Bazar · 03:44
Məqalə · AI və avtomatlaşdırma

Starlink nədir: necə işləyir, modemdən fərqi, müsbət-mənfi

Starlink nədir və necə işləyir: aşağı orbit peykləri, antena, gecikmə, fiber və 4G modemdən fərqi, müsbət və mənfi cəhətləri, Azərbaycanda qiyməti.

Qısa cavab

Starlink — SpaceX-in Yerdən təxminən 550 km hündürlükdə dövr edən 6,750-dən çox peykdən ibarət internet şəbəkəsidir. Evdəki düz antena kabelsiz, birbaşa peyklərlə danışır, gecikmə ~25 ms-dir, köhnə geostasionar peyk internetində isə 600 ms-dən çox. Azərbaycanda xidmət 29 mart 2025-dən rəsmi işləyir.

Daş üstündə Starlink peyk antenası və router, arxada yolsuzluq avtomobili: peyk interneti şəhərdən kənarda

Evə internet adətən yerdən gəlir: fiber kabel küçədən binaya çəkilir, 4G modem isə ən yaxın operator dirəyini tutur. Starlink-də bu yerüstü halqa yoxdur. Damdakı düz antena başının üstündən keçən peyklərlə danışır, peyklər siqnalı yerüstü stansiyaya ötürür və internet oradan qayıdır. SpaceX-in ölkədəki törəmə şirkəti «Starlink Azerbaijan» MMC adlanır. Kabel çəkilməyən kəndlərdə, yaylaqlarda yaşayanlar və oradan evdən onlayn iş görənlər üçün fərq məhz buradadır, Bakıda fiberi olan mənzildə isə bu üstünlük demək olar ki, işə yaramır.

Mündəricat

Starlink peykləri harada uçur?

Starlink SpaceX-in bölməsidir və öz peyk şəbəkəsini özü orbitə çıxarır. Şirkətin texnologiya səhifəsində yazılıb ki, peyklər Yerdən təxminən 550 km yüksəklikdə dövr edir, orbitdə onların sayı 6,750-dən çoxdur. Bu, aşağı orbitdir (LEO). Televiziya antenalarının baxdığı geostasionar peyklər isə ekvatorun üstündə 35,786 km hündürlükdə asılı qalır və Yerlə birlikdə fırlandığı üçün göydə yerindən tərpənmir.

Aşağı orbitin qiyməti budur ki, Starlink peyki göydə bir yerdə dayanmır, evin üstündən keçib gedir və yerini növbəti peykə verir. Bütün göyü örtmək üçün minlərlə peyk lazım olur, Türkiyə saytlarında «Starlink uyduları» deyilən sürü də budur. Peyklər arqon mühərriki ilə orbitini dəyişir və xidmət müddəti bitəndə atmosferə endirilir.

Siqnal peykdən evə necə gəlir?

Dağ kəndində daş evin damında ayaq üstündə dayanan düz ağ peyk antenası
İllüstrasiya: AZERBUSINESS

Siqnal antenadan peykə, oradan yerüstü stansiyaya gedir və evdəki routerə qayıdır.

Antena elektron fazalı massivdir. Onun səthi tərpənmir, şüanı elektron yolla döndərir və bir peykdən o birinə özü keçir. Dəstin özü isə bir dəfə əl ilə qurulur. Starlink-in quraşdırma təlimatına görə tətbiqdəki Alignment aləti göyün peyklərlə ən çox danışılan hissəsini göstərir, antena 5°-dən çox kənara çıxanda tətbiq xəbərdarlıq verir. Antenanı düz yerə uzatmaq olmaz, çünki üstündə yağış suyu yığılır və bağlantı düşür, buna görə ayağı olan dəst ayağın üstündə maili saxlanır.

Peyk siqnalı ya birbaşa yerüstü stansiyaya endirir, ya da yaxında stansiya olmayanda lazer kanalı ilə qonşu peykə ötürür. Hər peykdə üç lazer var və hər biri saniyədə 200 Gbit-ə qədər data daşıyır, buna görə siqnal dənizin və ya dağın üstündən stansiyası olan yerə çata bilir. Trafik yerüstü stansiyadan adi internetə çıxır. Səyyar istifadəçi yerini dəyişəndə bir stansiyadan o birinə keçir və IP ünvanı da dəyişir, bunu şirkətin IP ünvanları haqqında kömək səhifəsi yazır.

