DeepSeek nədir: pulsuz model nə qədər təhlükəsizdir

DeepSeek Çinin Hangzhou şəhərində qeydiyyatda olan Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence şirkətinin dil modelləri və eyni adlı çat-botudur. Axtarışda çox vaxt DeepSeek AI kimi yazılan bu xidməti ChatGPT kimi saytda və telefonda işlətmək, öz proqramınıza API ilə qoşmaq, model çəkilərini də yükləyib öz kompüterinizdə işə salmaq olur. Bu yolların riski eyni deyil: məlumatınız ən çox pulsuz çatda, ən az lokal modeldə yayılır. Başqa çat-botların qiyməti və dil dəstəyi süni intellekt proqramlarının müqayisəsində, dil modelinin necə işlədiyi süni intellektin sadə izahında var.

DeepSeek-i kim yaradıb?

Şirkətin qurucusu Lyan Venfendir (Liang Wenfeng). AP-nin 2025-ci il yanvarındakı portret yazısında deyilir ki, o, 2015-də High-Flyer adlı kəmiyyət investisiya fondunu qurub, 2023-də DeepSeek-i açıb, laboratoriyanın tədqiqatları da fondun vəsaiti ilə maliyyələşir. High-Flyer 2022-yə qədər 10,000 Nvidia A100 çipi toplamışdı, bir az sonra ABŞ bu çiplərin Çinə satışını məhdudlaşdırdı.

Şirkətin adı 2025-ci ilin yanvarında hər yerdə çəkilməyə başladı. Dekabrda çıxan V3 modelinin texniki hesabatında tam təlimin 2.788 milyon H800 GPU saatı apardığı göstərilmişdi. 20 yanvarda cavabdan əvvəl addım-addım mühakimə yürüdən R1 modeli gəldi və ikisinin də çəkiləri açıq yayıldı, yəni modeli hər kəs yükləyə bilirdi.

2026-da V3 və R1-in yerini V4 ailəsi tutub

Axtarışlarda köhnə adlar hələ də çox görünür, lakin şirkətin tətbiqində və API-sində indi V4 modelləri işləyir. API sənədlərindəki dəyişiklik jurnalına görə versiyalar belə yenilənib:

Tarix	Model	Nə dəyişdi
26.12.2024	DeepSeek-V3	671 milyard parametr, hər token üçün 37 milyardı işləyir
20.01.2025	DeepSeek-R1	mühakimə yürüdən model, 28.05.2025-də R1-0528 ilə yeniləndi
21.08.2025	V3.1	adi və mühakimə rejimləri bir modeldə birləşdi
01.12.2025	V3.2	API-dəki deepseek-chat və deepseek-reasoner adları bu modelə keçdi
24.04.2026	V4-Pro və V4-Flash	1 milyon tokenlik kontekst, çəkilər MIT lisenziyası ilə
13.08.2026	V4-Pro	tətbiqdə, saytda və API-də tam istifadəyə verildi
10.09.2026	V4.1-Flash	şəkilləri də başa düşür, API qiymətləri endirildi
17.10.2026	V4.1-Flash-1017	daha qısa və tez cavab, qiymət dəyişmədi

Mənbə: DeepSeek API, Change Log.

Bir milyon token böyük həcmdir. Şirkətin öz hesabına görə ingilis mətnində bir simvol təxminən 0.3 token edir, bu da bir sorğuda 3 milyondan çox simvol deməkdir.

Köhnə adlarla qurulmuş inteqrasiyaları yoxlamaq lazımdır, çünki deepseek-chat və deepseek-reasoner adlarının işi 24.07.2026-da dayandırılmalı idi. Onların əvəzinə indi deepseek-flash və deepseek-v4-pro işlənir.

DeepSeek pulsuzdurmu?

Çat pulsuzdur.

4 noyabrda App Store-un Azərbaycan bölməsində DeepSeek – AI Assistant tətbiqinin səhifəsi pulsuz yükləmə göstərirdi, tərtibatçı kimi Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence Co., Ltd. yazılmışdı. Tətbiqin dəstəklədiyi 72 dil arasında azərbaycan dili də var idi. Saytda abunə planı yoxdur və qiymət cədvəli yalnız API üçün verilir: şirkət pulu başqa proqramların modelə qoşulmasından alır.

