Bazar · 09:59
Biznes ideyası · Kiçik şəhər

Regional xəbər saytı açmaq: Gəncə, Sumqayıt, Lənkəran

Regional xəbərlər səhifəsi və xəbər saytı açmaq: Media Reyestri şərtləri, Gəncə və Lənkəranda yerli reklamdan gəlir hesabı, vergi və hüquqi yoxlama.

Qısa cavab

Regional xəbər işi çox vaxt bir şəhərin Telegram və Instagram səhifəsi ilə başlayır və yerli bizneslərin reklamı ilə yaşayır. Tək adamın səhifəsi ~720 ₼ ilə açılır və yaxşı ayda ~500 ₼ saxlayır. Xəbər saytı açmaq «Media haqqında» Qanunla onlayn media yaratmaq deməkdir, bunun üçün Media Reyestri və ayın 20 günündə gündə ən azı 20 xəbər lazımdır.

Əllərdə tutulan planşetdə «Xəbərlər» saytının ana səhifəsi, barmaq xəbər başlığına toxunur, marker üslubunda illüstrasiya
Başlanğıc kapitalı
720–12,400 ₼
Geri qaytarma
8 ay
Çətinlik
Çətin
Format
Onlayn

Şəhər sakinlərinin oxumaq istədiyi xəbərlərin xeyli hissəsi respublika saytlarına düşmür. 18 noyabrda gencexeber.az-ın baş xəbərləri Mirzə Şəfi Vazeh küçəsində pavilyonsuz qalan avtobus dayanacağı, qəzalı binaların sökülməsi və Mingəçevirdəki «Bənövşə» bağçasının şəraiti idi. Regional xəbərlər üzərində qurulan iş az pulla açılır və az gəlir gətirir, hüquqi riskləri Bakı portallarının risklərindən kiçik olmur. Kart iki yolu ayırır: bir nəfərin sosial şəbəkə səhifəsi və Media Reyestrinə daxil olan kiçik redaksiya.

Göstərici Şəhər səhifəsi, tək nəfər Reyestrli xəbər saytı, MMC
Başlanğıc pulu ~720 ₼, mikrofon və işıqla birlikdə altı ayın xərci ~12,400 ₼, sayt, texnika, ofis və satışsız ilk üç ay
Aylıq xərc ~180 ₼ və gəlir vergisi ~2,980 ₼ və mənfəət vergisi
Pulun qayıtması reklam satılmağa başlayandan 1–2 ay sonra, ondan əvvəl 6 ay auditoriya yığılır ayda 5,000 ₼ satışda ~8 ay
Ən çətin yeri yerli biznesi pullu posta razı salmaq gündəlik 20 xəbər və reyestr şərtləri
Hüquqi forma fərdi sahibkar onlayn media subyekti, Media Reyestri
Harada işləyir onlayn, evdən onlayn, kiçik ofis

Səhifə, yoxsa sayt: «Media haqqında» Qanun haradan başlayır?

Qanun onlayn medianı kütləvi informasiyanı veb-saytda yayan media kimi təyin edir (1.1.7) və media subyekti sayılmayan şəxslərin yaydığı informasiyaya şamil edilmir (3.2.1). Bizim oxumağımıza görə, Instagram və ya Telegram-da şəhər səhifəsi aparan fərdi sahibkar reyestr tələblərinə düşmür. Bu o demək deyil ki, səhifəyə heç bir qanun toxunmur. «İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında» Qanunun 13-2.3-cü maddəsi sosial şəbəkə istifadəçilərinə də təhqir, böhtan və şəxsi həyatı pozan məlumat yerləşdirməyi qadağan edir. Media və Yayım Şurasının vəzifələri arasında sosial şəbəkə platformalarında məzmunun təhlili də yazılıb (Media qanunu, 47.1.9-14).

Sayt açılanda vəziyyət dəyişir. Onlayn media subyekti olmaq üçün icazə lazım deyil (62.1), ancaq ilk materialdan 7 gün əvvəl Şuraya müraciət olunur (62.2). Reyestrdə olmadan işləyən saytlar barədə Şura məhkəmədə fəaliyyətə xitam verilməsi iddiası qaldırır (65.4.4).

