Claude nədir: ChatGPT-dən fərqi, planları və qiyməti

Claude — ABŞ şirkəti Anthropic-in süni intellekt köməkçisidir. İstifadəçilər onunla claude.ai saytında, kompüter proqramında və iOS, Android tətbiqlərində yazışırlar. Eyni adlı dil modellərini proqramçılar API ilə öz sistemlərinə qoşur. Bazardakı digər alətlərin qiyməti və dil dəstəyi süni intellekt proqramlarının müqayisəsində toplanıb. Dil modelinin necə işlədiyini süni intellekt nədir bələdçisi sadə dillə açır.

Claude Azərbaycanda rəsmi işləyirmi?

Bəli. Anthropic-in dəstəklənən regionlar siyahısını 4 noyabr 2026-da açanda Azərbaycan orada idi. Qonşulardan Gürcüstan, Ermənistan və Türkiyə də siyahıdadır, Rusiya yoxdur (Supported Regions Policy). Şirkət bu siyahını bütün məhsulları üçün tək saxlayır, deməli Azərbaycandan həm çata, həm Claude Code-a, həm də API-yə rəsmi qaydada qoşulmaq mümkündür.

«Bəs VPN lazım olmayacaq?» Olmayacaq, çünki ölkə siyahıdadır və qeydiyyat birbaşa Azərbaycandan edilir. Ödənişli plana keçəndə kartın xaricə onlayn ödənişə açıq olub-olmaması isə bankınızın ayarından asılıdır.

Menyunun dili ayrı məsələdir. Kömək mərkəzində interfeys üçün 11 dil göstərilib, aralarında ingilis, fransız, alman, hind, yapon, koreya dilləri və ispan dilinin iki variantı var (Claude Help Center). Azərbaycan, türk və rus dilləri siyahıda yoxdur.

Yəni düymələr və ayarlar ingiliscə qalacaq.

Azərbaycanca cavabların keyfiyyəti necədir?

Claude cavabı sualın yazıldığı dildə verir, menyu hansı dildə olursa olsun. Keyfiyyətin rəsmi ölçüsü yoxdur. Anthropic-in çoxdilli dəstək səhifəsi Global-MMLU testində 14 dilin nəticəsini ingilis dili ilə müqayisə edir və azərbaycan dili bu cədvələ düşməyib. Cədvəldə ən zəif yer yoruba dilidir: Haiku 5.5-də ingiliscə nəticənin 87%-i, Opus 5.5-də 96.3%-i. Şirkət özü də yazır ki, nəticə dildən dilə dəyişir və geniş yayılmış dillərdə daha güclüdür.

Ölçü olmayan yerdə ən etibarlı yol öz mətnlərinizlə sınamaqdır. Dil qaydasını hər söhbətdə yenidən yazmamaq üçün onu layihənin təlimatlarına (project instructions) qoymaq olar, Anthropic bu sahəni məhz ton və rol tələbləri üçün nəzərdə tutub. Nümunə təlimat:

Cavabı ədəbi azərbaycan dilində yaz. Rəqəmlərdə minlikləri vergüllə, kəsri nöqtə ilə ayır: 1,500 ₼, 2.5%. Mənim vermədiyim qiyməti, tarixi və qanun maddəsini yazma, onların yerinə [yoxla] qoy. Aşağıdakı iki abzas mənim üslubumdur, tonu ondan götür: [öz mətniniz].

Model tonu təsvirdən çox nümunədən götürür, ona görə öz yazınızdan iki-üç abzas əlavə edəndə cavab sizin üslubunuza yaxınlaşır. Tapşırığın qalan hissələri prompt yazmaq haqqında bələdçidə ayrıca izah olunub.

Dörd cari model və onların planlara bölgüsü

Noyabr 2026-da Anthropic-in siyahısında dörd cari model var (Models overview). Şirkət əksər işlər üçün Opus 5.5-i tövsiyə edir. Claude Fable 5.1 ən ağır mühakimə və uzun çəkən agent tapşırıqları üçündür və ən yavaşıdır. Claude Sonnet 5.5 sürətlə ağılın balansı kimi təqdim olunur, Claude Haiku 5.5 ən sürətli və ən ucuz modeldir.