API modeli	Giriş, 1 milyon token	Çıxış, 1 milyon token	Manatla, giriş / çıxış
deepseek-flash (V4.1-Flash-1017)	0.30 $	1.20 $	0.51 ₼ / 2.04 ₼
deepseek-v4-pro (V4-Pro-0813)	1.32 $	3.96 $	2.24 ₼ / 6.73 ₼

Mənbə: DeepSeek API, Models & Pricing, pik saat qiymətləri; manatla hesab AMB-nin 4.11.2026 məzənnəsi ilə, 1 $ = 1.70 ₼. Pik saatlar iş günlərində UTC ilə 01:00–04:00 və 06:00–10:00-dır, Bakı vaxtı ilə 05:00–08:00 və 10:00–14:00. Qalan saatlarda və həftəsonu bütün qiymətlər yarıyadır. Əvvəlki sorğudan keşə düşən giriş daha da ucuzdur.

Bir onlayn mağaza ayda 1,000 müştəri sualına cavab qaralamasını API ilə hazırlatsa, nə qədər ödəyər? Hər sorğuda təlimatla birlikdə 2,000 token giriş və 400 token cavab götürsək, deepseek-flash ilə pik saatda ayda 1.08 $, yəni təxminən 1.84 ₼ çıxır, gecə saatlarında bunun yarısı. Eyni iş V4-Pro ilə təxminən 4.2 $, yəni 7.2 ₼ edir. Bu tokenlər bizim gümanımızdır, çünki DeepSeek azərbaycanca mətnin neçə tokenə bölündüyünü göstərmir. Real sayını API hər cavabla birlikdə özü qaytarır.

Yazdıqlarınız harada saxlanılır?

Çində. Şirkətin 10.02.2026-da yenilənmiş məxfilik siyasəti şəxsi məlumatların Çin Xalq Respublikasında toplanıb, emal edilib saxlandığını açıq yazır. Toplanan məlumatlara mətn və səs sorğuları, yüklənən fayllar, fotolar, söhbət tarixçəsi, cihazın modeli, IP ünvanı və sistem dili daxildir. Proqramçılar üçün açıq platformanın, yəni API-nin istifadəçilərinin datası da Çində saxlanılır.

• Məlumatlar xidmətləri yaxşılaşdırmaq və modelləri öyrətmək üçün işlənir. İstifadəçilərin bundan imtina hüququ siyasətdə yazılıb, müraciət ünvanı privacy@deepseek.com göstərilir.
• Sorğular hesab açıq qaldıqca saxlanılır. Qanuni öhdəlik, qayda pozuntusu və ya mübahisə olanda bundan uzun da saxlanıla bilər.
• Qanun tələb edəndə məlumatlar hüquq-mühafizə və dövlət orqanlarına verilə bilər. Şirkət qrupuna daxil olan digər müəssisələr də saxlama, təhlükəsizlik, tədqiqat və model təlimi üçün onlara çıxış alır.
• Reklam üçün məlumat satmadığını və hədəfli reklam aparmadığını şirkət ayrıca vurğulayır.

Telefon tətbiqi də az şey toplamır. App Store-dakı məxfilik etiketində istifadəçiyə bağlanan məlumatlar arasında təxmini məkan, e-poçt və telefon nömrəsi, foto, video və səs faylları, axtarış tarixçəsi göstərilib.

İstifadə şərtləri də Çin hüququna bağlıdır. Şərtlərin 27.03.2026 redaksiyasına görə mübahisələrə Çinin materik qanunları ilə, şirkətin qeydiyyatda olduğu Hangzhou-dakı məhkəmədə baxılır. Azərbaycandakı istifadəçilər üçün bu o deməkdir ki, şikayət yolu praktik olaraq çox uzaqdır.

Siyasətdə yazılanlardan başqa real sızma da olub. Bulud təhlükəsizliyi şirkəti Wiz 29.01.2025-də DeepSeek-in parolsuz açıq qalmış verilənlər bazasını tapdığını açıqladı. Orada söhbət tarixçəsi və API açarları da olmaqla bir milyondan çox sətir log var idi. Wiz xəbər verəndən sonra şirkət bazanı tez bağladı.

