Samaya-nın süni intellekti 50 proqnozdan 40-da analitikləri üstələyib
Fortune-un sınağında Samaya adlı maliyyə süni intellekt startapı Wall Street analitiklərindən daha dəqiq Q3 gəlir proqnozları verib.

Fortune jurnalı 2025-ci ilin oktyabrında Samaya adlı maliyyə süni intellekt startapı ilə bir sınaq keçirib. Startap həmin il 43 milyon dollar sərmayə cəlb edib. Sınaqda Samaya 50 böyük şirkətin üçüncü rüblük gəlir proqnozlarını Wall Street analitiklərinin konsensus rəyi ilə müqayisə edib. Nəticədə süni intellektin proqnozları 50 şirkətin 40-da analitiklərin proqnozlarından daha dəqiq olub.
Fortune-un yazdığına görə, təcrübə iki həftə davam edib. Şirkətlər 26 oktyabrdan 5 noyabra qədər hesabat verən, səhiyyədən enerji və İT-yə qədər on müxtəlif sektoru əhatə edən şirkətlər arasından seçilib. Samaya hər şirkət üçün ən vacib göstərici – səhm başına mənfəət və ya gəlir – üzrə proqnozunu hesabatdan ən azı bir gün əvvəl təqdim edib. Müqayisə üçün Bloomberg-in analitik konsensusundan istifadə olunub.
İlk nəticələr göstərib ki, Samaya boş vədlər vermirmiş. Startap Verizon-un gəlirini 34.52 milyard dollar proqnozlaşdırıb. Faktiki rəqəm 34.31 milyard dollar olub, analitiklərin konsensusu isə 34.77 milyard dollar idi. UPS üzrə də Samaya-nın düzəliş edilmiş səhm başına mənfəət proqnozu 1.65 dollar olub – analitiklərin 1.62 dollar konsensusundan daha yaxın. Faktiki rəqəm 1.67 dollar olub.
İlk dörd şirkətdə analitiklər uduzandan sonra növbəti iki şirkətdə – S&P Global və PayPal-da – daha dəqiq proqnoz veriblər. Lakin qalan 44 şirkətin 36-da Samaya qalib gəlib. Palantir üzrə startap 2.30 milyard dollar gəlir proqnozlaşdırıb, faktiki rəqəm 2.31 milyard dollar olub, analitiklər isə 2.18 milyard dollar deyiblər. Permian Resources üzrə Samaya səhm başına 0.69 dollar mənfəəti dəqiq proqnozlaşdırıb, analitiklər 0.625 dollar gözləyirdilər.
Samaya-nın ən böyük uğursuzluğu Yum Brands ilə bağlı olub. Startap səhm başına 1.42 dollar mənfəət proqnozlaşdırıb, faktiki rəqəm 1.56 dollar olub. Analitiklər 1.49 dollar proqnozu ilə daha yaxın olublar. Amazon və Google-un gəlir gözləntilərindən nə qədər geri qalacağını proqnozlaşdırmaqda da Samaya analitiklərə uduzub.
Samaya-nın baş direktoru Maithra Raghu deyir ki, analitiklərin daha dəqiq olduğu hallarda söhbət böyük həcmdə özəl araşdırmalara mövzu olan nəhəng şirkətlərdən gedir. Onun sözlərinə görə, bu araşdırmaların çoxu Samaya-nın təlim materiallarına daxil olmayıb – startap bunun əvəzinə rəsmi sənədlər, xəbərlər və müsahibə transkriptləri kimi açıq məlumatlardan istifadə edib. Raghu bildirir ki, Samaya gələcəkdə təlim məlumatlarına analitik qeydlərini də əlavə edə bilər. Eyni zamanda o, bunun süni intellekti qərəzli edə biləcəyindən narahatdır: belə olarsa, model Wall Street analitiklərinin konsensusa can atma meylini mənimsəyə bilər.
Zacks şirkətinin tədqiqat direktoru Sheraz Mian deyir ki, analitiklər bəzən şirkətin nəticələrinin gözləniləndən çox fərqli olacağını düşünsələr də, bunu açıq deməyə həvəs göstərmirlər. Səbəb odur ki, qeyri-adi proqnoz doğru çıxanda gələn şöhrət, səhv çıxanda dəyəcəyi reputasiya zərərini üstələmir. Nəticədə hamı çoxluğa qoşulmağa üstünlük verir.
Fortune 1997-ci ildə yazırdı ki, rüblük proqnozu buraxmağın qiyməti kəskin artıb və xüsusilə yüksək qiymətli artım səhmlərində bir qəpiklik sapma belə şirkətin səhmini ciddi şəkildə aşağı sala bilər. Mian izah edir ki, buna görə investorlarla əlaqə şöbələri analitikləri yaxından izləyir və proqnozu optimist hesab etdikdə dərhal zəng edirlər. 2000-ci ildə ABŞ Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyasının qəbul etdiyi “Ədalətli açıqlama” qaydası şirkətlərə analitiklərə mühüm məlumat verməyi qadağan etsə də, Mian deyir ki, onlar yenə də dolayı təzyiq göstərə bilirlər.
Ayova Universitetinin mühasibatlıq professoru Paul Hribar qeyd edir ki, şirkətlər əvvəlcə optimist rəqəmlər verir, sonra həmin rəqəmlər asanlıqla üstələnə bilən hədəflərə endirilir. Nəticədə hesabat dövrünün sonunda daha çox şirkət gözləntiləri qarşılayır və ya üstələyir. Hribar xatırladır ki, Wall Street-də çoxdan “pıçıltı rəqəmi” anlayışı var – bu, açıq proqnozda göstəriləndən daha çox insanların həqiqətən inandığı rəqəmə yaxındır. Samaya kimi modellər geniş yayılarsa, hazırkı konsensus ritualının davam edib-etməyəcəyi açıq sual olaraq qalır.
Raghu əvvəllər Google Brain süni intellekt komandasının üzvü olub. O deyir ki, Samaya-nın texnologiyası üzərində işləməyə davam etmək planlaşdırır.
Tarixçə
Fortune 4 xəbərMənbələr
Material AZERBUSINESS redaksiyası tərəfindən dünya və yerli bazarları, açıq mənbələri izləməklə hazırlanıb. İnvestisiya məsləhəti deyil. İstifadə şərtləri