Bu maddə kağızda qalmayıb. JAMnews 2023-cü ilin noyabrında yazırdı ki, Medianın İnkişafı Agentliyi reyestrdə olmayan saytlara qarşı məhkəməyə müraciət etməyə başlayıb, onlardan biri dia.az-dır. Altı aylıq qeydiyyat müddətində 50-yə qədər sayt ya müraciət etməmiş, ya da rədd cavabı almışdı, bəziləri özlərini bloq elan edib işləməyə davam etmişdilər. Qanunda bloq üçün ayrıca status yoxdur. 2026-cı ilin 7 avqustundan Agentlik ləğv edilib və reyestri Media və Yayım Şurası aparır (Təzadlar, 7 avqust 2026).

Şəhər səhifəsi yerli reklamdan nə qazanır?

Smartfon ştativi və yaxa mikrofonu

19 noyabrda gencexeber.az-ın Telegram kanalına baxdıq. Kanalın 14,146 abunəçisi var, bir gün əvvəlki 18 paylaşımın çoxu 380–490 dəfə açılmışdı, yəni postu abunəçilərin 3%-ə yaxını görür. Saytın reklam səhifəsi yerli bizneslərə banner təklif edir, qiymət yazmır. Reklamçıya izləyici sayı ilə yanaşı bir postun baxış sayı da göstərilir, çünki kafenin reklamını məhz bu adamlar görəcək.

Şəhər səhifəsinin reklamçıları kafelər, stomatoloji klinikalar, kurs mərkəzləri, mebel salonları və əmlak agentlikləridir. Onlar sponsorlu post və aylıq paket alırlar, əhalidən də iş və kirayə elanları gəlir. Satışın gündəlik texnikası sosial media hesablarının idarəsi haqqında yazıda, kanalda reklam yerinin qiyməti Telegram-da qazanc yollarında izah olunub.

Tutaq ki, Lənkəranın 8–10 min izləyicili şəhər səhifəsi bir il sonra ayda on sponsorlu post və story (hərəsi 40 ₼), iki aylıq paket (hərəsi 150 ₼) və on iki fərdi elan (hərəsi 10 ₼) satır. Gəlir 820 ₼ olur. İnternet, səhifənin öz reklamı, hadisə yerinə yol, iki sığorta və gəlir vergisi çıxılandan sonra sahibə ~500 ₼ qalır. Dörd post və bir paketlə keçən zəif ayda bu məbləğ 136 ₼-a enir.

«VÖEN-siz satsam, kim biləcək?» sualının cavabı da reklamçılardadır. Kafe də, klinika da vergi uçotundadır və onlara göstərilən xidmətə e-qaimə yazılmalıdır (Vergi Məcəlləsi, 16.1.11-6). Belə xidmətlərin payı rübdə 30%-i keçəndə sadələşdirilmiş vergi hüququ növbəti ayın 1-dən itir (218.6.2, 218.7), bu nümunədə pay 85%-dir. E-qaiməni İnternet Vergi İdarəsində ASAN İmza ilə yazmaq olur.

Ona görə hesab gəlir vergisi ilə, xərclər çıxılandan sonra qalan məbləğin 20%-i qədər aparılıb (101.3). Reklam xidmətindən və jurnalist fəaliyyətindən ildə 45,000 ₼-dək gəliri olan fiziki şəxsin həmin gəlirinin 75%-i vergidən azaddır (102.1.30-1.4 və 1.8), belə olanda vergi 143 ₼-dan ~36 ₼-a düşür. Post satışının hansı bəndə aid olduğunu VÖEN alanda Vergi Xidmətinin 195 nömrəsində dəqiqləşdirmək olar. Kiçik şəhərdə az kapitalla açılan başqa işlər kiçik şəhər üçün ideyalar siyahısındadır.

Xəbər saytı açmaq üçün Media Reyestrinə necə daxil olmaq olar?

Möhür və sənəd qovluğu

Reyestrə müraciət yalnız elektron, reyestr.media.gov.az-da ASAN Login ilə edilir. Sayt açan sahibkar bu ardıcıllıqla gedir.

