Tərcümə və subtitr xidməti AI ilə: xərc, gəlir, ilk addımlar

Tərcümə və subtitr xidməti süni intellekt biznes ideyaları siyahısında iki ayrı bənd kimi keçir: transkripsiya və subtitr, bir də tərcümə və lokalizasiya. Bu kartda onlar bir xidmət kimi hesablanır, çünki mətn və video tərcüməsi eyni zəncirdən keçir: səs əvvəl azərbaycanca mətnə çevrilir, redaktə olunur, sonra ingilis və ya rus dilinə köçürülür.

Səsi mətnə çevirən alətlərin azərbaycanca dəqiqliyi və pulsuz limitləri səsi mətnə çevirmək haqqında bələdçidə müqayisə olunub. Bu kart isə həmin alətlərin üstündə qurulan xidmətin pulunu sayır. Səsli tərcümə, yəni dublyaj, başqa peşədir və səsləndirmə və audiokitab studiyası kartına aiddir.

Tap.az-da tərcümənin səhifəsi neçəyə satılır?

4 noyabrda tap.az-ın «Tərcümə xidmətləri» bölməsinin birinci səhifəsindəki 24 elanı açdıq. Mətn tərcüməsi təklif edən 16 elanda qiymət yazılıb: 2 ₼-dan 30 ₼-a qədər, yarısında 7 ₼ və ya daha az. Bu qiymətlərin çoxu başlanğıc qiymətidir və səhifəyə görə verilir. Bir müstəqil tərcüməçi 1,800 çap işarəlik səhifəyə 2 ₼, rus dilindən akademik tərcümə edən başqa satıcı 15 ₼ istəyir.

Tap.az-dakı tərcümə elanlarının ikisində satıcılar ayrıca vurğulayır ki, işi maşın tərcüməsi ilə görmürlər, biri birbaşa Google Translate-in adını çəkir. Ucuz seqmentdə alıcı aləti yox, mətni yoxlayan adamı axtarır.

Lalafo.az-da səsin mətnə köçürülməsi dəqiqə ilə satılır. İki elanda bir dəqiqəlik yazı 1 ₼ və 0.50–1 ₼ yazılıb, yəni bir saatlıq müsahibə həmin elanlarda 30–60 ₼ edir.

Belə qiymətlə yarışmaq mənasızdır, çünki səhifəsi 5 ₼ olan işdə redaktəyə vaxt qalmır. Bu kartdakı model başqa sifarişçilərə yönəlib: kanallar, tədbir təşkilatçıları, otellər və ixracatçılar redaktə olunmuş, vaxtında təhvil verilən və hesab-faktura ilə gələn işə pul verir.

Başlanğıc pulu və hər ay ödənən abunələr

Göstərici	Dəyər	Qeyd
Başlanğıc kapitalı	100–400 ₼	iki aylıq transkripsiya və çat-bot abunəsi, 3–5 nümunə iş, ilk reklam 0–300 ₼; noutbuk və qulaqlıq sizdə sayılır
Aylıq xərc	177–277 ₼	alətlər 51 ₼, reklam və internet 50–150 ₼, sahibin sosial və tibbi sığortası 76 ₼
Geri qaytarma	3 aya qədər	ayda bir video sifarişçisi və bir şirkət olanda; ilk sifarişə qədər keçən 2–4 həftə bura daxil deyil
Çətinlik	orta	qaralamanı AI verir, lakin iki dili yaxşı bilmək və vaxt koduna diqqət sizdən asılıdır
Format	evdən, onlayn	fayllar və düzəlişlər WhatsApp və e-poçtla gedir

Cədvəldəki aralıqlar redaksiyanın hesabıdır. Alət qiymətləri transkripsiya bələdçisindəki noyabr cədvəli ilə eynidir: TurboScribe Unlimited planı illik ödənişdə ayda 10 $ (~17 ₼), ChatGPT Plus ayda 20 $ (~34 ₼) tutur, dollar Mərkəzi Bankın 1.70 ₼ məzənnəsi ilə çevrilib. Vaxt kodlarını düzəltmək üçün pulsuz Subtitle Edit proqramı kifayət edir, ona ayrıca abunə lazım deyil.

Bir ayın gəliri dəqiqə və səhifə ilə necə yığılır?

Videonu dəqiqə ilə, mətni səhifə ilə qiymətləndirmək sifarişçiyə də aydındır. Aşağıdakı qiymətlər elanlardakından yuxarıdır, çünki içinə redaktə, ikinci oxu və vaxt kodu düşür. Bunlar bizim fərziyyəmizdir, bazarda ölçülmüş qiymət deyil:

• azərbaycanca subtitr (transkript, redaktə, SRT faylı) dəqiqəsi 2 ₼;
• həmin videoya ingiliscə və ya rusca ikinci subtitr dəqiqəsinə daha 2 ₼;
• şirkət üçün redaktə olunmuş mətn tərcüməsi səhifəsi 10 ₼.

Hesabı ayda 20 dəqiqəlik 8 epizod çıxaran bir podkast və sayt mətnlərini hissə-hissə tərcümə etdirən bir otel üzərində quraq. Podkastın 160 dəqiqəsi 320 ₼ gətirir, epizodların yarısına ingiliscə subtitr də sifariş olunsa, üstünə 160 ₼ gəlir. Otel ayda 10–30 səhifə göndərir və bu, 100–300 ₼ edir.

