Alibaba ilə dropshipping: təchizatçını necə yoxlamaq olar

Alibaba-da eyni məhsulu onlarla satıcı təklif edir, onların arasında zavod da, vasitəçi də, fırıldaqçı da var. Dropshipping-də mal göndərilməzdən əvvəl onu görmədiyiniz üçün burada məhsuldan çox təchizatçını seçirsiniz. Alibaba topdan satış saytı olduğundan hər təchizatçı minimum sifariş miqdarını (MOQ), yəni bir dəfəyə satdığı ən az vahid sayını özü təyin edir. Saytın satıcılar üçün bloqu təchizatçılara dropshipping sifarişlərinin kiçik olduğunu xatırladır və belə əməkdaşlığa seçərək girməyi məsləhət görür (Alibaba.com satıcı bloqu).

Modelin özü, platforma seçimi, Shopify-da ödəniş qəbulu və satıcının vergisi dropshipping nədir və Azərbaycandan necə başlamaq olar bələdçisindədir. Bu yazı Alibaba tərəfinə və Azərbaycandakı alıcıya gedən bağlamaya baxır. Alibaba dropshipping üçün ayrıca bölmə saxlayır, köhnə dropshipping.alibaba.com ünvanı da ora aparır.

Pulu Alibaba nə vaxt qoruyur?

Alibaba-nın alıcı qoruması Trade Assurance adlanır və yalnız sifariş Alibaba.com-da onlayn rəsmiləşəndə, pul da saytın öz ödəniş sistemi ilə ödənəndə işləyir (rəsmi səhifə). Qoruma malın keyfiyyətinə və göndərilmə tarixinə aiddir, özü də onlayn sifarişdə necə yazılıbsa, elə. Keyfiyyət razılaşdırılandan fərqli çıxsa, mal çatandan sonra 30 gün ərzində pulun qaytarılmasını istəmək olar və mübahisəyə onlayn sifariş ilə yazışmalar əsasında baxılır.

Eyni səhifədə ödəniş yolları kimi bank kartı, PayPal, bank köçürməsi və Apple Pay göstərilir. Qorumanın özü pulsuzdur, ancaq bəzi ödəniş üsullarına əməliyyat haqqı tutulur. Təchizatçının WhatsApp-da və ya e-poçtda verdiyi hesaba köçürülən pul bu qorumadan kənarda qalır.

Qaytarma müddəti malın çatdığı gündən başlayır, halbuki alıcılar şikayəti həftələr sonra da edə bilər. Bu müddət keçəndən sonra yaranan xərclər boynunuzda qalır.

Nişanlara nə qədər inanmaq olar?

Alibaba-nın təchizatçı nişanlarını izah edən iki səhifəsi yan-yana oxunanda bir-birini təsdiqləmir. Təchizatçılar kataloqu Verified Supplier nişanını SGS, TÜV və ya Bureau Veritas kimi müstəqil şirkətin zavodda apardığı yoxlama kimi təqdim edir. Lakin təchizatçı yoxlaması səhifəsi eyni nişanı yalnız hüquqi qeydiyyatın təsdiqi adlandırır, zavodda yoxlamanı Assessed Supplier səviyyəsinə aid edir.

Nişan	Təchizatçılar kataloqunda	Yoxlama səhifəsində
Verified Supplier	müstəqil şirkətin zavodda yoxlaması	yalnız hüquqi qeydiyyatın təsdiqi
Gold Supplier	ödənişli üzvlük	ödənişli üzvlük və biznes lisenziyasının yoxlanılması
Assessed Supplier	izah yoxdur	üçüncü tərəfin zavodda yoxlaması

Hər iki səhifənin razılaşdığı yeganə məqam odur ki, Gold Supplier ödənişli üzvlükdür. Bu nişan satıcının sayta pul ödədiyini göstərir, malın keyfiyyəti haqqında heç nə demir.

Nişanın adından daha çox məlumatı profildə açılan yoxlama hesabatı verir: yoxlamanı kim və nə vaxt edib, şirkətin növü nədir, neçə istehsal xətti və keyfiyyət nəzarətində neçə işçi var. Kataloq səhifəsi bundan əlavə satıcının saytda neçə ildir olduğunu, son rəylərdə vaxtında göndərmə və keyfiyyət haqqında yazılanları və cavab sürətini yoxlamağı məsləhət görür.

Bağlama Azərbaycandakı alıcıya gedəndə nə dəyişir?

Dropshipping-də bağlama alıcının adına gəlir, deməli gömrük limiti də onun limitidir. Poçt və kargo ilə gələn mallar üçün aylıq 300 dollarlıq, yəni təxminən 510 ₼-lıq güzəşt həddini bələdçidə izah etmişik. Operativ İnformasiya Mərkəzi (OMM) izahında bu həddə çatdırılma haqqının da daxil olduğunu yazır. Onların nümunəsində 280 dollarlıq palto 25 dollarlıq çatdırılma ilə 305 dollar edir və rüsumla ƏDV yalnız artıq qalan 5 dollara hesablanır.

