Gig işçilər blokdan çıxmaq üçün ChatGPT-yə üz tutur

Uber və Instacart kimi tətbiqlərdə hesabı bloklanan sifariş və çatdırılma işçiləri apellyasiya prosesində süni intellekt çatbotlarından kömək alır. Business Insider-ın yazdığına görə, bu işçilər üçün çatbot yeni müttəfiqə çevrilib.

Şirkətlər sürücü və çatdırılma işçilərini tətbiqlərdən tez-tez çıxarır: bəzən təhlükəsizlik və ya saxtakarlıq səbəbilə, bəzən isə səbəbi tam izah etmədən. Tətbiqə qayıtmaq və ya başqa razılaşmaya çatmaq istəyən işçi şirkətlə əlaqə saxlamalı və arbitraj prosesinə başlamalıdır. Bu prosedur uzun çəkir və işçini bağlayan müqavilələrin oxunmasını tələb edir. Buna görə bəzi işçilər şirkətlərlə danışıqlarda çatbotlardan istifadə edib.

Instacart-dan bloklanan bir işçi Business Insider-a deyib ki, sifarişi düzgün marşrutla çatdırmadığı iddiasına etiraz etmək üçün ChatGPT-dən istifadə edir. Onun sözlərinə görə, çatbot vasitəsilə sübut hesabatları yazıb və Instacart onu tətbiqdən çıxardıqdan sonra nə qədər gəlir itirdiyini hesablayıb. Həmin sürücü Instacart-a cavabını nə vaxt göndərəcəyini və pulsuz hüquqi məsləhət tapmaq şansının olub-olmadığını da çatbotla müzakirə edib.

«ChatGPT dedi ki, hələlik bunu gözlədək», — deyə o bildirib. «Görək, vəkil tapa bilərikmi».

ChatGPT və Gemini kimi çatbotlar yayıldıqdan sonra istifadəçilər hüquqi, tibbi və digər məsələlər üzrə məsləhət üçün bu alətlərə üz tutur. Çatbotların cavabları çox vaxt inamlı tonda yazılır və bir-iki sorğu ilə rəsmi görünüşlü sənədlər hazırlaya bilir. Amma bu, risk də daşıyır: hüquqi məsələdə süni intellektin hazırladığı sənəd və ya arqument səhvlərə yol aça və etibarlılığı zəiflədə bilər.

Illinois Urbana-Champaign Universitetinin əmək və məşğulluq münasibətləri üzrə professoru Robert Bruno deyib ki, başqa seçimi az olan işçilər üçün süni intellekt yenə də faydalıdır. Onun sözlərinə görə, işçilər yaxşı əmək vəkili tutmaq üçün maliyyə imkanı olmadığına görə özlərini müdafiə etmək hüququndan məhrum deyil.

Bruno əlavə edib ki, sübut xülasələrinin süni intellektlə hazırlanması prosesin yalnız bir hissəsidir. Arbitrajda iştirak edən işçilər həm də tətbiqə bərpa olunmaq üçün inandırıcı arqument qurmalı və bu arqumenti işinə baxan konkret arbitrin xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırmalıdır. «Düşünmürəm ki, bunu sadəcə Copilot və ya Claude-dan çıxara bilərsən», — deyə o bildirib.

Uber və Instacart-ın nümayəndələri işçilərin blokdan çıxmaq üçün süni intellektdən istifadəsinə birbaşa münasibət bildirməyib. Uber-in nümayəndəsi deyib ki, şirkət iddiaları «məlumat və faktlar» əsasında qiymətləndirir, apellyasiyanın necə təqdim olunmasından asılı olmayaraq. Instacart-ın nümayəndəsi isə bildirib ki, şirkət bloklama qərarını yüngül qəbul etmir və işçilərə bu qərarlara etiraz etmək imkanı verir.

Uber sürücüləri və Instacart işçilərinin işəgötürənlərinə qarşı çıxmaq üçün seçimi azdır. Onlar müstəqil podratçı olduqları üçün şirkətlər adətən onları işdən çıxarmaqda geniş sərbəstliyə malikdir. Vəkillər isə şirkətlərin müstəqil işçilər üçün şərtlərindəki arbitraj tələblərinə görə onları məhkəmədə təmsil etməyə çox vaxt çəkinir. Bu, çoxlarını tək qoyur və süni intellektin köməyinə daha açıq edir.

Gig işçilərin Reddit səhifələrində bəzi istifadəçilər ChatGPT ilə Uber Eats və DoorDash-a hesablarının bərpası xahişi ilə məktub yazdıqlarını paylaşıb. Bəziləri süni intellektin hazırladığı mesajların işə yaradığını yazıb.

Tennessi ştatında bir Uber sürücüsü Business Insider-a deyib ki, hesabı aydın izah olunmadan bloklandıqdan sonra ChatGPT-dən məsləhət alıb. Çatbotla bir neçə dəfə yazışdıqdan sonra Uber-in sürücü müqaviləsinə istinad edən və arbitraj prosesinə başlamaq xahişi ilə məktub alıb. Çatbot ona strateji məsləhət də verib: məktubu arbitraj xahişləri üçün ümumi ünvana deyil, Uber-in baş direktoru Dara Khosrowshahi-yə göndərsin.

Sürücünün sözlərinə görə, təxminən bir həftə sonra hesabına yenidən giriş əldə edib. «Süni intellektə qulaq asdım və düşünürəm ki, işə yaradı», — deyə o bildirib.

Şirkətlər özləri də işçilərlə əlaqədə süni intellektdən istifadə edir. Business Insider keçən ay yazıb ki, Uber-in müştəri xidməti əməkdaşları sürücülərin mesajlarına cavab yazarkən tez-tez süni intellektdən yararlanır. Uber və Instacart əvvəllər işçiləri bloklama qərarında süni intellektin rolunun nədən ibarət olduğunu deməkdən imtina edib. Uber deyib ki, bu qərarlara apellyasiyaları «real insan» araşdırır. Instacart-ın nümayəndəsi isə bildirib ki, son bloklama qərarlarını həmişə insan nəzərdən keçirir.