PASHA Real Estate: iri layihələri mərhələlərə bölmək maliyyə yükünü azaldır

«PASHA Real Estate Group» şirkətinin investisiyalar üzrə direktoru Ahmet Levent Kirazoğlu iri daşınmaz əmlak layihələrinin mərhələlərə bölünməsinin developerlər üçün faydalarını açıqlayıb. Onun sözlərini Fins Bakıda keçirilən AIREX 2026 beynəlxalq daşınmaz əmlak və investisiya sərgisi çərçivəsində yayımlayıb.

Kirazoğlu bildirib ki, belə layihələrin uğuru bazarın potensial tələbatını, maliyyə imkanlarını və tikinti həcmini düzgün qiymətləndirməkdən asılıdır. Mərhələlərə bölmə developerə maliyyə yükünü azaltmaq, satış nəticələrinə uyğun planlama aparmaq və sonrakı mərhələlərdə bazarın tələblərinə uyğun dəyişikliklər etmək imkanı verir. Onun sözlərinə görə, bəzi şirkətlər bütün mərhələləri eyni vaxtda maliyyələşdirə bilir, digər hallarda isə tikinti maliyyə resurslarına uyğun hissələrə bölünməlidir. Hansı icra modeli seçilirsə seçilsin, hər mərhələ müstəqil layihə kimi işləməlidir: həmin mərhələdə tikilən obyektlərin istifadəyə verilməsi üçün zəruri infrastruktur və şərait əvvəlcədən hazır olmalıdır.

Mərhələli tikintinin üstünlüyü ondadır ki, əvvəlki mərhələlərdəki obyektlərin satışından gələn pul növbəti işlərin maliyyələşdirilməsinə yönəldilir və şirkətin əlavə maliyyəyə ehtiyacı tədricən azalır. Ötən mərhələlərin nəticələrinin təhlili də sonrakı tikintini daha düzgün planlaşdırmağa kömək edir. Kirazoğlunun fikrincə, bu, xüsusilə xəstəxanalar, ticarət mərkəzləri və hotellər kimi iri layihələrdə vacibdir.

Yaşayış layihələrində mərhələli yanaşma developerə bazarın real tələbatını daha dəqiq ölçmək imkanı verir. İlk mərhələlərdə alıcıların mənzillərin planlaşdırılmasına, otaqların bölgüsünə, tavan hündürlüyünə və digər texniki xüsusiyyətlərə münasibəti öyrənilir, alınan nəticələrə əsasən sonrakı mərhələlərdə mənzil konsepsiyası və layihənin digər parametrləri dəyişdirilir. Bu, bazarın ehtiyacına uyğun olmayan əmlak həcminin yaranması riskini azaldır.

Kirazoğlu yeni bazarlara çıxışın əlavə hazırlıq tələb etdiyini də vurğulayıb. Developerlər layihənin ilk ideyasından tikintinin sonuna qədər bütün mərhələləri əhatə edən planlaşdırmaya kifayət qədər vaxt ayırmalıdır. Yeni ölkədə yerli tələbat, tikinti sektorunun xüsusiyyətləri və biznesin aparılma mexanizmləri ətraflı öyrənilməlidir. İlkin konsepsiyanın hazırlanması, memarlıq tələblərinin müəyyənləşdirilməsi və texniki sənədlərin bazarın xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılması bu prosesin əsas hissələridir. İlkin hazırlıqda bazar tələbatı düzgün nəzərə alınmasa, sonrakı mərhələlərdə əlavə vaxt itkisi və layihə dəyişiklikləri yarana bilər.

Onun sözlərinə görə, tikintinin idarəetmə modelinin seçimi də yerli bazarın imkanlarından asılıdır — xüsusən tikinti işlərini ayrı-ayrı paketlər üzrə yerinə yetirə bilən yerli podratçıların olub-olmamasından. Şirkət fəaliyyət göstərdiyi ölkələrin çoxunda tikintini özü idarə edir, yerli səviyyədə ixtisaslaşmış komandalar yaradır və işləri paketlərə bölür. Kirazoğlu hesab edir ki, yeni ölkəyə uyğunlaşmaq üçün vaxt, bazarın öyrənilməsi və işgüzar əlaqələrin qurulması lazımdır. Developerlər adətən yeni bazara tək layihə üçün gəlmir, yerli xüsusiyyətləri və biznes mühitini öyrəndikdən sonra həmin ölkədə fəaliyyətlərini genişləndirməyə çalışırlar.