Google Forms: AI ilə sorğu və test necə hazırlanır

Google Forms-da sorğu da, test də eyni boş formadan başlayır, onları bir-birindən parametrlər ayırır. Süni intellekt bu işin iki yerində vaxt qazandırır, sualları yazanda və yüzlərlə cavabı oxuyanda. Formanın içindəki Gemini ödənişli plan istəyir və azərbaycan dilini hələ rəsmi tanımır. Ona görə Azərbaycanda kiçik biznes sahibləri və müəllimlər üçün daha real yol sual bankını ChatGPT, Gemini tətbiqi və ya Claude ilə hazırlayıb formaya köçürməkdir.

Bu çat-botların planları və qiymətləri süni intellekt proqramlarının müqayisəsində bir yerə yığılıb. Modelin niyə inamla səhv cavab açarı yaza bildiyini süni intellektin sadə izahı açır. Aşağıdakı nümunələr üç real tapşırıq üzərində qurulub: Nərimanovdakı kiçik kafenin müştəri sorğusu, ofis şirkətinin işə qəbul anketi və 8-ci sinif üçün coğrafiya testi.

Mündəricat:

• Google Forms necə istifadə olunur?
• Gemini in Forms hansı planda var?
• Sual bankını çat-bota yazdırmaq
• Google Form-da test yaratmaq
• Cavablar Sheets-ə necə düşür?
• İşə qəbul anketi və fayl yükləmə
• Müştəri sorğusunda nə soruşmaq olmaz?

Google Forms necə istifadə olunur: ilk forma addım-addım

Forma brauzerdə hazırlanır və Google Drive-da saxlanılır, ayrıca proqram yükləmək lazım deyil. Google anket deyəndə axtaranların çoxu məhz bu xidməti nəzərdə tutur.

1. forms.google.com ünvanını açın və Gmail hesabınızla daxil olun.
2. Blank form ilə boş forma açın. Yuxarıda formanın adını və bir-iki cümləlik izahını yazın, cavab verən ilk bu mətni oxuyur.
3. Sağdakı paneldə Add düyməsi ilə sual əlavə edin və sualın sağındakı menyudan növünü seçin. Google-un sual növləri səhifəsində Linear scale şkalasının 0 və ya 1-dən başlayıb 2 ilə 10 arasında bitdiyi yazılıb. Rating sualında qiyməti ulduz, ürək və ya baş barmaq işarəsi ilə 3-dən 10-a qədər vermək olur.
4. Cavabsız keçilməməli suallarda Required açarını yandırın.
5. Settings bölməsində e-poçt ünvanlarının toplanıb-toplanmayacağını seçin. Test hazırlayırsınızsa, quiz rejimi də buradadır.
6. Publish düyməsini basın. Dərc olunmamış forma cavab qəbul etmir (Google Forms parametrləri). Sonra eyni yerdən Accepting responses açarını söndürmək, bağlanma tarixi və ya cavab sayına hədd qoymaq olur.
7. Linki WhatsApp-a, Instagram profilinə və ya kassanın yanındakı QR koda qoyun. Cavablar Responses bölməsində toplanır.

Cavab verənlər üçün düymələr azərbaycanca da görünür. 4 noyabrda açıq bir azərbaycanca sorğunun linkinə ?hl=az əlavə edəndə forma Təqdim edin və Formanı təmizləyin düymələri ilə açıldı, altında «Google Forma vasitəsilə heç vaxt parol təqdim etməyin» xəbərdarlığı vardı. Tərcümə yer-yer hamar deyil: giriş sətri türk yazısı kimi apostrofla, Google’a daxil olun şəklində çıxdı. Formanın başlığı, izahı və təşəkkür mətni yazdığınız kimi qalır və cavab verənlər də ilk onları oxuyur.

Gemini in Forms hansı planda var və azərbaycanca işləyirmi?

Formanın içindəki köməkçi Help me create adlanır. Google-un kömək səhifəsinə görə yeni formada tapşırığı yazırsınız və ya alət panelindən Help me create a form düyməsini basırsınız, Create ilə qaralama alırsınız, bəyənmədikdə tapşırığı düzəldib Recreate edirsiniz, sonda Create form qalır. Gemini Drive-dakı sənəddən, təqdimatdan və ya PDF faylından da forma qura bilir, məsələn, dərslikdən çıxarılmış mövzudan test. 2026-nın iyulundan bu funksiya cavab açarı və bal ilə hazır quiz də yaradır (Workspace Updates).