Hansı ölkələr DeepSeek-ə məhdudiyyət qoyub?

Qərarların çoxu dövlət cihazlarına aiddir, adi vətəndaşların telefonuna deyil. İtaliyada və Cənubi Koreyada görülən tədbirlər bütün istifadəçiləri əhatə edib.

Ölkə	Qurum və tarix	Qərar	Kimə aiddir
İtaliya	Garante, 30.01.2025	italyan istifadəçilərin datasının emalını təcili məhdudlaşdırdı, araşdırma açdı	İtaliyadakı bütün istifadəçilər
Avstraliya	Daxili İşlər Departamenti, 04.02.2025	dövlət sistemlərində və cihazlarında DeepSeek-in quraşdırılmasının qarşısını almaq, mövcud nüsxələri silmək	yalnız dövlət qurumları
Cənubi Koreya	Fərdi Məlumatların Qorunması Komissiyası, 15.02–28.04.2025	tətbiqin yeni yüklənməsi dayandırıldı, koreyaca siyasət dərc ediləndən sonra bərpa olundu	yeni istifadəçilər
Almaniya	Berlin məlumatların qorunması müvəkkili, 27.06.2025	Apple və Google-a tətbiqi Rəqəmsal Xidmətlər Aktı ilə qanunsuz kontent kimi bildirdi	Almaniyadakı tətbiq mağazaları
İtaliya	Rəqabət orqanı AGCM, 16.12.2025	cavabları yoxlamağa çağıran daimi italyanca xəbərdarlıq daxil öhdəlikləri məcburi etdi, pozuntu müəyyən etmədən işi bağladı	italyan istifadəçilər
ABŞ	Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyi, Federal Register-də 20.10.2026	DeepSeek məhsulları satınalmadan çıxarılır və sistemlərdən silinir, onun əsasında qurulmuş başqa məhsullar da	federal mülki qurumlar

Mənbələr: tənzimləyicilərin qərar və press-relizləri, Avstraliya üzrə Reuters.

Koreya hadisəsi sızmadan çox, gizli ötürməyə görə maraqlıdır. Korea Times komissiyanın tapıntısını belə nəql edir: tətbiq yanvarda Koreyada işə düşəndə istifadəçilərin məlumatlarını razılıq almadan üç Çin və bir ABŞ şirkətinə göndərib, sorğuların mətni də ByteDance ilə bağlı Volcano şirkətinə gedib. Komissiya həmin sorğuların silinməsini tələb etdi.

Berlin müvəkkili əvvəlcə, 6 mayda şirkətdən ya tətbiqləri Almaniya mağazalarından çıxarmağı, ya da Çinə ötürməni qanuni şərtlərə uyğunlaşdırmağı istəmişdi. Cavab gəlmədiyi üçün iş Apple və Google-a qaldı, press-relizdə səbəb kimi Çin orqanlarının məlumata geniş çıxış hüququ da göstərildi. Ən geniş qərar Amerikanındır: Federal Register bildirişinə əsasən DeepSeek əsasında hazırlanmış üçüncü tərəf məhsulları da federal mülki qurumların sistemlərindən çıxarılmalıdır.

Azərbaycan qurumlarının DeepSeek barədə ayrıca qərarına rast gəlmədik.

Cavablarda senzura varmı?

Var və bu, modelin özünə yazılıb. ABŞ-ın NIST nəzdindəki CAISI mərkəzi 30.09.2025-də qiymətləndirmə dərc etdi: R1, R1-0528 və V3.1 dörd amerikan modeli ilə 19 testdə tutuşduruldu. Nəticəyə görə DeepSeek modelləri Çin Kommunist Partiyasının yanlış və yanıldıcı narrativlərini amerikan modellərindən dörd dəfə çox təkrarlayıb. Eyni hesabatda təhlükəsizlik rəqəmləri də var:

• geniş yayılmış bir jailbreak üsulu ilə R1-0528 açıq zərərli sorğuların 94%-inə cavab verib, amerikan modelləri 8%-inə;
• R1-0528 əsasında qurulan agentlər istifadəçinin tapşırığından yayındıran zərərli göstərişlərə orta hesabla 12 dəfə çox əməl edib.