Pulsuz planda Sonnet və Haiku açılır. Pro-ya Opus da daxildir, Fable orada ayrıca istifadə krediti ilə ödənilir. Ödənişli planlarda cari modellərin kontekst pəncərəsi, yəni bir söhbətdə eyni anda nəzərə ala bildiyi mətnin həcmi 1 milyon tokendir (kömək mərkəzi). Müqayisə üçün, Anthropic 200 min tokeni təxminən 500 səhifə mətn sayır.

Claude pulsuzdurmu və planlar neçəyədir?

Pulsuz plan var, lakin onun limiti həm hər 5 saata, həm də həftəyə görə hesablanır. Pro planını illik almaq ayı ucuzlaşdırır, bu halda 200 dollar birdən ödənilir.

Plan	Qiymət (ayda)	Manatla	İstifadə həddi	Nə əlavə olunur
Free	0	0	məhdud, hər 5 saatda və həftədə	çat, veb axtarış, fayl yaratma, artifacts, yaddaş, 5 layihəyədək
Pro	20 $ (illik ödənişdə 17 $)	34 ₼ (~29 ₼)	Free-dən çox	Opus, Claude Code, Research, Chrome və Microsoft 365 ilə iş
Max	100 $	170 ₼	Pro-nun 5 qatı	Fable həftəlik limitin yarısınadək, ayda 100 $ API krediti
Ultra	200 $	340 ₼	həftədə Pro-nun 10 qatı; təsdiqlənmiş hesabda 5 saatlıq hədd yoxdur	ayda 200 $ API krediti
Team, standart yer	25 $ (illik ödənişdə 20 $), bir nəfərə	42.5 ₼ (34 ₼)	Pro-dan çox	2–150 nəfər, ortaq layihələr, SSO, məzmunla model standart olaraq öyrədilmir
Team, premium yer	125 $ (illik ödənişdə 100 $), bir nəfərə	212.5 ₼ (170 ₼)	standart yerin 5 qatı	standart yerlə qarışıq almaq olur

Mənbə: claude.com/pricing, noyabr 2026. Manat hesabı Mərkəzi Bankın 4 noyabr məzənnəsi ilədir (1 $ = 1.70 ₼), səhifənin qeydinə görə qiymətlərə vergi daxil deyil.

Enterprise planı ayrıca danışılır. Orada yer haqqı illik ödənilir, ən azı 20 yer alınır, istifadənin özü üstəlik API tarifi ilə hesablanır.

Kiçik biznesin çoxu üçün seçim Free ilə Pro arasında gedir. Max və Ultra gün boyu Claude Code ilə işləyən və Pro limitinə hər gün çatan istifadəçilər üçündür. Ayda bir-iki uzun sənəd oxuyan sahibkarlar həmin pulu başqa alətə xərcləsələr, daha çox qazanarlar.

İlk gün Claude-dan necə istifadə etməli?

Qeydiyyat pulsuzdur və bir neçə dəqiqə çəkir. İlk iş gününü belə qurmaq olar:

1. Rəsmi ünvanı açın. Brauzerdə claude.ai yazın və ya App Store, Google Play-dən Claude tətbiqini yükləyin. Tərtibatçının adı Anthropic olmalıdır, mağazada Claude AI adı ilə çıxan başqa tətbiqlər rəsmi deyil.
2. Hesab açın. E-poçt ünvanı və ya Google hesabı ilə qeydiyyatdan keçin.
3. Məxfilik ayarına baxın. Settings → Privacy bölməsində öyrətmə ayarının vəziyyətini yoxlayın, onun nə demək olduğu aşağıda, məxfilik bölməsində açılıb.
4. Bir layihə yaradın. Projects bölməsində, məsələn, Satış adlı layihə açın, qiymət siyahısını və iki-üç yaxşı müştəri məktubunuzu yükləyin, yuxarıdakı dil təlimatını ora yapışdırın.
5. Bu gün görməli olduğunuz bir işi verin. Cavab gözləyən məktub, hazırlanmalı təklif və ya oxunmamış müqavilə. Nəticəni əvvəllər əl ilə gördüyünüz işlərlə tutuşdurun.