Məhdudiyyətləri az danışılır. Funksiya yalnız kompüterdə işləyir, bölmələri olan forma qurmur və mövcud formanı redaktə etmir.

Hazır formada Help me create işə salınsa, o, köhnə formanı yenisi ilə əvəz edir və əvvəlki versiyaya qayıtmaq mümkün olmur.

Plan	Qiymət, ayda	Manatla	Help me create
Pulsuz Google hesabı	0	0	yoxdur, Forms-un özü tam pulsuzdur
Google AI Plus	4.99 $	~8.5 ₼	planlar siyahısında yoxdur
Google AI Pro	19.99 $	~34 ₼	var
Workspace Business Starter	6.80 €	~13 ₼	yoxdur
Workspace Business Standard	13.60 €	~26 ₼	var
Workspace Business Plus	21.10 €	~40 ₼	var

Mənbə: Google Workspace Updates-in aprel və iyul 2026 elanları, Google AI abunə səhifəsi, Workspace qiymət səhifəsi. Workspace səhifəsi Azərbaycandan açılanda qiymətləri avro ilə, bir istifadəçi üçün, illik öhdəlik və aylıq ödənişlə göstərdi, vergi daxil deyil. Manat hesabı Mərkəzi Bankın 4 noyabr məzənnəsi ilə aparılıb.

Dil siyahısı qərarı asanlaşdırır. Google-un Workspace dil cədvəlində Help me create a form üçün 29 dil var, türk və rus dili də onların arasındadır, azərbaycan dili yoxdur. Sual təklif edən Suggest questions eyni siyahı ilə işləyir. Cavabların avtomatik xülasəsi daha dar çərçivədədir, orada cəmi yeddi dil sadalanıb və türk dili də yoxdur.

Türkcə tapşırıq yazmaq çıxış yolu kimi görünür, lakin onda suallar da türkcə gələcək və hər birini azərbaycancaya qaytarmaq lazım olacaq. Komandanız Workspace-də onsuz da işləyirsə, Help me create ingiliscə və ya rusca formada vaxt qazandırır. Azərbaycanca müştəri sorğusu üçün ayda ~26 ₼ verib Business Standard almağın mənası yoxdur, çünki azərbaycan dilini rəsmi dəstəkləyən Gemini tətbiqi sualları pulsuz planda da yazır. Onun planları və dil dəstəyi Gemini haqqında bələdçidə ətraflı verilib.

Sual bankını ChatGPT, Gemini və ya Claude ilə necə yazdırmaq olar?

Çat-botlar formanı görmür, buna görə də tapşırıqda biznesi, auditoriyanı, sualların sayını və Google Forms-dakı növünü özünüz deməlisiniz. Kafe üçün tapşırıq belə yazıla bilər:

Nərimanovda 40 yerlik kafemiz var, səhər yeməyi və qəhvə satırıq. Müştərilər üçün Google Forms sorğusu hazırla: ən çox 8 sual, doldurmaq 2 dəqiqədən az çəksin. Xidmətin sürətini, təmizliyi, qiyməti, menyunu və yenidən gəlmək ehtimalını soruş, sonda bir açıq sual qoy. Hər sualın yanında Google Forms-dakı növünü yaz (Multiple choice, Linear scale, Rating, Paragraph) və şkalanın iki ucunun adını ver.

Ad, telefon, yaş və ünvan soruşma. Cavabı təlqin edən sual yazma. Mətn azərbaycan dilində olsun, türk sözləri işlətmə.

Cavabı qəbul etməzdən əvvəl hər sualı ayrıca oxuyun. Xidmət sürətli və nəzakətli idimi sualında iki şey soruşulur və müştərilər çox vaxt yalnız birinə cavab verir, belə sualı ikiyə bölmək lazımdır. Şkalaların istiqaməti də eyni olmalıdır, bir sualda 1 pis, o birində 1 yaxşı olanda nəticələr qarışır. Modellər azərbaycanca mətnə memnuniyet, değerlendirme kimi türk sözlərini qatır, onları da bu mərhələdə tutmaq olur. Tapşırığı rol, kontekst və format hissələrinə bölmək prompt yazmaq bələdçisində ayrıca izah olunub.

