtarırdı ki, reklamı onların öz məhsulları üçün aparsın. HelloJob-da dörd sorğunun dördü boş qaytdı.

Jobsearch.az-da arbitraj sözü üç hüquqşünas vakansiyası verdi, çünki iş elanlarında bu söz məhkəmə arbitrajı mənasında işlənir. Affiliate sorğusu bir şirkətə apardı. Bakıda ofisi olan bir sağlamlıq məhsulları şirkəti rusca elanında CPA tərəfdaşları və arbitraj komandaları ilə işləyəcək affiliate menecer axtarır, elanı oktyabrın 21-də və noyabrın 3-də iki dəfə yerləşdirib. Tələblər arasında CPL, CR, müraciətin təsdiqi və malın kuryerdən alınması (vıkup) göstəricilərini anlamaq var, nutra offerlərində təcrübə üstünlük sayılır.

Bu elan nutra modelinin yerli bazarda necə qurulduğunu göstərir. Reklamverən trafiki birbaşa almır, onu xarici və yerli arbitraj komandalarından müraciət kimi alır, zəng mərkəzi müraciəti təsdiqləyir, pul da yalnız kuryer malı təhvil verəndə gəlir. Arbitrajçının qazancı bu zəncirin hər həlqəsindən asılıdır, halbuki onların heç biri onun nəzarətində deyil.

Trafik arbitrajı Azərbaycanda: hansı vertikalın reklamı qadağandır?

Vertikal offerin sahəsidir. Arbitrajdan danışılanda adətən qumar, mərc, nutra, kripto və kredit vertikalları xatırlanır. Bununla belə, Azərbaycanda məhz bu sahələrin reklamına «Reklam haqqında» Qanunun ayrıca maddələri toxunur. Aşağıdakı maddələri 20 noyabr 2026-da e-qanun.az-dakı qüvvədə olan mətnlə tutuşdurmuşuq.

VertikalAdətən necə ödənirAzərbaycanda reklam qaydası
Onlayn kazino, mərcilk depozitə görə CPA və ya RevShareQumar reklamı qadağandır; lotereya, idman mərc oyunları və süni torpaq sahəsində lisenziyalı kazino istisnadır (32.7). İdman mərcinin reklamını yalnız operator sifariş edə bilər (32.1)
Nutra: arıqlama, oynaq, potensiya vasitələriCPA, approve və buyout iləBioloji aktiv qida məhsulunun reklamında müalicə təəssüratı, sağalma hekayəsi və istifadəçi minnətdarlığı qadağandır (30.1); reklamda onun dərman olmadığı və qeydiyyat nömrəsi yazılmalıdır (30.7)
Kripto, forex, investisiyadepozitə görə CPA, CPLKeçmiş nəticələrə əsaslanıb gələcək gəlirə zəmanət və ya vəd vermək olmaz (33.2.1); xidməti təklif edənin hüquqi adı və ünvanı göstərilməlidir (33.1)
İstehlak kreditiCPL, verilmiş kreditə görə CPAKreditin hər hansı xərci deyiləndə illik faiz, müddət və ümumi xərc də göstərilməlidir (33.4)
Uduşlu kampaniyalar, hədiyyə vəd edən formalarCPL: nömrə və ya e-poçtOyunun şərtlərini, uduşun məbləğini və verilmə qaydasını təhrif edən reklam qeyri-dəqiqdir (7.1.11)
Qapıda ödənişli mallar, tətbiqlər, xidmət müraciətləriCPA, CPI, CPLÜmumi qaydalar: qiymət, mənşə və zəmanət haqqında təhrif qadağandır (7.1)

«Instagram-da hər gün mərc reklamı çıxır, bunu kim yoxlayır?» sualının cavabı cərimələrdədir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 428.9-cu maddəsi qumar oyunlarının və onların operatorlarının reklamına görə fiziki şəxsə 3,000 ₼, vəzifəli şəxsə 7,000 ₼, hüquqi şəxsə 40,000 ₼ cərimə qoyur.

2025-ci ilin oktyabrında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi sosial şəbəkədə qanunsuz qumar və mərc saytlarını təbliğ edən 5 təsirçi barəsində bu maddə ilə protokol tərtib edib məhkəməyə göndərdi (Report.az, 23.10.2025). İki həftə sonra DİN-in Kibercinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsi ilə agentliyin birgə əməliyyatında Instagram və TikTok-da qumar reklam edən 17 nəfər Baş İdarəyə gətirildi (Report.az, 07.11.2025). Hər iki halda reklamı izləyicisi çox olan hesablar yaymışdı. Maddə reklamın hansı kanalla verildiyini ayırmır və cəriməni fiziki şəxsə də yazır, ona görə öz kabinetindən mərc offerinə trafik alan arbitrajçı da onun əhatəsinə düşə bilər.

