Antler-in rəhbəri: AI-də əsas şirkətlər Asiyadan çıxa bilər

Vençur kapitalı şirkəti Antler-in qurucusu və icraçı direktoru Magnus Grimeland hesab edir ki, Asiya texnologiya və süni intellekt sahibkarları üçün getdikcə daha cəlbedici məkana çevrilir. O, noyabrın 3-də Vyetnamda keçirilən Fortune Southeast Asia 500 Summit tədbirində deyib ki, şirkət qurmaq üçün ABŞ-a getmək hələ də populyardır və bu, geniş miqyasda davam edir. Lakin onun sözlərinə görə, belə platforma dəyişikliklərində ilk dəfə Asiyanın real üstünlükləri var və bu, aparıcı şirkətlərin çoxunun məhz buradan çıxmasına gətirə bilər.

Crunchbase-in məlumatına görə, 2026-cı ilin ikinci rübündə bütün Asiya üzrə startaplara 42.8 milyard dollar yatırılıb. Bu, üç ildən çoxdur ki, ən yüksək rüblük göstəricidir. Fortune-un yazdığına görə, Grimeland Asiyanı cəlbedici edən bir neçə amili sadalayır: sürətlə böyüyən elektrik şəbəkəsi, qabaqcıl çiplərin bolluğu və süni intellekt üzrə mühəndis kadrları.

O, qlobal enerji istehsalına diqqət çəkib. Grimeland-ın sözlərinə görə, Asiyada ildə Avropa və ABŞ-ın birlikdə istehsal etdiyindən dörd dəfə çox enerji istehsal olunur və tikilir. Bunun böyük hissəsi Çinin payına düşür, amma Asiyanın qalan hissəsində də baş verir. Onun fikrincə, enerjinin qiyməti ABŞ-dakı ilə müqayisədə kəskin aşağı düşüb.

Asiya fiziki süni intellekt sahəsində də öndə gedir. Grimeland deyib ki, bu sahədə aparıcı şirkətlərin hamısı buradadır. Onun sözlərinə görə, ABŞ küçələrində avtonom avtomobillər çox azdır, Çində isə bir şirkətin küçələrində dünyanın qalan hissəsindəkindən çox avtonom avtomobil var.

Bununla belə, vençur maliyyəsinin bölgüsü Asiya daxilində çox qeyri-bərabərdir. Dealroom-un məlumatına görə, 2026-cı ildə indiyədək Asiyaya daxil olan 141 milyard dollarlıq vençur fondunun 96.1 milyard dolları, yəni 68.1%-i Çinə yönəlib. Bu vəsait əsasən DeepSeek, Moonshot AI və StepFun kimi süni intellekt startaplarına gedib. Cənub-Şərqi Asiya isə ilin ilk doqquz ayında cəmi 10.7 milyard dollar vençur maliyyəsi alıb.

Filippin mərkəzli Foxmont Capital Partners erkən mərhələ fondunun idarəedici tərəfdaşı Franco Varona deyib ki, ona tez-tez Filippində hansı süni intellekt sövdələşmələrini gördüyünü soruşurlar. Onun sözlərinə görə, Filippində böyük dil modeli hazırlamaq üçün infrastruktur yoxdur, hətta süni intellekt tətbiqləri hazırlamaq üçün də infrastruktur yoxdur. Kanadada doğulmuş filippinli olan Varona hesab edir ki, bu mühit başqa investisiya imkanları yaradır. İnkişaf etmiş bazarlarda artıq qurulmuş infrastrukturdan faydalanmaq və innovatorlara yatırım etmək mümkündür, çünki onların ətrafında kömək edəcək hər şey var. Filippin kimi inkişaf etməkdə olan bazarda isə yatırım infrastrukturun özünə edilir.

Foxmont indiyədək bir neçə tematik fond açıb. Onlardan biri Filippində rəqəmsallaşmaya, digəri isə filippinli istehlakçılar üçün əlçatanlıq və münasib qiymətə həsr olunub.

Asiyada korporativ mühitin özəlliyi uzun illərdir fəaliyyət göstərən vençur şirkətlərini yeni maliyyə modelləri yaratmağa sövq edib. Sinqapurda yerləşən Granite Asia vençur şirkətinin Libra Hybrid adlı özəl kredit fondu borc və səhm xüsusiyyətlərini bir maliyyə alətində birləşdirir.

Granite Asia-nın idarəedici tərəfdaşı Ming Eng deyib ki, Asiyada bizneslərin çoxu ailə mülkiyyətindədir və ya holdinq qruplarının tərkibindədir. Onlar səhmin seyrəlməsinə və ya hər hansı məqamda IPO-ya çıxmağa maraq göstərməyə bilər, amma böyümək üçün strateji kapitala ehtiyac duyurlar. Ming Eng məhz burada səhmdən fərqli maliyyə forması ilə quruculara və şirkətlərə kömək imkanları gördüyünü deyib.

Müzakirənin üç iştirakçısı da son geosiyasi çətinliklərə baxmayaraq Asiyanın vençur mənzərəsinə nikbin yanaşır. Grimeland yekunda deyib ki, dünya innovasiya tarazlığının açıq şəkildə dəyişdiyi bir mərhələyə girir. Onun fikrincə, süni intellekt sahəsində ən maraqlı və innovativ şirkətlərin çoxunun Asiyadan çıxması üçün real şans var və bu, indiyədək heç vaxt olmayıb.