Düzəlişlərdən sonra belə bir anket nümunəsi alınmalıdır, onu öz kafenizə görə dəyişə bilərsiniz:

1. Bu gün kafemizə hansı vaxtda gəldiniz? (Multiple choice: səhər, günorta, axşam)
2. Sifarişinizi nə qədər tez aldınız? (Linear scale, 1: çox gec, 5: çox tez)
3. Zalın təmizliyini necə qiymətləndirirsiniz? (Rating, 5 ulduz)
4. Qiymətlər aldığınız xidmətə uyğun idimi? (Multiple choice: baha, uyğun, ucuz)
5. Bizi dostunuza tövsiyə etmə ehtimalınız nə qədərdir? (Linear scale, 0: heç, 10: mütləq)
6. Menyuda nə çatışmır? (Short answer, məcburi deyil)
7. Bir şeyi dəyişməli olsaydıq, nəyi dəyişərdiniz? (Paragraph, məcburi deyil)

Siyahıda ad və telefon yoxdur. Beşinci sualın 0–10 şkalası dəyişmədən qalsa, nəticəni ay-ay müqayisə etmək olur. Endirim kodu göndərmək istəyirsinizsə, telefonu ayrıca, məcburi olmayan sualla və nə üçün soruşduğunuzu yazaraq istəyin.

Google Form-da test yaratmaq: quiz rejimi və avtomatik qiymət

Testi Google Forms özü yoxlayır, bunun üçün formanı quiz rejiminə keçirmək kifayətdir. Google-un quiz təlimatı belədir:

1. Settings bölməsində Make this a quiz açarını yandırın.
2. Sual əlavə edin və sualın aşağı solundakı Answer key düyməsini basın, düzgün cavabı və ya cavabları seçin.
3. Sualın yuxarı sağında bal sayını yazın. İstəsəniz, Add answer feedback ilə səhv cavaba izah və ya YouTube videosu bağlayın.
4. Release grades sahəsində nəticənin hər cavabdan dərhal sonra və ya müəllimin baxışından sonra göstərilməsini seçin.

Cavab açarı altı sual növündə işləyir: Short answer, Multiple choice, Checkboxes, Dropdown və iki şəbəkə növü. Açıq yazılı cavablara balları müəllim əl ilə verir. Google yazır ki, nəticəni sonra açmaq və şagirdlərə ayrıca göndərmək üçün onların e-poçt ünvanları toplanmalıdır.

Gemini-siz də 20 suallıq testi formaya bir-bir köçürmək məcburi deyil. Google Sheets-in Extensions → Apps Script menyusunda işləyən FormApp xidmətinin sənədlərində formanı quiz etmək (setIsQuiz), düzgün variantı işarələmək (createChoice) və bal vermək (setPoints) üçün hazır əmrlər var. Çat-bota belə tapşırıq vermək olar:

Google Apps Script yaz. Sheets cədvəlində A sütunu sualdır, B, C, D və E variantlardır, F sütununda düzgün variantın hərfi yazılıb, data 2-ci sətirdən başlayır. Skript bu sətirlərdən 8-ci sinif coğrafiya testi adlı yeni Google Form yaratsın, onu quiz etsin, hər suala 1 bal versin, düzgün variantı cavab açarına yazsın və formanın linkini Logger-də göstərsin. Kodun hər hissəsini azərbaycanca bir cümlə ilə izah et.

Elə olur ki, model sualı düzgün yazır, cavab açarında isə səhv variantı işarələyir, buna görə də açarı hər dəfə dərsliklə tutuşdurmaq lazımdır. 2025-ci ildə Advances in Physiology Education jurnalında çıxan araşdırmada müəlliflər ChatGPT-nin tibb tələbələri üçün yazdığı 65 testi yoxlayıblar. Sualların 49%-ində quruluş qüsuru, 22%-ində fakt və ya anlayış səhvi tapılıb, 91%-i bununla belə redaktə üçün yaxşı başlanğıc sayılıb. Müəlliflərin qənaəti budur ki, belə testlər yalnız fənni bilən və test yazmağı öyrənmiş adamın nəzarəti ilə işə yarayır. Məktəb testində səhvin nəticəsi daha sadədir: açar səhvdirsə, düzgün cavab verən şagirdlər bal itirir.