Qiymətləndirməni rəqib ölkənin dövlət qurumu aparıb və orada V4 ailəsi yoxdur, rəqəmlərə bunu bilərək baxmaq lazımdır. Modeli öz kompüterinizdə işlətmək də senzuranı aradan qaldırmır. TechCrunch 03.02.2025-də Wired-in araşdırmasına istinad edib yazmışdı ki, məhdudiyyət həm tətbiqdə, həm də modelin təlimindədir. Wired-in lokal işlətdiyi versiya mühakimə hissəsində Mədəni İnqilabdan danışmamağı özünə tapşırırdı. TechCrunch-ın Groq xidməti üzərindən etdiyi sınaqda model Kent Ştat hadisəsini izah etdi, 1989-cu ildə Tyananmen meydanında baş verənlərə cavab vermədi.

Menyu və ya məktub yazanda bu senzura demək olar ki, hiss olunmur, amma regionun siyasəti, tarixi, Çinlə bağlı mövzular və xəbər mətnləri ayrıca yoxlama istəyir. Agent riski də ayrıca məsələdir: e-poçt və ya sayt oxuyan agent orada gizlədilmiş göstərişə uya bilər, belə sistemlərin necə qurulduğu AI agent haqqında yazıda açılıb.

DeepSeek-i öz kompüterinizdə necə işlətmək olar?

Açıq çəkilər şirkətin ən güclü tərəfidir və bizim fikrimizcə məxfilik baxımından ən təhlükəsiz DeepSeek onun öz serverində işləməyənidir. Model kompüterinizdədirsə, sorğu heç yerə getmir. Hugging Face səhifəsinə görə V4-Pro 1.6 trilyon parametrlidir, hər token üçün 49 milyardı işləyir və MIT lisenziyası ilə yayılır. Belə model noutbuka sığmır, ona məlumat mərkəzi səviyyəsində avadanlıq lazımdır.

Adi kompüterlər üçün Ollama kitabxanasındakı DeepSeek-R1 versiyaları var. Bunlar R1-in Qwen 2.5 və Llama modelləri üzərində hazırlanmış kiçik variantlarıdır. İşləyirlər, amma tam modeldən zəifdirlər və 2025-in modelləridir.

Variant	Fayl ölçüsü	Kimə uyğundur
deepseek-r1:1.5b	1.1 GB	zəif noutbukda sınaq
deepseek-r1:8b	5.2 GB	gündəlik mətn işi üçün başlanğıc
deepseek-r1:14b	9 GB	güclü video kartı olan kompüter
deepseek-r1:32b	20 GB	iş stansiyası
deepseek-r1:70b	43 GB	server
deepseek-r1:671b	404 GB	tam R1, yalnız server

Mənbə: ollama.com/library/deepseek-r1. Son sütun bizim qiymətləndirməmizdir, sürət kompüterin yaddaşından və video kartından asılıdır.

1. Ollama-nı quraşdırın. ollama.com saytından Windows, macOS və ya Linux üçün proqramı yükləyin.
2. Modeli yükləyin. Terminalda ollama run deepseek-r1:8b yazın, 5.2 GB-lıq fayl bir dəfə yüklənir.
3. Lokal olduğunu yoxlayın. Yükləmə bitəndən sonra interneti söndürüb sual verin. Cavab gəlirsə, model həqiqətən kompüterinizdə işləyir.
4. Bulud variantını ayırın. Ollama-da deepseek-v4.1-flash və deepseek-v4-pro cloud işarəsi ilə gəlir, yəni Ollama-nın serverində işləyir və sorğunuz kompüterdən çıxır.

Şirkətlər üçün üçüncü yol da var. Microsoft 30.04.2026-da V4-Flash və V4-Pro modellərini Microsoft Foundry kataloquna əlavə etdi. Bu halda modelin müəllifi DeepSeek olsa da, xidmət müqaviləsi Microsoft ilədir və məlumatın harada emal olunduğu həmin müqavilədə yazılır.

Biznesdə DeepSeek nə vaxt işlədilir, nə vaxt yox?