  1. Hüquqi forma. Media subyekti hüquqi şəxsdirsə dövlət reyestrində, fiziki şəxsdirsə fərdi sahibkar kimi vergi uçotunda olmalıdır (74.1.4, 74.1.5). MMC-nin qeydiyyatı şirkət açmaq bələdçisindədir.
  2. Təsisçi və rəhbər. Təsisçi Azərbaycanda daimi yaşayan vətəndaşdır, MMC-də payın ən azı 75%-i belə vətəndaşlara və ya Azərbaycanda qeydiyyatlı şirkətlərə məxsusdur (26.1.1, 26.1.2). Ağır cinayətə görə məhkum olunmuş şəxs təsisçi ola bilməz (26.3.1), rəhbərin ali təhsili olmalıdır (26.8).
  3. Saytın «Əlaqə» bölməsi. Ana səhifədən birbaşa açılan bölmədə ad, VÖEN, domen sahibi, məsul redaktorun soyadı, adı, atasının adı, ünvan və əlaqə məlumatı yazılır (60.2, 60.3). Materialın ilk dərc tarixi görünür və sonradan dəyişdirilmir (60.4).
  4. Ad. Saytın adında dövlət orqanlarının və bələdiyyələrin adları işlənmir, ad başqa redaksiyanın adı ilə eyni və ya oxşar olmur (62.5, 62.6). Şəhərin adı olar, icra hakimiyyətinin adı olmaz.
  5. Müraciət və dəyişikliklər. Müraciət ilk materialdan 7 gün əvvəl edilir. Təsisçi və ya redaktor dəyişəndə yeni məlumat 14 iş günü ərzində Şuraya verilir (75.1.7), təsisçilər barədə illik məlumat dekabrın 30-dək təqdim olunur (26.7).

Reyestrdə yalnız subyektin olub-olmaması açıq məlumatdır (73.9). 19 noyabrda reyestrin axtarışında redaksiya adı ilə yoxlayanda report.az, apa.az və oxu.az üçün müsbət cavab gəldi, şəhər adları kimi ümumi sözlər isə heç nə qaytarmadı, çünki axtarış dəqiq adla işləyir. Agentlik 2023-cü ilin yanvarında reyestrə 160-a yaxın media subyektinin və 180-ə yaxın jurnalistin daxil edildiyini açıqlamışdı (Report). Daha yeni ümumi rəqəm tapmadıq, saytdakı statistika bölməsi hələ açılmır.

Müxbirin jurnalist vəsiqəsi alması üçün ali təhsil, jurnalistikada ən azı üç il staj və reyestrdə olan media ilə əmək müqaviləsi tələb olunur (74.2.1, 74.2.5, 74.2.10). Universiteti yenicə bitirən müxbir redaksiyada işləyə bilər, vəsiqəni üç ildən sonra alır.

Gündə 20 xəbər: Gəncədə dörd nəfərlik redaksiyanın ayı

Reyestrdə qalmağın əsas şərti davamlılıqdır. Sayt hər ay 20 gün ərzində gündə ən azı 20 kütləvi informasiya dərc edəndə fəaliyyəti davamlı sayılır, dövlət qurumlarının press-relizləri və informasiya agentliklərinin xəbərləri bu saya daxil deyil (60.5, 13.3). Başqa saytların xəbərlərindən müqavilə olmadan yalnız üçdə birə qədəri istinadla götürülür (13.2). Şura il ərzində iki dəfə xəbərdarlıq edəndən sonra pozuntu təkrarlanarsa, sayt reyestrdən çıxarılır və ünvanına giriş dərhal məhdudlaşdırılır (75.1.6, 75.2-1).

İki müxbiri, video və sosial şəbəkələrə baxan bir əməkdaşı və baş redaktor olan sahibi olan Gəncə redaksiyasında bu, hər adama gündə yeddiyə yaxın öz xəbəri deməkdir. Şikayət videoları, məktəb və xəstəxana xəbərləri, idman nəticələri və rayonlardan qısa məlumatlar bu sayı doldurur və hər birinin mənbəyi göstərilməlidir. Bizim fikrimizcə, şəhər səhifəsi aylarla gündə 15–20 öz xəbərini verə bilmirsə, sayta keçmək tezdir, çünki reyestrin davamlılıq şərti boş kadrla ödənmir.