Quiz rejiminin bir boşluğundan fırıldaqçılar da istifadə edib. Cisco Talos-un 2023-cü ilin noyabrında dərc etdiyi araşdırma spamerlərin hiyləsini addım-addım göstərir. Onlar quiz yaradıb e-poçt toplanmasını Responder input rejiminə qoyur, formanı başqalarının ünvanı ilə özləri doldururdular. Sonra Release scores ilə nəticə göndərəndə məktub Google-un serverlərindən gedirdi, Score released mövzusu ilə gələn məktubdakı link 1.3 BTC qazanc vəd edən saxta sayta aparırdı. Öz testinizdə e-poçtu Verified rejimində toplasanız, ünvan cavab verənin Google hesabından götürülür və başqasının ünvanını əl ilə yazmaq yolu bağlanır.

Cavablar Google Sheets-ə necə düşür və avtomatik məktub necə gedir?

Forma ilə cədvəli bir dəfə bağlamaq kifayətdir. Google-un təlimatında yol belədir: Responses → Summary bölməsində sağ yuxarıdakı More menyusundan Select destination for responses seçilir, sonra Create a new spreadsheet və ya mövcud cədvəl. Bundan sonra hər yeni cavab cədvələ ayrıca sətir kimi düşür. Formanın redaktorları cədvələ avtomatik giriş alır, lakin formanın icazələrini sonradan dəyişəndə cədvəlin icazələri dəyişmir, onları ayrıca yoxlamaq lazımdır. Bağlantını Unlink form ilə kəsəndə yığılmış cavablar cədvəldə qalır.

Cədvəldə düsturla cəm və qrafik qurmaq, Azərbaycan ayarında nöqtəli vergül problemi AI ilə Excel və Google Sheets yazısında izah olunub. Formaya xas olan addım cavab məktubudur. Eyni Apps Script redaktorunda On form submit trigger-i qurulanda skript hər yeni sətirdən sonra işə düşür və, məsələn, işə müraciət edənlərə müsahibə tarixi ilə məktub, kafe müştərilərinə təşəkkür göndərir. Pulsuz Gmail hesabının gündəlik məktub limiti həmin yazıda verilib və gündə onlarla müraciət alan kiçik biznes üçün kifayətdir.

Gemini-nin cavab xülasəsi ödənişli planlarda Responses bölməsində özü yaranır. Xülasə 3-dən 200-ə qədər cavab olanda açıq suallar üçün çıxır (Google-un kömək səhifəsi), test cavablarını və ad, ünvan kimi birbaşa sualları ümumiləşdirmir, saxlanmır da. Cavabları mövzulara bölən See theme percentages funksiyası 8–200 cavabda yaxşı işləyir və nəticəni dairəvi qrafikli yeni cədvəldə açır. Dil siyahısında azərbaycan dili olmadığı üçün kafe sorğusunun azərbaycanca rəyləri üçün daha etibarlı yol cədvəldən açıq cavablar sütununu götürüb pulsuz çat-bota verməkdir, əvvəlcə e-poçt sütununu silmək şərti ilə.

İşə qəbul anketində fayl yükləmə sualı nəyi dəyişir?

Google Form anket işə qəbulda CV yığmaq üçün rahat görünür, lakin File upload sualının üç şərti var. Cavab verənlər mütləq Google hesabına daxil olmalıdır, fayllar formanın sahibinin Google Drive-ında yeni qovluğa düşür, forma paylaşılan diskdə (shared drive) saxlanırsa bu sual növü ümumiyyətlə işləmir. Faylın növünə, sayına və ölçüsünə hədd qoymaq olur.

Praktikada bu o deməkdir ki, telefonda Gmail-ə daxil olmamış namizədlər bu suala cavab verə bilmir, pulsuz hesabın 15 GB yaddaşı da Gmail, Drive və Google Photos arasında bölüşülür. CV-ni e-poçtla və ya Drive linki kimi istəmək namizədlərin qarşısında bu maneəni qoymur. CV-nin özünü süni intellektlə hazırlamaq ChatGPT və Canva ilə CV hazırlamaq yazısında namizəd tərəfdən izah olunub.

Köhnə kadr anketi blankını formaya köçürmək ayrıca riskdir. Belə blanklarda ailə üzvləri, səhhət və məhkumluq barədə suallar olur.