İki həftə ərzində pulsuz limitə bir neçə dəfə çatırsınızsa, Pro barədə düşünmək vaxtıdır.

Layihələr, artifacts və uzun fayllarla iş

Layihə (Projects) ayrıca iş otağıdır. Onun öz söhbət tarixçəsi, öz bilik bazası və öz təlimatı olur. Ora qiymət siyahısını, müqavilə şablonunu, şirkətin qaydalarını bir dəfə yükləyirsiniz və həmin layihədəki hər söhbət onlara əsaslanır.

Kömək mərkəzinə görə Free-də ən çox beş layihə açmaq olur, layihəyə yüklənən fayl 30 MB-dan böyük olmamalıdır. Bilik bazası kontekstə sığmayanda ödənişli planlarda axtarış rejimi (RAG) qoşulur və həcmi 10 qatadək artırır. Team planında layihəni həmkarlarla oxuma və ya redaktə icazəsi ilə bölüşmək mümkündür.

Adi çatda isə bir fayl 500 MB-a qədər ola bilər, bir söhbətə 20 fayl yüklənir (Uploading files). PDF, DOCX, CSV, XLSX faylları və şəkillər qəbul olunur. Bir detal tender və hesabat oxuyanlar üçün vacibdir. 100 səhifəyədək PDF-də model mətnlə yanaşı qrafikləri və cədvəl şəkillərini də təhlil edir, 101–1,000 səhifəlik faylda yalnız mətni oxuyur.

Artifact Claude-un söhbətin yanında açdığı hazır işdir: sənəd, kod, bir səhifəlik sayt, diaqram, dashboard və ya kiçik interaktiv alət. Kafelər üçün QR ilə açılan menyu səhifəsi və ya kirayə ilə xammal xərclərini hesablayan sadə kalkulyator belə hazırlanır. Artifacts pulsuz planda da var, yeni artifact əvvəlcə yalnız sizə görünür (What are artifacts).

Real tapşırıq: 80 səhifəlik tender sənədi

Tutaq ki, satınalma elanının sənədlərini almısınız və son tarixləri, cərimələri, ödəniş şərtlərini bir cədvəldə görmək istəyirsiniz. Fayl 100 səhifədən azdırsa, cədvəllər də oxunacaq. Tapşırıq belə yazıla bilər:

Əlavə etdiyim tender sənədindən bu məlumatları cədvələ çıxar: təklifin son tarixi, zəmanət məbləği, ödəniş müddəti, gecikməyə görə cərimə, müqavilənin ləğv şərtləri. Hər sətrin yanında səhifə nömrəsini və sənəddən dəqiq cümləni yaz. Sənəddə olmayan bəndin qarşısına tapılmadı sözünü yaz, təxmin etmə.

Nəticəni yoxlamaq cavabı oxumaqdan çox vaxt alır, bu da normaldır.

1. Hər sətirdəki səhifə nömrəsini açıb cümlənin həqiqətən orada olduğuna baxın.
2. Məbləğləri və tarixləri ayrıca, birbaşa sənəddən tutuşdurun, çünki bir rəqəmin səhv köçməsi bütün cədvəli yararsız edir.
3. Tapılmayan bəndləri sənədin öz axtarışı ilə (Ctrl+F) bir də yoxlayın.
4. Hüquqi nəticə çıxarmazdan əvvəl cədvəli hüquqşünasa göstərin.

Anthropic-in öz vəkili də səhvi tutmadı

Claude da səhv edir və bunu Anthropic-in öz məhkəmə işi göstərib. 2025-ci ilin mayında musiqi nəşriyyatlarının şirkətə qarşı iddiasında Latham & Watkins firmasının vəkili Claude-dan komandasının tapdığı bir məqalə üçün düzgün formatlı istinad yazmağı istəmişdi. Fortune xəbər verir ki, linkdə, cilddə, səhifələrdə və ildə səhv yox idi, məqalənin adı və müəllifləri yanlış çıxdı, vəkilin əl ilə yoxlaması da bunu tutmadı. Vəkil məhkəməyə bunun «səmimi istinad səhvi» olduğunu yazıb üzr istədi, hakim məsələni çox ciddi adlandırdı.