Arbitrajçıların çoxu özünü vasitəçi sayır, çünki məhsul onların deyil. Reklam qanununun 2.0.5-ci maddəsi isə reklamverici kimi reklamı sifariş edən, maliyyələşdirən və məzmununu təyin edən şəxsi göstərir, arbitrajçı da kreativi özü yazır, reklamı öz pulu ilə alır və mətnini özü seçir. Bu tərifə görə o elə tərəfə çevrilə bilər ki, 39.1-ci maddə ilə məlumatın həqiqiliyinə görə məsuliyyəti də o daşıyır.

Nutra kreativindəki iki həftəyə on kilo vədi və ya kripto offerindəki aylıq sabit faiz vədi belə hala düşür. Tamah məqsədi ilə bilə-bilə yalan məlumat verməyə görə fiziki şəxsə cərimə 200–500 ₼-dır (İXM 428.1). Kampaniyanızı hansı orqanın və hansı maddə ilə qiymətləndirəcəyini hüquqşünasdan soruşun.

Meta və Google hesabı nəyə görə bağlayır?

Noutbukun klaviaturası üzərində bağlı metal qıfıl
İllüstrasiya: AZERBUSINESS

2020-ci ilin aprelində Facebook Kaliforniyadakı federal məhkəmədə LeadCloak adlı proqramın yaradıcısı Basant Gajjar-a qarşı iddia qaldırdı. Şirkətin açıqlamasına görə, proqram reklamı yoxlayan sistemə zərərsiz səhifə, istifadəçilərə isə koronavirus fırıldaqları, kriptovalyuta, dərman və arıqlama həbləri satan səhifə göstərirdi. Bu üsul cloaking (klokinq) adlanır. Facebook proqramdan istifadə edən şəxsi və reklam hesablarını bağladı və iddianı onların müştərilərini tapmaq üçün qaldırdığını yazdı.

Google-un reklam qaydalarında cloaking ayrıca qadağandır və Google sistemlərdən yayınmanı ağır pozuntu sayır. Belə halda hesab aşkarlandığı an xəbərdarlıqsız dayandırılır, reklamçı Google Ads kabinetində bir daha reklam verə bilmir, apellyasiya yalnız əsaslı hallarda qəbul olunur. Mərc offerlərində yol əvvəldən bağlıdır. Google-un qumar qaydası onlayn qumar reklamına yalnız siyahıdakı ölkələrdə icazə verir və Azərbaycan o siyahıda yoxdur. Meta-da onlayn qumar reklamı üçün hesab avtorizasiya almalı, lisenziyanı və ya fəaliyyətin hədəf ölkədə qanuni olduğunu sübut etməlidir, bu tələb oyun oynanmayan affiliate və aqreqator səhifələrinə də aiddir.

Arbitrajçıların dilində fərmalı akkaunt deyilən, yəni başqasının aylarla isitdiyi və satışa çıxardığı hesab Facebook-un şərtləri ilə toqquşur. Xidmət şərtlərinin 3.1-ci bəndi istifadəçidən yalnız bir, öz hesabını yaratmağı tələb edir və icazəsiz hesabı başqasına ötürməyi, şifrəni paylaşmağı qadağan edir. Belə hesab bağlananda onunla birlikdə reklam tarixçəsi və toplanmış auditoriyalar da gedir.

CPA şəbəkə pulu nə vaxt və necə ödəyir?

Masada qum saatı, yazısız bank kartı və bağlı kağız zərf
İllüstrasiya: AZERBUSINESS

Şəbəkənin balansında görünən rəqəmlər hələ pul deyil. Nəticə əvvəl hold müddətinə düşür. Reklamverənlər bu müddətdə müraciətləri yoxlayır, saxta və təkrar müraciətləri, qadağan olunmuş mənbədən gələnləri silə bilir. Pulu bank köçürməsi, Payoneer və ya kriptovalyuta ilə ödəməyi şəbəkə özü seçir. PayPal Azərbaycanda pul qəbul etmir, Payoneer-in haqları və illik ödənişi internetdən pul qazanmaq yazısındakı ödəniş cədvəlində hesablanıb.

Şəbəkə USDT ilə ödəyirsə, pulun yolu bankdan kənardan keçir. Köçürmə geri qaytarılmır. Şəbəkə hesabınızı bağlasa və ya özü yox olsa, müraciət etmək üçün nə yerli qurum, nə də bank olacaq. Sabitkoin və kripto birjalarının riskləri kriptovalyuta nədir yazısında ayrıca izah olunub.

Vergi tərəfi də sadə deyil. Vergi Məcəlləsinin 218.6.2-ci maddəsinə görə, hüquqi şəxslərə və vergi uçotunda olan şəxslərə xidmət göstərən sahibkar sadələşdirilmiş vergidə yalnız o halda qalır ki, rüb ərzində e-qaimə ilə rəsmiləşməli əməliyyatlar xidmətlərin ümumi həcminin 30%-ini keçməsin. Bu paya xarici şirkətlərə invoysla göstərilən xidmətlər də daxildir. Gəlirin hamısı xarici şəbəkədən invoysla gəlirsə, sadələşdirilmiş vergi seçimi ilk rübdə sual altına düşür. Rejimlərin fərqi sadələşdirilmiş vergi bələdçisindədir, öz fəaliyyətinizin necə tövsif olunacağını mühasibdən soruşun.