Dörd nəfərin maaşı işəgötürən ödənişləri ilə birlikdə ayda ~2,290 ₼ edir. Ofis, yol, reklam və digər xərclərlə birlikdə sabit xərc ~2,980 ₼-a çatır və ayın satışı bu məbləği keçməyincə redaksiya zərərlə işləyir.

İkinci ildə beş banner, reklam qeydli on beş yazı, səkkiz sosial şəbəkə paketi, dörd video reportaj və elanlar ayda 5,000 ₼ gətirəndə 20% mənfəət vergisindən (105.1) sonra ~1,620 ₼ qalır, kapital təxminən 8 ayda qayıdır. 3,410 ₼-lıq ayda qalan ~345 ₼-dır. Reklamçıların demək olar ki, hamısı şirkət və ya sahibkar olduğu üçün MMC-yə də sadələşdirilmiş vergi yolu bağlıdır. Banner yerlərinin qiymət forması reklam yeri satmaq haqqında yazıda, kartla ödəniş qəbul edən saytın qiyməti sayt hazırlamaq kartında verilib.

Şəhərin konsert və tamaşa elanları redaksiyaya ayrıca gəlir xətti ola bilər, bunun hesabı tədbir afişası saytı kartındadır. Xəbər yazmadan bələdçi məqalələri ilə reklam satan saytlar başqa iqtisadiyyatla işləyir və kontent sayt kartında hesablanıb.

Böhtan, şəxsi həyat və gizli reklam: dərcdən əvvəl hüquqi yoxlama

Tərəzi və qatlanmış yazısız qəzet

Regional səhifələr üçün ən real risk yerli biznes və ya şəhərdə tanınan adam haqqında yazıdır. 2013-cü ilin iyulunda Astara rayon məhkəməsi AccessBank-ın Astara filialının keçmiş işçisi Mikail Talıbovu banka qarşı iki Facebook paylaşımına görə böhtan maddəsi ilə bir il islah işinə məhkum etdi və ondan Facebook-da təkzib yazmağı tələb etdi. Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi hökmü ləğv etdi, 2014-cü ilin yanvarında təkrar baxışda Talıbov bəraət aldı (Kavkazski uzel, 31.01.2014). Cinayət Məcəlləsinin 147.1-ci maddəsi indi 1,000–1,500 ₼ cərimə və ya altı ayadək azadlıqdan məhrumetmə nəzərdə tutur, Mülki Məcəllənin 23.1-ci maddəsində sübut yükü məlumatı yayanın üzərindədir.

Dərcdən əvvəl hər materialda bunlar yoxlanır.

  • Adı çəkilən adam haqqında «oğurlayıb» kimi hökm qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı olmadan yazılmır (Media qanunu, 14.1.14). Saytda bunun cəriməsi vəzifəli şəxs üçün 1,000–1,500 ₼, hüquqi şəxs üçün 2,500–3,500 ₼-dır (İnzibati Xətalar Məcəlləsi, 381.13).
  • Biznesi tənqid edən yazıda sənəd və ya foto var, biznesin öz izahı da həmin yazıya salınır.
  • Hadisə fotolarında zərərçəkənlərin, uşaqların üzü və avtomobil nömrələri razılıq olmadan bulanıqlaşdırılır, ailə və şəxsi həyat sirri yayılmır (14.1.8).
  • Dövlət qurumlarının rəsmi məlumatı linklə və olduğu kimi verilir. Redaksiya belə məlumatın həqiqətə uyğunluğuna görə məsuliyyət daşımır (77.2.1).
  • Ödənişli post reklam, sponsorluq və ya tərəfdaşlıq qeydi ilə çıxır, qeydsiz material gizli reklam sayılır (Reklam haqqında Qanun, 8.1). Sosial şəbəkədə reklamverənin adı, ünvanı, VÖEN-i və telefonu da yazılır (26-1.3). Reklam qaydasını pozan media subyekti hüquqi şəxsdirsə, 8,000–10,000 ₼ cərimələnir (İXM, 381.6).
  • Barəsində yazılan adam bir ay ərzində təkzib və ya cavab tələb edə bilər (18.1), cavab mətni dəyişdirilmədən dərc olunur (19.3).