Gecikmə (latency) məsafədən gəlir. İşıq sürəti ilə də olsa, sorğu evdən peykə, peykdən stansiyaya gedib eyni yolla qayıdır və geostasionar peykdə bu dörd ayaq 143 min km-dən çox edir. Təkcə yol təxminən 480 ms aparır, aşağı orbitdə isə məsafə 65 dəfə qısadır.

Real rəqəmlər emal və marşrut səbəbindən böyük çıxır. Şirkət Starlink üçün ~25 ms, geostasionar peyk üçün 600 ms-dən çox göstərir və video zənglər, onlayn oyunlar, uzaq masaüstü bu fərqi dərhal hiss edir.

Starlink fiber və 4G modemdən nə ilə fərqlənir?

«Starlink modem» deyilən dəst adi modemdən fərqli olaraq heç bir yerüstü xəttə qoşulmur, ona yalnız elektrik və açıq göy lazımdır. Aşağıdakı cədvəldə Azərbaycanda evə internet verən dörd yol yan-yanadır. Fiber üçün Aztelekom-un, mobil modem üçün Bakcell-in rəsmi səhifələri götürülüb.

GöstəriciFiber (Aztelekom)4G modem (Bakcell Wi-Fi)Geostasionar peykStarlink
Ünvana nə lazımdırevə qədər fiber kabeloperatorun 4G LTE örtüyüantena, açıq cənub səmasıantena, açıq göy, elektrik
Sürət100–1,000 Mbit/s tarifə görə150 Mbit/s-ə qədər, şəbəkə yükündən asılıoperatora görə100 Mbit/s və ya 400 Mbit/s-dən yuxarı, tarifə görə
Gecikməkabeldə peyk yolu yoxdurdirəyə və yükə bağlıdır600 ms-dən çox~25 ms
Hava təsirikabeldə yoxdur——güclü yağış və qarda qısa kəsilmə, nadir halda tam dayanma
Başqa yerə aparmaqolmazolar, 4G olan yerdə—Roam tarifi ilə olar, bəzi yerlərdə hərəkətdə də
Trafik limitiyoxdur28 gündə 100 GB (Wi-Fi 100)operatora görəev tariflərində yoxdur
Aylıq haqq25 ₼-dan50 ₼ / 28 gün (Wi-Fi 100)—85 ₼-dan

Mənbə: aztelekom.az, bakcell.com, starlink.com tarif və kömək səhifələri; geostasionar peykin gecikməsi Starlink-in texnologiya səhifəsindəndir. Qiymətlər 16 noyabr 2026.

Cədvəldən çıxan ən praktik fərq budur ki, fiber və 4G-nin sərhədini infrastruktur qoyur, Starlink-inkini göy. Kənddə 4G zəif tutursa, dirək gələnə qədər heç nə dəyişməyəcək, lakin peyk antenası damda açıq yer tapılan gün işləyir.

Dəstin içində nə var: Standard və Starlink Mini

Taxta masada yan-yana iki ölçüdə düz peyk antenası, powerbank və kabellər
İllüstrasiya: AZERBUSINESS

Azərbaycanda iki dəst satılır. Standard 4 X evdə daimi istifadə üçündür, Starlink Mini kürək çantasına sığır, ancaq sifariş formasında ev tarifləri ilə də təklif olunur. Fərqləri şirkətin iki spesifikasiya vərəqəsindən götürdük.

GöstəriciStandard 4 XStarlink Mini
Qutudakılarantena, ayaq, Router 3, 15 m kabel, qida blokuWi-Fi-lı antena, ayaq, boru adapteri, 15 m DC kabel, qida bloku
Antenanın çəkisi2.9 kg1.10 kg
Routerayrıca, Wi-Fi 6, iki Ethernet portu, 235 cihaza qədərantenanın içində, Wi-Fi 5, 128 cihaza qədər
Wi-Fi örtüyü297 m²-ə qədər, 3 mesh nöqtəsi əlavə olunur112 m²-ə qədər
Orta enerji sərfi75–100 W25–40 W
Qida100–240 V şəbəkə12–48 V sabit cərəyan və ya 100 W-lıq USB-C PD
Qar əritməsaatda 40 mm-ə qədərsaatda 25 mm-ə qədər
Maksimum endirmə sürəti400 Mbit/s-dən yuxarı (tam Residential ilə)200 Mbit/s-dən yuxarı