Reklamı real şirkət üçün almaq qanuni formadır

Arbitrajçıların bacarıqları, yəni reklam kabinetini qurmaq və rəqəmi oxumaq, qanuni sahələrdə də satılır. Fərq offerin kimdən gəldiyindədir.

Azərbaycandan başlayan adam üçün ən dürüst forma yerli şirkətlə birbaşa müqavilədir. Təmir şirkətləri, klinikalar, kurs mərkəzləri və mebel sexləri hər müraciətə və ya aylıq xidmətə görə ödəyir, reklamın mətni onlarla razılaşdırılır, pul VÖEN-li hesaba manatla gəlir.

Bu modelin müqaviləsi və lidlərin keyfiyyətinin necə ölçüldüyü lid generasiyası agentliyi kartındadır. Müraciəti toplayan tək səhifəni lendinq studiyası, müraciətdən ödənişə qədər yolu satış hunisi yazısı açır.

Öz auditoriyası olan adam reklam almadan da partnyor linki ilə qazana bilər. Azərbaycandan hansı partnyorluq proqramına qoşulmaq və pulu necə çıxarmaq olduğu referal proqramları kartında hesablanıb. Bizneslər üçün Meta reklamını xidmət kimi aparmaq targetoloq xidməti deməkdir, burada reklam büdcəsini müştəri ödəyir və itki riski ona qalır. Telegram-da yayılan və əvvəlcə depozit istəyən komanda təkliflərinin isə arbitrajla əlaqəsi yoxdur, belə sxemlərin necə qurulduğu reklam izləyərək pul qazanmaq haqqında yazıda addım-addım açılıb.

Reklam qanununa və Meta-nın, Google-un reklam qaydalarına yeni dəyişiklik gələndə qısa xülasəsini bülletenimizdə göndəririk. Onu almaq üçün saytın bülleteninə abunə olun.

Hesabın əsası

  • Kampaniya nümunəsinin fərziyyələri
    • Offer: təsdiqlənən müraciətə 6 $ (bizim gümanımız)
    • Klik qiyməti: 0.10 $ (bizim gümanımız, ƏDV-siz)
    • ƏDV: VÖEN-i təsdiqlənməyən hesabda Meta-nın 1 sentyabr 2026 qaydası ilə
    • Məzənnə: 1 $ üçün 1.70 ₼
    • Klikin ƏDV ilə qiyməti: 0.118 $ (xərc cəmi 2,000 klikə bölünür)
  • İş saytlarında sayım, 20 noyabr 2026
    • Boss.az: 593 aktiv vakansiya yükləndi, media buyer, arbitraj, affiliate, CPA sözləri olan elan 0
    • Boss.az: Meta Ads, Facebook Ads və ya Google Ads yazan elan 5 (maaş 600–1,500 ₼)
    • Jobsearch.az: affiliate sorğusunda 1 şirkətin eyni vakansiyası (2 yerləşdirmə), arbitraj sorğusunda 3 hüquq vakansiyası
    • HelloJob: media buyer, affiliate, arbitraj, CPA sorğularının dördü boş
    • Trafik arbitrajı ilə birbaşa bağlı açıq vakansiya: 1

Tez-tez verilən suallar

E-ticarətdə arbitraj nədir və trafik arbitrajından nə ilə fərqlənir?

E-ticarətdə arbitraj deyəndə adətən marketpleyslər arasındakı qiymət fərqindən qazanmaq nəzərdə tutulur, məsələn, endirimdə alınan malı başqa platformada elanla satmaq. Orada pul mala bağlanır və satılmayan mal anbarda qalır, trafik arbitrajında isə mal olmur və itən pul reklam büdcəsidir.

Reklam formasından gələn nömrələri bir neçə şirkətə satmaq olarmı?

«Fərdi məlumatlar haqqında» Qanunun 5.2-ci maddəsinə görə konfidensial fərdi məlumat üçüncü şəxsə yalnız sahibinin razılığı ilə verilir, 8.1-ci maddə isə bu razılığın yazılı, o cümlədən elektron formada olmasını tələb edir. Formada nömrənin kimə ötürüləcəyi yazılmayıbsa, eyni lidi ikinci şirkətə satmaq bu tələbə zidd düşə bilər.

SMS ilə trafik göndərmək qanunidirmi?

«Reklam haqqında» Qanunun 23.1-ci maddəsi telekommunikasiya operatoruna abunəçiyə fərdi reklamı yalnız onunla bağlanmış yazılı müqavilədə razılaşdırılıbsa göndərməyə icazə verir, abunəçi istənilən vaxt imtina edə bilməlidir. Alınmış nömrə bazasına kütləvi SMS bu şərtə uyğun gəlmir.

Mənbələr

Material məlumat xarakterlidir və investisiya və ya hüquqi məsləhət deyil; 100% nəticəyə zəmanət vermir — qərarı öz araşdırmanız əsasında verin. İstifadə şərtləri

Aktual oxunan məqalələr

mövzuya yaxın
Bütün məqalələr