Nvidia-nın 33 illik CEO-su Censen Huanq vəzifəsindən getdi

Fortune-un yazdığına görə, Nvidia-nın 33 il CEO vəzifəsində çalışan Censen Huanq vəzifəsindən istefa verib. Şirkətin qısa açıqlamasında gedişin səbəbi göstərilməyib, maliyyə direktoru Colette Kress müvəqqəti CEO təyin olunub. Xəbər cümə axşamı səhər yayılıb.

İstefadan əvvəl ABŞ kəşfiyyat orqanlarının Huanqın Çin kəşfiyyatı ilə əlaqəli şəxslə — Sinqapurda yerləşən data mərkəzi şirkəti Megaspeed-in keçmiş rəhbəri Alice Huang ilə əlaqəsi olduğuna dair hesabatları ortaya çıxıb. Huanq işçilərə göndərdiyi memo-da arvadına qarşı “vəfasız” olduğunu etiraf edib və üzr istəyib. Nvidia-nın direktorlar şurası müstəqil araşdırmaya başlayıb, Konqres rəhbərləri onu izahat verməyə çağırıb, federal qurumlar araşdırma apardıqlarını bildirib. Səhmlər düşüb, proqnoz saytları istefa ilə bağlı mərc qəbul etməyə başlayıb.

Sonra New York Times Huanqın birbaşa ona hesabat verən Nvidia rəhbəri ilə ikinci əlaqəsi barədə iddiaları yazıb. Növbəti səhər o, istefa ərizəsini verib.

Fortune qeyd edir ki, Huanqın gedişi Nvidia və bütün AI sənayesi üçün əlverişsiz vaxta düşüb. Faiz dərəcələrinin artması ilə bağlı narahatlıq, AI-ın bəşəriyyət üçün riskləri barədə xəbərdarlıqlar və noyabr aralıq seçkilərində amerikalıların data mərkəzlərinə qarşı mövqeyi sektorun təməlini sarsıdıb.

Tənqidçilər uzun müddətdir Nvidia-nın AI sərmayələrinin riskli “dairəvi” şəbəkə yaratdığını deyirdi: şirkət AI laboratoriyalarına və data mərkəzlərinə pul yatırır, onlar da öz növbəsində Nvidia çipləri alır. Şirkətin məlumatına görə, iyulun sonuna kimi yalnız aparıcı AI model şirkətlərinə təxminən $50 milyard yatırıb, bütün AI ekosistemində səhm investisiyaları bunun iki qatı olub. Nvidia investisiya dərəcəli kreditindən istifadə edərək AI şirkətlərinə və neocloud data mərkəzlərinə maliyyə almağa kömək edib. Ümumilikdə bu cür öhdəliklər üzrə $170 milyard vəd edib, o cümlədən Ohayodakı bir obyekt üçün OpenAI-ya $105 milyard dəyərində zəmanət verib. Şirkət həmçinin Wall Street kreditorları konsorsiumu ilə AI çiplərini satıla bilən qiymətli kağızlara çevirmək üçün $500 milyardlıq planı dəstəkləmək barədə danışıqlar aparıb.

Fortune yazır ki, bəzilərinin “AI-ın mərkəzi bankı” adlandırdığı bu rol zəif tələbi pərdələyib və təhlükəli maliyyə balonunu şişirdib. Eyni zamanda Nvidia bütün sənayeni sarsıda biləcək vahid zəif nöqtəyə çevrilib. Lakin şirkətin ən sərt tənqidçiləri belə ən böyük təhlükənin mərkəzdəki adamdan gələcəyini gözləmirdi.

Nvidia-nın əsas biznesi yerində qalır: çiplər sənayenin standartıdır, təchizat növbəti il üçün satılıb və müqavilələrlə bağlanıb. Korporativ idarəetmə və mühasibatat üzrə ekspert, jurnalist Francine McKenna şirkətin “onun şəxsiyyət kultundan asılı olmayaraq” yaşaya biləcəyini deyir. Seaport Research Partners analitiki Jay Goldberg isə xəbərdarlıq edir ki, Nvidia-nı fərqləndirən cəhəti — Huanqın böyük mərclər etməyə və uğursuzluqlara baxmayaraq irəli getməyə hazır olmasını — itirə bilər. Onun sözlərinə görə, “bunu itsələr, adi bir çip şirkətinə çevriləcəklər”.

Fortune qeyd edir ki, Nvidia heç vaxt məğlubedilməz olmayıb: ən yaxşı müştərilərindən bəziləri artıq rəqib çiplərə keçirdi və ya öz çiplərini hazırlayırdı, hökumətlər isə Amerika texnologiyasından asılı olmayan “suveren AI” tələb edirdi.