Kənddə üç-dörd nəfərin yaşadığı evlər üçün Standard daha doğru seçimdir. Router ayrıca durur və evin ortasına qoyulur, siqnal həyətə, tövləyə çatmayanda mesh nöqtələri ilə uzadılır. Mini-nin üstünlüyü elektrikdədir. Ona avtomobil akkumulyatorunun 12 voltu, kiçik günəş paneli və ya güclü powerbank yetir, buna görə yaylaqda, qışlaqda və tikinti vaqonunda Standard-dan rahatdır. Bununla belə onun Wi-Fi örtüyü Standard-ınkının yarısından da azdır.

Starlink nəyi yaxşı edir?

Ən böyük üstünlük kabelsiz yerlərdədir. Fiber çəkilməyən və 4G-nin bir çubuqla tutduğu kəndə operatorun gəlməsini gözləmək lazım deyil, internet antena qoyulan gün başlayır. Saytda quraşdırma «Plug & Play» adlanır, yəni antena ayağa qoyulur, kabel routerə taxılır, istiqaməti tətbiq göstərir.

  • Video zənglər, onlayn dərslər və uzaq masaüstü ~25 ms gecikmə ilə köhnə peyk internetindən fərqli olaraq rahat işləyir.
  • Ev tariflərində data limiti yoxdur və trafik 4G paketləri kimi ayın ortasında bitmir.
  • Roam tarifi ilə dəst yaylağa, tikinti meydançalarına və səfərə aparılır, aylıq ödənilir və gözləmə rejiminə keçirilə bilir.
  • Antena −30 °C ilə 50 °C arasında işləyir, qarı özü əridir və saatda 96 km-dən güclü küləyə tab gətirir.

Mənfi cəhətləri və gözlənilməyən məhdudiyyətlər

Zəif yerlər reklamda görünmür, onlar istifadəçilərin ilk ayında üzə çıxır.

Hər şey açıq göydən başlayır. Antenanın baxış bucağı 110°-dir və bu sahəni ağaclar, qonşu binalar və ya dam çıxıntısı kəsəndə bağlantıda fasilələr yaranır.

«Yağış yağanda internet kəsilir?» sualına şirkətin hava şəraiti haqqında kömək səhifəsi dolayı cavab verir. Orada orta və güclü yağışın, qarın və dolunun qısa kəsilmələr yarada biləcəyi, çox güclü yağışda və küləkdə sürətin düşdüyü yazılıb. Tam kəsilmə nadirdir və hava açılanda xidmət qayıdır. Antenanın üstünə örtük çəkmək olmaz, çünki örtük qar əritməni də pozur.

Elektrik və istilik də hesaba girməlidir. Standard dəst orta hesabla 75–100 W, yəni sutkada 1.8–2.4 kVt·saat enerji işlədir və işıq tez-tez kəsilən kənddə generator və ya akkumulyator hesabını dəyişir.

Router və qida bloku yalnız 0 °C ilə 30 °C arasında işləmək üçündür, qışda isidilməyən tövlədə və ya vaqonda onları saxlamaq olmaz. İldırımlı bölgələr üçün şirkət xarici ildırımdan qoruma sistemini tövsiyə edir, dəst uzun müddət işlədilməyəndə isə onu rozetkadan çıxarmağı yazır.

Şəbəkənin özündə də iki məhdudiyyət var.

  • Residential 100 Mbps tarifində sürət 100 Mbit/s ilə məhdudlaşır və pik saatlarda yavaşlayır, tam Residential isə mövcud maksimum sürəti verir.
  • Ev tariflərində ayrıca ictimai IPv4 ünvanı yoxdur. Şirkət IP ünvanları səhifəsində yazır ki, standart rejim CGNAT-dır və bütün daxil olan portları bağlayır, ictimai IP isə yalnız Priority və dəniz tariflərində seçilir. Evdəki kameralara kənardan birbaşa qoşulmaq, öz serverlərini işlətmək istəyənlər bunu ilk gün hiss edir. Hər müştəriyə ictimai IPv6 prefiksi verilir, statik IP isə heç bir tarifdə yoxdur.