Həmin izahda bəyan tələbi də var: bağlama ölkəyə çatmazdan əvvəl Dövlət Gömrük Komitəsinin Smart Customs tətbiqində və ya saytında bəyan olunmalıdır, bəyan edilməyən bağlama gömrük anbarında qalır və sahibinə verilmir. Bunu bilməyən alıcıların bağlamaları ilişir və şikayətlər satıcıya gəlir.

Bəyandakı dəyər də qaimə ilə üst-üstə düşməlidir. Təchizatçının qaimədə qiyməti aşağı yazmaq təklifi bağlamanın sahibini, yəni alıcını riskə salır.

Dövlət Gömrük Komitəsinin rəsmisi Rövşən Mahmudzadə 2025-in noyabrında Report.az-a deyib ki, poçt bağlamaları həmin ildən Avtomatlaşdırılmış Risk Təhlili Sistemi (ARAS) ilə yoxlanılır, gündə orta hesabla 20–25 min bağlama bu yoxlamadan keçir və aşkarlanan pozuntuların çoxu dəyərin və ya sayın səhv bəyan edilməsidir. O, ARAS işə düşəndən bəri 2025-də büdcəyə 300 min manatdan çox əlavə gömrük ödənişi daxil olduğunu da bildirib, bu rəqəm bağlamalar üzrə ayrıca verilməyib.

Eyni malı bir alıcıya çox sayda göndərmək bağlamanı şəxsi alışdan çıxara bilər. Gömrük sayı çox görəndə bağlamanı kommersiya, yəni yenidən satış məqsədli saya bilər, OMM bunun nümunəsi kimi eyni rəng və ölçüdə beş kişi köynəyini göstərir.

Alıcı malı qaytaranda kim ödəyir?

Azərbaycandakı alıcılar üçün satıcı sizsiniz, Alibaba-dakı təchizatçı yox, qaytarılan malı Çinə geri göndərmək də əlavə xərcdir. Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti 2024-də istehlakçı hüquqları üzrə 48 inzibati protokol tərtib edib, səbəblər arasında qüsurlu malın dəyişdirilməməsi, pulun qaytarılmaması və sifariş edilmiş bağlamanın gecikməsi də var idi (AzerNews, 2025).

Dropshipping adı ilə kim pul yığır?

Dropshipping-də pul öz mağazanızdan keçir və riski özünüz daşıyırsınız. Bu ad altında pulunuzu götürüb sabit faiz vəd edən təklif investisiya təklifidir.

Belə bir iş 2025-in fevralında AZƏRTAC-ın xəbərinə düşüb: Daxili İşlər Nazirliyi First Zenit Capital adlı şirkətin rəhbərini və daha bir nəfəri saxlayıb. Şirkət sosial şəbəkələrdə yüksək faiz vəd edib pulu Shopify-da dövriyyəyə buraxacağını deyirdi. Polisin açıqladığı versiyada şirkət heç bir investisiya ilə məşğul olmayıb, elektron piramida kimi işləyib və insanlardan 500 min manata yaxın pul toplayıb. Məhkəmə hər ikisinə həbs qətimkan tədbiri seçib. Xəbər istintaq mərhələsinə aiddir, Shopify-ın özünün bu işə aidiyyəti yoxdur.

İlk sifarişdən əvvəl

1. Məhsulu əvvəl özünüzə sifariş edin, çatma müddətini və qablaşdırmanı öz gözünüzlə görün.
2. Brend malı götürməyin. Markalı ucuz məhsul saxta ola bilər, loqosuz malda bu risk azdır.
3. Şirkətin adını axtarışda scam sözü ilə yoxlayın, mümkünsə nümayəndə ilə video zənglə danışın.
4. Rəngi, ölçünü, materialı, qablaşdırmanı, göndərmə tarixini və şifahi razılaşmaları Trade Assurance sifarişinə yazın, çünki mübahisədə yalnız orada yazılanlar sayılır.
5. Qaytarılan malı Çinə geri göndərmə xərcini kimin ödəyəcəyini təchizatçı ilə yazılı razılaşdırın və satış qiymətinə qaytarmalar üçün ehtiyat qoyun.
6. Məhsul səhifəsində və sifariş təsdiqində gömrük bəyanı tələbini, çatdırılma müddətini və qaytarma şərtini göstərin.

Gömrük limiti və platforma qaydaları dəyişəndə yeni bələdçiləri e-poçtla almaq üçün abunə olun.