Media qanununa gələn dəyişiklikləri və onların kiçik redaksiyalara təsirini AZERBUSINESS-ə abunə olan oxucular e-poçtla alırlar.

Hesabın əsası

  • Gencexeber.az Telegram kanalı, 19 noyabr
    • Abunəçi: 14,146
    • 18 noyabr paylaşımlarının baxışı: əsasən 377–487
    • Postu görən: abunəçilərin ~3%-i (2.7–3.4%)
  • Lənkəran şəhər səhifəsi, yaxşı ay
    • Sponsorlu post və story: 400 ₼ (10 ədəd, hərəsi 40 ₼)
    • Aylıq paket: 300 ₼ (2 müştəri, hərəsi 150 ₼)
    • Fərdi elanlar: 120 ₼ (12 elan, hərəsi 10 ₼)
    • Gəlir: 820 ₼
    • Mobil internet və telefon: 25 ₼
    • Səhifənin öz reklamı: 40 ₼
    • Hadisə yerinə yol: 40 ₼
    • Sosial sığorta: 60 ₼ (gəlirin 2%-i 16.40 ₼ edir, ödənilən minimum 60 ₼-dır)
    • Tibbi sığorta: 16 ₼
    • Gəlir vergisi: 143 ₼ (715 ₼-ın 20%-i, gəlirdən internet, reklam və yol çıxılır)
    • Xərclər cəmi: 324 ₼
    • Ayda qalan: ~500 ₼ (dəqiq 496 ₼)
    • 75% güzəştlə gəlir vergisi: ~36 ₼ (715 ₼-ın dörddə birinin 20%-i)
    • E-qaimə ilə gedən pay: 85% (biznesə satılan 700 ₼, cəmi 820 ₼)
  • Lənkəran şəhər səhifəsi, zəif ay
    • Gəlir: 370 ₼ (4 post, 1 paket, 6 elan)
    • İş xərci: 105 ₼ (internet, reklam, yol)
    • Sığortalar: 76 ₼ (60 ₼ sosial, 16 ₼ tibbi)
    • Gəlir vergisi: 53 ₼ (265 ₼-ın 20%-i)
    • Xərclər cəmi: 234 ₼
    • Ayda qalan: 136 ₼
  • Şəhər səhifəsinin kapitalı
    • Yaxa mikrofonu: 40 ₼
    • Ştativ və işıq: 50 ₼
    • Satışsız ilk altı ayın xərci: 630 ₼ (ayda 105 ₼)
    • Cəmi: 720 ₼
    • Geri qayıtma: 1.5 ay, satış başlayandan sonra (ayda 496 ₼)
  • Gəncə redaksiyasının işçi xərci
    • Birinci müxbir: 601.50 ₼ (maaş 500 ₼, işəgötürənin sosial sığortası 89 ₼, tibbi 10 ₼, işsizlik 2.50 ₼)
    • İkinci müxbir: 601.50 ₼ (eyni hesab)
    • Video və sosial şəbəkə əməkdaşı: 601.50 ₼ (eyni hesab)
    • Direktor və baş redaktor: 484 ₼ (minimum əməkhaqqı 400 ₼, sosial 74 ₼, tibbi 8 ₼, işsizlik 2 ₼)
    • Cəmi: 2,288.50 ₼
  • Gəncə redaksiyasının digər sabit xərci
    • Ofis: 250 ₼
    • Server və hostinq: 30 ₼
    • Mobil internet: 40 ₼
    • Yol: 120 ₼
    • Reklam: 150 ₼
    • Mühasib, autsorsinq: 100 ₼
    • Digər xərclər: 690 ₼
    • Bütün sabit xərc: 2,978.50 ₼
  • Gəncə redaksiyasının yaxşı ayı
    • Banner: 1,250 ₼ (5 banner, hərəsi 250 ₼)
    • «Reklam» qeydli yazı: 1,500 ₼ (15 yazı, hərəsi 100 ₼)
    • Sosial şəbəkə paketi: 1,200 ₼ (8 paket, hərəsi 150 ₼)
    • Video reportaj: 800 ₼ (4 reportaj, hərəsi 200 ₼)
    • Elanlar: 250 ₼
    • Satış: 5,000 ₼
    • Vergidən əvvəl mənfəət: 2,021.50 ₼ (satışdan sabit xərc çıxılır)
    • Mənfəət vergisi: 404.30 ₼ (20%)
    • Ayda qalan: ~1,620 ₼ (dəqiq 1,617.20 ₼)
    • İl üzrə satış: 60,000 ₼ (200,000 ₼-lıq ƏDV həddindən aşağı)
  • Gəncə redaksiyasının zəif ayı
    • Satış: 3,410 ₼ (4 banner 200 ₼-dan, 12 yazı 80 ₼-dan, 6 paket 150 ₼-dan, 3 reportaj 200 ₼-dan, elanlar 150 ₼)
    • Mənfəət vergisi: 86.30 ₼ (431.50 ₼-ın 20%-i)
    • Ayda qalan: ~345 ₼ (dəqiq 345.20 ₼)
  • Gəncə redaksiyasının kapitalı
    • Kartla ödənişli xəbər saytı və admin panel: 1,000 ₼
    • .az domen, ilk il: 49 ₼
    • Kamera, mikrofon və işıq: 1,200 ₼
    • İkinci əl noutbuk: 700 ₼
    • Ofisin depoziti və ilk ayı: 500 ₼ (iki aylıq icarə)
    • Satışsız ilk üç ayın sabit xərci: 8,935.50 ₼ (ayda 2,978.50 ₼)
    • Cəmi: ~12,400 ₼ (dəqiq 12,384.50 ₼)
    • Geri qayıtma: ~8 ay, yaxşı ay səviyyəsində (7.7 ay)
  • Qeyd: Telegram rəqəmləri kanalın açıq səhifəsindən (t.me/s/gencexeberaz), reyestr cavabları reyestr.media.gov.az axtarışından 19 noyabr 2026-da götürülüb. Post, paket, banner, yazı və reportaj qiymətləri, satış sayları, izləyici sayı, ofis icarəsi, maaşlar, yol, reklam, mühasib, texnika və satışsız ayların sayı bizim fərziyyəmizdir. Sayt və domen qiyməti sayt hazırlamaq kartındakı elanlardan götürülüb. Vergi dərəcələri Vergi Məcəlləsinin e-qanun.az-dakı mətnindən, sığorta minimumları və işəgötürən ödənişləri Vergi Xidmətinin 2026 materiallarındandır. Fərdi hesabda qalan pul sahibin öz əməyinin haqqıdır, redaksiyada isə direktorun minimum maaşından əlavədir.