«Fərdi məlumatlar haqqında» Qanunun 2.1.6-cı maddəsi irq və milli mənsubiyyət, ailə həyatı, dini etiqad, səhhət və məhkumluq haqqında məlumatı xüsusi kateqoriya sayır. 9.7-ci maddə onların toplanmasına qanunla nəzərdə tutulan və bir neçə başqa hal istisna olmaqla, ancaq subyektin yazılı razılığı ilə yol verir. Müraciət mərhələsində bu suallar namizədlərin bacarığı haqqında heç nə demir. Hansı sənədi əmək müqaviləsi bağlanarkən istəmək olar, bunu kadr işini bilən hüquqşünas və ya mühasib dəqiqləşdirir.

Müsahibəni yazıya almaq istəyirsinizsə, səs yazısını mətnə çevirən alətlər transkripsiya bələdçisində müqayisə olunub, namizədin razılığı orada da lazımdır.

Müştəri sorğusunda nə soruşmaq olmaz?

«Sorğu anonimdir, qanunun buna nə dəxli var?» E-poçt Verified rejimində toplananda və ya formada telefon sualı olanda sorğu artıq anonim deyil.

Qanunun 11.1-ci maddəsi deyir ki, məlumatı toplayan yalnız məqsəd üçün zəruri olanı ala bilər. Kafenin xidmət keyfiyyətini ölçmək üçün müştərilərin adı, doğum tarixi, ev ünvanı və FİN-i lazım deyil, sorğu onlarsız da tam işləyir. Ad və telefon soruşulursa, 11.2-ci maddə toplayanın kim olduğunu, məlumatın nə üçün toplandığını, kimlərin onu görəcəyini və subyektin hüquqlarını bildirməyi tələb edir. Bunu formanın izahında iki cümlə ilə yazmaq olar: «Telefonu yalnız endirim kodunu göndərmək üçün istəyirik, onu üçüncü şəxsə vermirik, silinməsini istəsəniz bu nömrəyə yazın.»

Razılıq məsələsi daha mürəkkəbdir. 8.1-ci maddə yazılı razılığı, o cümlədən gücləndirilmiş elektron imzalı sənədi və ya şəxsin özünün yazılı təqdim etdiyi məlumatı əsas götürür. Formadakı qeyd qutusu ilə alınan razılığın bu tələbə nə dərəcədə uyğun gəldiyini qanunun mətni açıq demir, ona görə müştəri bazası yığan biznes razılıq mətnini hüquqşünasa göstərməlidir.

Bir də cavablar Google-un serverlərində saxlanılır. Qanunun 14-cü maddəsi fərdi məlumatın xaricə ötürülməsini ayrıca tənzimləyir, onun 14.3-cü bəndi subyektin razılığı olanda bu ötürməni qorunma səviyyəsindən asılı olmayaraq mümkün sayır. Telefon və e-poçt sütunlarını cədvəldə saxlayıb təhlil üçün çat-bota yalnız rəylər sütununu vermək həm bu riski, həm də yazışmaların modelin öyrədilməsinə getməsi məsələsini daraldır. Pulsuz və Plus planlarda öyrətməni söndürən ayar ChatGPT-ni azərbaycanca işlətmək bələdçisində göstərilib.

Formadan cədvələ, cədvəldən cavab məktubuna gedən axın bir dəfə qurulandan sonra hər müraciətdə əl işi tələb etmir. Növbəti pillədə model müraciəti özü oxuyur, uyğun namizəd üçün məktub qaralaması yazır, qalanlarını cədvəldə işarələyir. Formanı, cədvəli və cavab məktubunu süni intellektlə bir axına bağlamağı biznes proseslərinin avtomatlaşdırılmasına ayrılan dərslərdə KURS: AI Agent & YouTube biznesi göstərir.

Hesabın əsası: Mərkəzi Bankın 4 noyabr 2026 məzənnəsi 1 $ = 1.70 ₼, 1 € = 1.9097 ₼. 4.99 × 1.70 = 8.48 ≈ 8.5 ₼, 19.99 × 1.70 = 33.98 ≈ 34 ₼, 6.80 × 1.9097 = 12.99 ≈ 13 ₼, 13.60 × 1.9097 = 25.97 ≈ 26 ₼, 21.10 × 1.9097 = 40.29 ≈ 40 ₼. Workspace qiymətləri yeni müştərilərə verilən müvəqqəti endirimsiz götürülüb. Formanın azərbaycanca interfeysi açıq formanın linkinə hl=az parametri əlavə edilərək yoxlanılıb.