Qiymət və rəsmiyyət sonda gəlir, amma çox vaxt qərarı onlar verir. Eyni 100 Mbit/s sürətin ilk ili fiberdə 300 ₼, Starlink internetində 1,740 ₼ edir. Sifarişə şəxsiyyət vəsiqəsi lazımdır və dövlət təsdiqi səbəbindən dəst 4–6 həftəyə gəlir, xaricdən çamadanda gətirilən dəst isə gömrükdə ilişə bilər.

Azərbaycanda rəsmi status, sifariş və qiymət

Xidmət 29 mart 2025-də açıldı. Starlink həmin gün X hesabında sürətli internetin artıq Azərbaycanda olduğunu yazdı, Report.az da xəbəri elə o gün verdi. Yolu Azərkosmos açmışdı. Agentlik 9 may 2023-də SpaceX ilə bu xidməti ölkədə yenidən satmaq barədə müqavilə bağlamışdı. Bu gün Azərkosmos peyk internetini dəniz layihələrində ehtiyat kanal, yerüstü şəbəkəsi olmayan ərazilər və səyyar işlər üçün əlavə rabitə kimi işlədir (APA, yanvar 2026).

Ev üçün sifarişi adam özü starlink.com-da verir. Sifariş səhifəsində yazılıb ki, hesabdakı ad şəxsiyyət vəsiqəsindəki ilə hərfbəhərf eyni olmalıdır, sənədin şəkli yüklənməsə dəst göndərilmir. Quba və Bakı ünvanları ilə formanı açanda ikisində də xidmət mövcud idi və tariflər eyni çıxdı, «starlink baku» axtarışının cavabı da elə budur.

Nə alınırQiymətQeyd
Residential 100 Mbps85 ₼ / ay100 Mbit/s, pik saatlarda yavaşlayır
Residential110 ₼ / ay400 Mbit/s-dən yuxarı
Roam95 ₼ / aydan100 GB və limitsiz paketlər, aylıq
Standard 4 X dəsti670 ₼bərkitmə ayrıca, 50–110 ₼
Starlink Mini dəsti423 ₼ev tarifi ilə də olur
Çatdırılma50 ₼bir dəfə

Mənbə: starlink.com, Azərbaycan ünvanı ilə sifariş forması, endirimsiz qiymətlər.

30 noyabra qədər qeydiyyatdan keçənlər üçün xidmət haqqı yarıya enir, Standard dəst çatdırılma ilə sifariş günü 436.10 ₼, Mini 293.76 ₼ tutur. Endirimli aylıq haqqın neçə ay qalacağı formada yazılmayıb. Xidmət açılan gün tech.az ən aşağı aylıq haqqı 100 ₼ yazmışdı, dəstin və çatdırılmanın qiyməti də bugünkü ilə eyni idi.

Dəsti xaricdən gətirməyin öz riski var. 2025-ci ilin aprelində alıcılar gömrükdə dəstlərin saxlanmasından şikayət edəndə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi Trend-ə bildirdi ki, bu cihazlar xüsusi razılıqla dövriyyədə olan mallar siyahısında kosmik peyk rabitə vasitəsi kimi keçir və gətirilməzdən əvvəl nazirliyin icazəsi lazımdır. Elə həmin gün tap.az-da «starlink» axtarışı 8 elan verdi, onlardan peyk internetinə aid olanı bircə quraşdırma xidməti idi və satılan işlənmiş dəst tapılmadı.

Kənd, ferma və səyyar işdə kimə sərf edir?

Yaylaqda çadırın yanında ayaq üstündə kiçik peyk antenası, uzaqda otlayan qoyunlar
İllüstrasiya: AZERBUSINESS
VariantAvadanlıq və qoşulmaİlk il
Starlink Standard + Residential 100 Mbps720 ₼1,740 ₼
Starlink Mini + Residential 100 Mbps473 ₼1,493 ₼
Starlink Standard + Residential720 ₼2,040 ₼
Aztelekom fiber, 100 Mbit/s0 ₼ (12 aylıq öhdəliklə)300 ₼
Bakcell Wi-Fi 100 + Wi-Fi cihazı149 ₼, ilk paket hədiyyə~750 ₼

Fiberin çatdığı küçədə Starlink pul itkisidir, fərq təxminən altı dəfədir. Hesab fiber olmayan yerdə dəyişir.