Tez-tez verilən suallar

Xaricdə yaşayan azərbaycanlı regional xəbər saytının təsisçisi ola bilərmi?

Fiziki şəxs təsisçi Azərbaycanda daimi yaşamalıdır (26.1.1). MMC-də payın 25%-ə qədəri başqa şəxslərə məxsus ola bilər, amma təsisçi olmayan xarici şəxslərin və qurumların medianı maliyyələşdirməsi qadağandır (26.5). Xarici şirkət və ya şəxs hər materialın yalnız 25%-inədək hissəsinə sponsorluq edə bilər (69.2).

Jurnalist vəsiqəsi müxbirə nə verir və neçə il qüvvədə qalır?

Vəsiqə üç il etibarlıdır (70.3). O, dövlət və bələdiyyə muzeylərinə və qalereyalarına iş üçün pulsuz girməyə, dövlət qurumlarında akkreditasiyaya imkan verir (71.1.1, 71.1.2). İşdən çıxan jurnalist vəsiqəni son iş günündə redaksiyaya təhvil verir (70.5).

Mənbələr

Material məlumat xarakterlidir. Kapital, geri qaytarma və gəlir rəqəmləri təxminidir; heç bir ideya 100% nəticəyə zəmanət vermir — qərarı öz araşdırmanız əsasında verin. İstifadə şərtləri

Aktual oxunan ideyalar

mövzuya yaxın
Bütün ideyalar