Bazar · 17:44
Xəbər · Bazar

Fed protokolu: rəsmilərin hamısı demək olar ki, AI böhran riskindən danışıb

Federal Ehtiyat Sisteminin oktyabr iclasının protokolunda deyilir ki, rəsmilərin demək olar ki, hamısı süni intellekt investisiyalarının gəlirlərinin gözləntiləri doğrulmaması riskini qeyd edib.

Fed protokolu: rəsmilərin hamısı demək olar ki, AI böhran riskindən danışıb

Federal Ehtiyat Sisteminin (Fed) oktyabrın 27–28-də keçirdiyi iclasın protokolu noyabrın 18-də Vaşinqton vaxtı ilə saat 14:00-da açıqlanıb. Sənəddə maliyyə sabitliyi müzakirəsinin əsas mövzusu süni intellekt olub. Rəsmilərin demək olar ki, hamısı belə bir ssenarinin riskindən danışıb: süni intellektə qoyulan investisiyaların gəliri investorları gözlədiyi kimi çıxmaya bilər.

Video: Yahoo Finance / YouTube

Protokolun bu hissəsi diqqət çəkir, çünki sabitlik icmallarında demək olar ki, bütün rəsmilərin eyni ssenarini qaldırması nadir haldır. Fed belə ssenariləri izləyir, çünki aktivlərin qəfil yenidən qiymətləndirilməsi onların arxasındakı kredit verənlərə də çata bilər. Pul siyasəti dəyişməyib: komitə federal fondlar dərəcəsini 10-a qarşı 2 səslə 3.75%–4.00% səviyyəsində saxlayıb. Lisa Cook və Beth Hammack dörddə bir bənd artımın lehinə səs verib.

Həmin gün NVIDIA səhmləri 2.89% ucuzlaşaraq 150.96 dollara düşüb — bu, 24 iyun 2025-ci ildən bəri ən aşağı bağlanışdır. Şirkətin bazar dəyəri 3.645 trilyon dollar olub. Invesco QQQ Trust fondunun payı isə 0.39% bahalaşaraq 659.51 dollara çatıb. Mənbə hər iki hərəkəti protokolla əlaqələndirmir, sadəcə qeyd edir ki, süni intellekt sektorunun əsas göstəricisi sayılan NVIDIA düşdüyü halda, geniş Nasdaq-100 fondu qalxıb.

Protokolda risk ssenarisi müzakirə olunub. İştirakçıların çoxu qeyd edib ki, süni intellektlə bağlı borclar sürətlə artıb və bunun böyük hissəsi mürəkkəb, qeyri-şəffaf maliyyələşdirmə strukturlarından keçir. Bəziləri deyib ki, süni intellekt üzrə mövqelər az sayda şirkətin əlində cəmləşir.

Fed əməkdaşları bildirib ki, süni intellektlə bağlı şirkətlər arasında balansdankənar icarə öhdəlikləri və dairəvi maliyyələşdirmə mexanizmləri gəlirlər gözləntiləri doğrulmayanda itkiləri artıra bilər. Dairəvi maliyyələşdirmədə pul təchizatçılar, investorlar və müştərilər arasında dövrə ilə hərəkət edir. Balansdankənar icarə isə uzunmüddətli ödənişi hesabat borcundan kənarda saxlayır, nəticədə şirkət balansında görünəndən daha çox borc yükü daşıya bilir. Protokol bu riskləri ümumi ifadələrlə təsvir edir.

Federal Ehtiyat Sisteminin Nyu-York bölməsinin bazar şöbəsi qeyd edib ki, iki aparıcı süni intellekt şirkəti gözləntilərdən aşağı gəlir artımı açıqladıqdan və bir iri bulud provayderinin xərc planları investorların gözlədiyindən çox maliyyələşdirmə tələb etdikdən sonra risk iştahı pisləşib.

Data mərkəzlərinin tikintisini maliyyələşdirmək üçün buraxılan yüksək gəlirli istiqrazların spredləri xüsusilə nəzərəçarpan dərəcədə genişlənib. Spred — investorların dövlət istiqrazlarına nisbətən tələb etdiyi əlavə gəlirdir.

Bir neçə iştirakçı narahatlıq bildirib ki, nəzarət orqanları bankların özəl kredit fondlarına açdığı kredit xətləri vasitəsilə dolayı məruz qalmasını gözdən qaçıra bilər.

Cəmləşmə xəbərdarlığı birbaşa QQQ fonduna aiddir. 30 iyun 2026-cı il tarixinə NVIDIA fondun ən böyük mövqeyi olub — xalis aktivlərin təxminən 7.6%-i. Onun ardınca Apple, Micron Technology və Microsoft gəlir. Son bir ayda fond 8.19%, NVIDIA isə 30.46% dəyər itirib.

NVIDIA-nın son rübündə gəliri 115.84 milyard dollar olub, bu, 103.2% artım deməkdir. Şirkətin hesabatında Fed-in təsvir etdiyi məruz qalmalar da var: 390 milyard dollar təchizat öhdəliyi və gəlirlər gözləntiləri doğrulmayanda işə düşəcək 118 milyard dollara qədər zəmanət. Bundan başqa, üç müştəri gəlirin 14%, 11% və 11%-ni verir.

Faiz təsiri hər iki istiqamətdə işləyir. Çoxları süni intellekt quruculuğunu inflyasiya riskinin ciddi mənbəyi adlandırıb, amma bir sıra iştirakçı deyib ki, süni intellekt gəlirlərinə və maliyyələşdirməsinə daha diqqətli yanaşma xərcləri ləngidə və inflyasiyanı yumşalda bilər. NVIDIA-ya ziyan vuran ləngimə QQQ içindəki faizə həssas səhmlərə kömək edə bilər.

Müvəqqəti icraçı direktor Colette Kress noyabrın 17-də keçirilən gəlir konfransında deyib ki, tələb təklifi əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir. Bu qiymətləndirmə çip satan şirkətdən gəlir, ona görə də riski qiymətləndirən investorlar üçün Fed-in xəbərdarlığından yəqin ki, daha az çəki daşıyır.

Müsbət ssenari pul vəsaitinə dayanır: NVIDIA səhmləri gələcək mənfəətə nisbətdə təxminən 10 əmsalla alınıb-satılır, analitiklərin orta hədəf qiyməti isə 265.23 dollardır. Mənfi ssenari isə bundan ibarətdir ki, bu pul vəsaiti Fed-in qeyri-şəffaf və cəmləşmiş adlandırdığı maliyyələşdirmədən asılıdır. Gəlirlər gözləntiləri doğrulmasa, həmin öhdəlik və zəmanətlər itkiyə çevrilir.

Tarixçə

Invesco QQQ Trust 4 xəbər
  1. Mark Cuban AI-ı öyrənməyənləri üç il içində “dinozavr” adlandırıb
  2. Nasdaq 5 noyabrda 5%-dən çox düşüb, 2.5 trilyon dollar itirib
  3. Nasdaq-100 bir gündə 6.36% düşüb, $2.3 trilyon dəyər itib
  4. Nasdaq korreksiya zonasına düşüb, tarix bir il sonrasına işarə edir

Mənbələr

Material AZERBUSINESS redaksiyası tərəfindən dünya və yerli bazarları, açıq mənbələri izləməklə hazırlanıb. İnvestisiya məsləhəti deyil. İstifadə şərtləri

Aktual oxunanlar

son 36 saat
Bütün xəbərlər