Bu hadisə Claude-a xas zəiflik deyil, bütün dil modellərində olur. Ancaq göstərir ki, formatı düzgün, tanış görünən cavablar da yoxlamadan keçməlidir, hətta aləti yaradan şirkətin öz işində.

Claude Code nədir və proqramçı olmayana nə verir?

Claude Code kompüterinizdəki qovluqla işləyən agentdir. Adi çat kodu ekranda göstərir və onu harasa köçürmək istifadəçiyə qalır. Claude Code faylları özü yaradır, dəyişir, əmrləri işə salır, xəta çıxanda səbəbini tapıb düzəldir (Claude Code docs). Terminalda, VS Code və JetBrains redaktorlarında, kompüter proqramının Code bölməsində və brauzerdə claude.ai/code ünvanında işləyir. Pulsuz planda yoxdur, Pro-dan başlayır.

Proqramçı olmayan adam üçün fərqi bir nümunə göstərir. Hər ay Excel-dəki sifarişlərdən müştərilərə ayrı-ayrı hesab-faktura hazırlayırsınızsa, agentə bunu adi dillə təsvir edirsiniz: «Bu qovluqdakı sifarisler.xlsx faylından hər müştəri üçün PDF hesab-faktura hazırla, şablon nümunə.docx-dədir». O, bu işi görən kiçik proqram yazır, sınayır və nəticəni qovluğa qoyur. Növbəti ay eyni proqramı bir əmrlə yenidən işlədirsiniz.

Riskləri də var. Agent əmrləri birbaşa kompüterinizdə icra edir, buna görə ilk işləri faylların surəti olan ayrıca qovluqda vermək daha təhlükəsizdir.

Sürət vədinə də ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. METR-in 2025-ci il iyul təcrübəsində 16 təcrübəli proqramçı öz layihələrində əsasən Cursor və Claude 3.5/3.7 Sonnet ilə 19% yavaş işləyib, halbuki özləri 20% sürətləndiklərini düşünürdülər. METR 2026-cı ilin fevralında səhifəyə əlavə etdiyi qeyddə bu nəticələri köhnəlmiş adlandırıb. Yenə də ən dürüst ölçü öz tapşırığınızda saatla tutulan vaxtdır.

Belə agentlərin müştəri mesajları və sifarişlər kimi gündəlik işlərə necə qoşulduğu AI agent haqqında yazıda ayrıca göstərilib.

Claude-a yazdıqlarınız harada qalır?

28 avqust 2025-də Anthropic istifadəçi şərtlərini dəyişdi və elan etdi ki, Free, Pro və Max planlarında, həmçinin bu hesablardan işlədilən Claude Code-da söhbətlər istifadəçinin seçimi ilə modelin öyrədilməsinə gedə bilər. Bu ayarı açıq saxlayan istifadəçilərin datası 5 ilədək saxlanır, açmayanlar üçün köhnə 30 günlük müddət qalır. Team, Enterprise, təhsil planları və API bu dəyişikliyə düşmür.

Ayar Settings → Privacy bölməsində, Help improve our AI models sətrindədir (Privacy Center). Söndürəndən sonra yeni söhbətlər öyrətməyə getmir, artıq başlamış təlimdəki data geri çıxarılmır. Bir neçə istisna da var:

• incognito söhbətlər ayar açıq olsa da öyrətməyə getmir;
• cavaba bəyənmə və ya bəyənməmə verəndə bütün söhbət 5 ilədək saxlanıla bilər, Anthropic onu istifadəçi ID-sindən ayırdığını yazır;
• ayar açıq olanda data öyrətmə sistemində adsızlaşdırılmış şəkildə 5 ilədək qalır (How long do you store my data).

Ayarın hesabınızda hansı vəziyyətdə olduğunu ilk girişdən sonra yoxlamağa dəyər. Müştəri adları, FİN kod, kart məlumatı olan sənədləri ayardan asılı olmayaraq əvvəlcə [Müştəri A], [məbləğ] kimi işarələrlə təmizləmək daha ağıllıdır.

Claude vs ChatGPT: nə ilə fərqlənir?