Mal-qaranı yazda yaylağa aparan təsərrüfatlar üçün Mini ilə Roam cütü daha məntiqlidir, çünki Roam qış aylarında dayandırılır və pul yalnız yaylaq aylarına gedir. Heyvandarlıq təsərrüfatının öz xərc cədvəlində internet sətri yoxdur, peyk bağlantısı orada yeni aylıq xərc olacaq. Kiçik istixanada isə hesab tərsinə işləyir. İstixanada göyərti yetişdirmək haqqında kartımızda 200 m²-lik qurğunun bütün qışlıq xərci 1,700–2,400 ₼ hesablanıb və Starlink-in ilk ili bu büdcəyə demək olar ki, ikinci bir qış əlavə edir, kamera və temperatur bildirişləri üçün 4G modem kifayətdir.

Dağ kəndindəki qonaq evləri və qlampinq düşərgələri üçün internet qonaq axınına təsir edir, çünki rezervasiya saytlarında Wi-Fi ayrıca filtrdir. Rayonda yaşayıb şəhərdən və ya xaricdən sifariş götürənlərdə isə gecikmə həlledicidir. Upwork və oxşar saytlarda frilans işləyənin müştəri ilə görüşü video zəngdə keçir, virtual assistent xidməti kartında isə internet və iş nömrəsinə ayda 40 ₼ ayrılıb, peyk internetinin ən ucuz tarifi təkcə internet üçün bunun iki mislindən çox istəyir. Fiber olan rayon mərkəzində açılacaq işlərdə internet xərci fiber tarifi ilə hesablanır, işin özünü seçmək üçün isə kiçik şəhər üçün biznes ideyaları siyahısı var.

Kampaniyalar müddətlidir və bu ayın sonunda yuxarıdakı endirimli rəqəmlər köhnələcək. Yeni tariflər çıxanda bu səhifəni yeniləyirik, regionlarda internet və biznes xərcləri barədə qısa qeydləri isə AZERBUSINESS bülleteninə abunə olanlara e-poçtla göndəririk.

Hesabın əsası

  • Geostasionar peykdə yolun uzunluğu
    • Bir ayaq: 35,786 km
    • Dörd ayaq: 143,144 km (evdən peykə, peykdən stansiyaya və geri)
    • İşığın bir saniyədə getdiyi yol: ~299,792 km
    • Yolun vaxtı: ~0.48 saniyə
    • Millisaniyə ilə: ~480 ms
  • Aşağı orbitdə eyni yol
    • Dörd ayaq: 2,200 km (peyk başın üstündə olanda, hər ayaq 550 km)
    • Yolun vaxtı: ~0.0073 saniyə
    • Millisaniyə ilə: 7–8 ms
    • Məsafələrin nisbəti: ~65 dəfə (143,144 km və 2,200 km)
  • Standard dəstin sutkalıq enerjisi
    • 75 W ilə: 1,800 Vt·saat (24 saat)
    • 100 W ilə: 2,400 Vt·saat (24 saat)
    • Aralıq: 1.8–2.4 kVt·saat
  • Standard dəstlə başlanğıc
    • Standard dəst: 670 ₼
    • Çatdırılma: 50 ₼
    • Standard ilə cəmi: 720 ₼
    • Mini ilə cəmi: 473 ₼ (Mini dəst 423 ₼ və çatdırılma 50 ₼)
  • Residential 100 Mbps ilə ilk il
    • Abunə ili: 1,020 ₼ (12 ay, hər ay 85 ₼)
    • Standard ilə ilk il: 1,740 ₼ (başlanğıc 720 ₼)
    • Mini ilə ilk il: 1,493 ₼ (başlanğıc 473 ₼)
  • Tam Residential ilə ilk il
    • Abunə ili: 1,320 ₼ (12 ay, hər ay 110 ₼)
    • Standard ilə ilk il: 2,040 ₼ (başlanğıc 720 ₼)
  • Aztelekom fiberinin ili
    • Abunə ili: 300 ₼ (12 ay, hər ay 25 ₼)
    • Modem və quraşdırma: ödənişsiz (12 aylıq öhdəliklə)
    • Starlink-in ilk ili ilə nisbət: 5.8 dəfə (1,740 ₼ və 300 ₼, təxminən altı dəfə)
  • Bakcell Wi-Fi 100-ün ili
    • İl ərzində: 364 gün (13 dövr, hər dövr 28 gün)
    • Ödənişli paketlər: 600 ₼ (birinci paket cihazla hədiyyədir, qalan 12 paket 50 ₼-dan)
    • Wi-Fi cihazı: 149 ₼
    • İlk il: ~750 ₼ (dəqiq 749 ₼)
  • Kampaniyada dəst endirimi
    • Standard-dan çıxılan endirim: 283.90 ₼ (sifariş xülasəsində)
    • Standard çatdırılma ilə, endirimdən sonra: 436.10 ₼ (720 ₼-dan endirim çıxılır)
    • Mini-dən çıxılan endirim: 179.24 ₼
    • Mini çatdırılma ilə, endirimdən sonra: 293.76 ₼ (473 ₼-dan endirim çıxılır)
  • Endirim necə alınır: Hər iki endirim qiymətdən 18% ƏDV ayrılandan sonra qalan hissənin yarısına bərabərdir: 670 ₼-dan 283.90 ₼, 423 ₼-dan ~179.24 ₼.
  • Qiymətlər starlink.com, aztelekom.az və bakcell.com saytlarından götürülüb (16 noyabr 2026).

