Ekspert: qızılın ucuzlaşması zərgərlik qiymətlərinə məhdud təsir edə bilər

Dünya bazarında qızılın fyuçers qiyməti azalıb. İqtisadçı-ekspert Xalid Kərimli AZƏRTAC-a bildirib ki, bu ucuzlaşma Azərbaycanda da qızılın və ondan hazırlanan məhsulların qiymətini aşağı sala bilər. Amma zərgərlik məmulatlarının qiyməti təkcə xammalın dəyərindən yaranmır, ona görə dünya bazarındakı enişin pərakəndə satışda eyni nisbətdə görünməsi gözlənilmir.

Ekspertin sözlərinə görə, qızılın ucuzlaşmasının səbəblərindən biri neftin bahalaşması zəminində inflyasiya gözləntilərinin artmasıdır. Enerji daşıyıcılarının qiyməti qalxdıqca inflyasiya riskləri artır və ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz dərəcələrini sərtləşdirə biləcəyi ehtimalı güclənir. Faiz dərəcələrinin yüksələcəyi gözləntisi isə qızıla tələbi və onun qiymətini aşağı sala bilər.

Kərimli qeyd edib ki, qızılın qiyməti adətən ABŞ dollarının dəyəri və dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi ilə əks istiqamətdə hərəkət edir. Dollar möhkəmlənəndə və istiqrazların gəlirliliyi artanda qızıl investor üçün az cəlbedici olur. O, ucuzlaşmanın digər səbəbi kimi fiziki tələbin və alış həcmlərinin azalmasını göstərib: üçüncü rübdə ikinci rüblə müqayisədə qızılın fiziki alışı qlobal miqyasda azalıb.

Ekspertin fikrincə, ucuzlaşmanın təsirləri müxtəlifdir. Ehtiyatlarını baha qiymətə qızıla yatırmış ölkələrin və investorların aktivlərinin bazar dəyəri azalır, qızıl ixrac edən ölkələrdə satışdan gələn gəlir aşağı düşə bilər. Qiymət enişi hasilat sektoruna da mənfi toxuna bilər, çünki hasilat şirkətlərinin gəliri birbaşa dünya bazarındakı qiymətdən asılıdır. Bu, yeni yataqların kəşfiyyatına və hasilat layihələrinə investisiya marağını zəiflədə bilər.

Zərgərlik məhsullarının qiymətinə qızılın dəyəri ilə yanaşı, ustanın əmək haqqı, digər materialların qiyməti, icarə və inzibati xərclər də təsir edir. Ekspert bunu belə izah edib: “Dünya bazarında qızılın, məsələn, 5 faiz ucuzlaşması zərgərlik məhsullarının qiymətində eyni həcmdə azalma ilə nəticələnməyə bilər”. Onun sözlərinə görə, bu məhsullarda daha məhdud ucuzlaşma gözlənilə bilər.