	Claude	ChatGPT
Şirkət	Anthropic	OpenAI
Azərbaycanda rəsmi	bəli	bəli
Menyu azərbaycanca	yoxdur, 11 dil	yoxdur, 59 dil
Pulsuz plan	var, Sonnet və Haiku modelləri	var, reklam göstərilə bilər
Ən ucuz ödənişli plan	Pro, qiyməti ChatGPT Plus ilə eynidir	Go, 8 $ (ABŞ qiyməti)
Ən bahalı fərdi plan	Ultra, 200 $	Pro, 100–500 $
Şəkil yaratmaq	yoxdur; diaqram, qrafik və SVG çəkir	var
Öyrətmədən imtina	Settings → Privacy	Settings → Data controls
Kod yazan agent	Claude Code, Pro-dan	Codex

Mənbə: claude.com/pricing, Anthropic və OpenAI kömək mərkəzləri, noyabr 2026. ChatGPT-nin planları, reklam sınağı və menyu dilləri ChatGPT-ni azərbaycanca işlətmək bələdçisində mənbələri ilə verilib.

Ən böyük praktik fərq şəkildədir. Anthropic-in kömək səhifəsi açıq yazır ki, köməkçi şəkil generatorları kimi foto və illüstrasiya yaratmır, HTML və SVG ilə diaqram, qrafik qurur və yüklənən şəkli təhlil edir. Instagram üçün məhsul vizualı lazımdırsa, bu alət tək başına bəs etməyəcək.

Claude-un zəif tərəfləri bununla bitmir. Pulsuz plan limiti tez dolur, Research və kod agenti orada yoxdur, menyu da azərbaycanca deyil. Güclü tərəfi uzun sənədlər üçün qurulmuş alətlərdədir: 1 milyon tokenlik kontekst, layihələrin bilik bazası, 100 səhifəyədək PDF-də cədvəl və qrafiklərin oxunması, eləcə də proqram yazan ayrıca agent.

Hansı iş üçün Claude, hansı üçün başqa alət?

• Uzun müqavilələr, tenderlər və hesabatlar üçün Claude-un layihələri və geniş konteksti işə yarayır, yuxarıdakı yoxlama addımları şərti ilə.
• Məhsul şəkilləri, afişalar və reklam vizualları ChatGPT, Gemini və ya ayrıca şəkil alətlərinin işidir, onları süni intellektlə şəkil düzəltmək bələdçisi müqayisə edir.
• Gmail, Google Docs və Sheets ilə işləyən komandalara Gemini daha təbii uyğun gəlir, bunu Gemini nədir yazısı ətraflı açır.
• Ucuz API ilə öz çat-botunu quranlar və modeli öz serverində işlətmək istəyənlər üçün DeepSeek-in açıq modelləri maraqlıdır, ancaq məxfilik tərəfi ayrıca düşünülməlidir: DeepSeek-in təhlükəsizliyi haqqında yazı datanın harada saxlandığını göstərir.
• Kiçik saytları, daxili alətləri və Excel işlərinin avtomatlaşdırılmasını Claude Code və ya OpenAI Codex ilə qurmaq olar, ikisi də ödənişli planla.
• Gündəlik qısa suallara və məktublara pulsuz planı olan istənilən çat-bot bəs edir, burada seçimi vərdiş və limit həll edir.

Bizcə, işin çoxu mətn, sənəd və cədvəldirsə, bir ay Pro planı ilə işləmək yoxlanmağa dəyər. Kontentin yarısı şəkil və video olan SMM işində aylıq büdcəni əvvəlcə şəkil yaradan alətə ayırmaq daha məntiqlidir.

Tender cədvəli və hesab-faktura kimi təkrarlanan işləri hər ay əl ilə yazışmaqdan çıxarıb kiçik proqrama çevirmək istəyənlər üçün KURS: AI Agent & YouTube biznesi proqramında «Claude Code ilə proqram və alətləri süni intellektə yazdırmaq» modulu var.

Hesabın əsası: dollar qiymətləri Mərkəzi Bankın 4 noyabr 2026 məzənnəsi ilə manata çevrilib, məsələn 25 × 1.70 = 42.5 ₼, 17 × 1.70 = 28.9 ₼ (~29 ₼). Bankın valyuta konvertasiya haqqı və vergi daxil deyil.