Tez-tez verilən suallar

«starlink qiymeti» və «starlink price» axtaranda niyə fərqli rəqəmlər çıxır?

Bu sorğuların ilk nəticələrində xarici onlayn mağazalar, xidmətin açıldığı 2025-ci ilin martına aid xəbərlər və sosial şəbəkə postları qarışıq gəlir. «starlink azerbaijan qiymeti» və ya «starlink azerbaijan price» üçün rəsmi rəqəm starlink.com-dadır: sayt ingiliscə açılsa da, Azərbaycan ünvanı yazılanda bütün qiymətləri manatla göstərir, dollarla verilən məbləğ başqa bazara və ya mağazaya aiddir.

Starlink nedir və starlink azerbaycan şirkəti nə vaxt yaranıb?

Starlink SpaceX-in bölməsidir, bunu saytın hər səhifəsinin altında yazır, SpaceX-in qurucusu isə İlon Maskdır. Ölkədəki törəmə şirkət «Starlink Azerbaijan» MMC adlanır, amma onun yaranma tarixi mənbələrdə fərqlidir: Habr 2023-ün yanvarında reyestrə istinadla bu adda şirkətin 1 noyabrda qeydiyyata alındığını yazmışdı, APA isə 2026-da qeydiyyat tarixi kimi 2025-ci ilin iyununu göstərir.

Starlink-i işlədib bəyənməsəm, pul geri qaytarılırmı?

Sifariş səhifəsindəki şərtə görə ödəniş tarixindən 30 gün ərzində xidməti ləğv edib dəsti zədəsiz qaytaranda dəstin və ilk ayın pulu tam geri verilir. Çatdırılma haqqının qaytarılması barədə həmin şərtdə ayrıca söz yoxdur.

Starlink-lə poçt serverindən məktub göndərmək və ya şəbəkə qovluğuna qoşulmaq olarmı?

Starlink bütün müştərilər üçün bəzi çıxış portlarını bağlayır, onların arasında poçt serverinin TCP/25 (SMTP) və Windows qovluq paylaşmasının TCP/445 (SMB) portları var. Ofis poçtu Gmail və ya Outlook kimi xidmətlərin şifrəli portları ilə işləyir, uzaq qovluğa isə VPN üzərindən qoşulurlar.

Mənbələr

Material məlumat xarakterlidir və investisiya və ya hüquqi məsləhət deyil; 100% nəticəyə zəmanət vermir — qərarı öz araşdırmanız əsasında verin. İstifadə şərtləri

Aktual oxunan məqalələr

mövzuya yaxın
Bütün məqalələr