Azərbaycan qanunu burada aydın sərhəd çəkir. «Fərdi məlumatlar haqqında» Qanunun 14-cü maddəsi fərdi məlumatın xaricə ötürülməsini qəbul edən ölkənin qanunvericiliyi onun Azərbaycan qanunu səviyyəsində müdafiəsini təmin etmədikdə qadağan edir. Məlumatın sahibi razılıq verəndə ötürmə bu səviyyədən asılı olmayaraq mümkündür, ancaq təhlükəsizliyə yenə məlumatı saxlayan şirkət və ya operator cavabdehdir. Konkret halda hüquqi qiyməti hüquqşünas verir.

Sahibkarlar çox vaxt «mən sadəcə məktub yazdırıram, nə riski var?» deyə düşünür. Risk məktubun içindədir: müştərinin adını, telefonunu, sifarişin məbləğini çata yapışdırmaq elə həmin ötürmədir.

Məlumat	Veb çat və tətbiq	DeepSeek API	Lokal model
açıq məlumatdan post, elan, reklam ideyası	olar	olar	olar
açarsız kod parçası, Excel düsturu	olar	olar	olar
adı və nömrəsi silinmiş müştəri şikayəti	olar	olar	olar
müştərilərin ad, telefon, ünvan siyahısı	olmaz	yalnız razılıq və hüquqi rəylə	olar
müqavilə, kommersiya təklifi, maaş cədvəli	olmaz	olmaz	olar
FİN, şəxsiyyət vəsiqəsi, kart, bank çıxarışı	olmaz	olmaz	lazım deyil
parol, API açarı, bank girişi	olmaz	olmaz	olmaz

Cədvəl redaksiyanın tövsiyəsidir, hüquqi rəy deyil.

Ən praktik vərdiş mətni göndərməzdən əvvəl adları, nömrələri və məbləğləri yer tutucu ilə əvəz etməkdir. Gecikən sifarişə görə cavabı, məsələn, belə istəmək olar:

Onlayn mağazanın adından müştəriyə cavab yaz. Müştəri [AD] [SİFARİŞ] sifarişinin [GÜN] gün gecikdiyini yazır. Üzr istə, səbəbi bir cümlə ilə izah et: kuryer xidməti yükü gec təhvil verib. Çatdırılmanın [TARİX] tarixində olacağını yaz. Pulun qaytarılmasını və ya endirimi vəd etmə. Ədəbi azərbaycan dilində, 60 sözdən qısa yaz.

Cavab gələndə bunlara baxın:

• model öz təşəbbüsü ilə endirim və ya pulun qaytarılmasını yazmayıb, çünki müştərilər bunu öhdəlik kimi qəbul edir;
• yer tutucuların hamısı yerində qalıb;
• mətndə önəmli, yetərli kimi türk alınmaları yoxdur.

Yer tutucunu real adla əvəz etmək iş bitəndən sonra, artıq sizin kompüterinizdə edilir. Tapşırığı daha dəqiq qurmağın qaydaları prompt nədir yazısında var.

Müştəri datası üçün başqa yol daha təmizdir

Pulsuz və güclü çat axtaranlar üçün DeepSeek kod və açıq məlumatla iş üçün yaxşı seçimdir, API-si də saytdakı qiymətlərlə ucuz düşür. Bununla belə, müştəri datası və müqavilələr üçün onun çatını və API-sini seçmək çətindir: məlumat Çində saxlanılır, mübahisə Hangzhou-da həll olunur. Belə işdə ya lokal model, ya da məlumat emalını müqavilə ilə yazan başqa xidmət daha təmizdir. Google xidmətləri ilə işləyən komandalar üçün Gemini-nin imkanları, uzun sənəd və redaktə üçün Claude ilə ChatGPT-nin fərqi ayrıca yazılarda açılıb.

Hansı modelin hansı məlumatı görəcəyi öz köməkçinizi quranda verilən ilk qərardır. KURS: AI Agent & YouTube biznesi proqramında Hermes ilə şəxsi köməkçi və OpenClaw ilə agent ofisi qurulanda bu seçim praktikada, real tapşırıq üzərində edilir.