Ayın gəliri 420–780 ₼ olur. Aylıq xərclər çıxandan sonra vergidən əvvəl 143–603 ₼ qalır. Sahibin öz əmək haqqı da bu məbləğin içindədir, xərclərdə ona ayrıca yer ayrılmayıb. Bir dəqiqəlik səsin redaktəsinə 3–4 dəqiqə getsə, bu həcm ayda təxminən 20–50 saat iş deməkdir, saatlıq hesabla 8–13 ₼. Vaxtın çoxunu adların, rəqəmlərin və danışığa qarışan rus sözlərinin yoxlanması alır.

Subtitr və tərcümə sifarişini kimlər verir?

Azərbaycanca YouTube kanalları, podkastlar və onlayn kurs müəllifləri subtitrin əsas alıcılarıdır. Konfrans və forum təşkilatçılarının çıxış videoları ikinci dildə subtitr istəyir. Otellər, tur şirkətləri və ixracatçılar sayt, menyu və məhsul kartları üçün tərcümə xidməti axtarır. Reklam çarxı hazırlayan studiyalar da sifarişçi ola bilər, onların işi AI ilə video reklam istehsalı kartında təsvir olunub.

«YouTube subtitri onsuz da pulsuz yaratmırmı?» sualına platformanın öz kömək səhifəsi cavab verir. Orada yazılıb ki, avtomatik subtitrlərin keyfiyyəti tələffüzdən və fon səsindən asılıdır və onları yoxlamaq lazımdır. Kanal sahibi bu yoxlamaya vaxt tapmırsa, onun vaxtını satırsınız.

İlk sifarişçiyə yazanda hazır nümunə onun öz materialı olmalıdır. Kanalın bir videosunun ilk üç dəqiqəsini subtitrləyib ekran yazısı kimi göndərmək, otelin ingiliscə səhifəsindəki səhvləri qeyd edib düzəlişli variantı təklif etmək ümumi portfoliodan daha çox iş görür.

Transkripsiya xidməti ayrıca da satılır, çünki müsahibə yazan jurnalistlərə və tədqiqatçılara çox vaxt yalnız azərbaycanca mətn lazımdır.

Sifarişçiyə AI işlətdiyinizi demək lazımdırmı?

2025-ci ilin iyulunda Crunchyroll platformasında «Necronomico and the Cosmic Horror Show» animesinin birinci seriyasının almanca subtitrində bir sətir «ChatGPT said» sözləri ilə başlayırdı, ingiliscə subtitrdə də tərcümə səhvləri tapıldı. Şirkətin nümayəndəsi Engadget-ə bildirdi ki, subtitrləri kənar podratçı süni intellektlə hazırlayıb və bu, podratçı ilə bağlanan müqaviləni pozur.

Podratçının iki səhvi var idi. AI-ı müqaviləyə zidd olaraq gizli işlətmişdi və çıxışı oxumadan təhvil vermişdi. Kiçik xidmətdə hər ikisinin qarşısını müqavilənin bir bəndi alır: qaralamanın AI ilə hazırlandığı və son mətni kimin oxuduğu yazılır. Bunu açıq demək satışa da kömək edir, çünki dəqiqə qiymətinin niyə tərcümə bürosunun qiymətindən aşağı olduğunu izah edir.

Müsahibə və zəng yazıları ilə işləyəndə məxfilik ayrıca bənddir. Səsin qanunda biometrik məlumat sayıldığını və xarici servisə yükləmək üçün razılığın lazım olduğunu transkripsiya bələdçisi ayrıca izah edir.

Notarial tərcümə yeni başlayan üçün niyə risklidir?

Diplom, arayış və etibarnamə tərcüməsi tap.az-da ayrıca seqmentdir, elanların bir neçəsi notarial təsdiq və apostil xidməti ilə birlikdə satılır. 2 may 2023-də imzalanan dəyişiklik «Notariat haqqında» Qanunun 68-ci maddəsinə yeni qayda saldı. Notarius tərcüməçinin gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq etdiyi tərcümənin düzgünlüyünü elektron qaydada təsdiq edə bilər və bu halda tərcümənin mətninə görə məsuliyyət daşımır.

Rəsmi sənədlərdə səhv tarix və ya ad viza müraciətini, işə qəbulu dayandıra bilər, cavabı da imzası olan tərcüməçi verir. Bu seqmentdə işləyənlər adətən iki dili peşəkar səviyyədə bilən tərcüməçilərdir, AI-dan orada ancaq termin axtarmaq üçün istifadə olunur.

Tərcümə güzəşt siyahısındadır, subtitr isə adla yoxdur

Kanal sahibləri ilə birdəfəlik işlər qeydiyyatsız da başlaya bilər, ancaq otellər və ixracatçılar adətən elektron qaimə-faktura istəyir, bu da fərdi sahibkar kimi VÖEN almaq deməkdir. Vergi Xidmətinin 2025 yanvar izahında mikro sahibkar güzəşti olan sahələrin arasında tərcümə ayrıca söz kimi çəkilir. Şərt yalnız dövriyyədir: illik dövriyyəsi, xərclər çıxılmadan, 45,000 ₼-ı keçməyən mikro sahibkarın tərcümədən gələn gəlirinin 75%-i gəlir vergisinə cəlb edilmir. Transkripsiya və subtitr hazırlamaq siyahıda adla yoxdur, izah onların tərcüməyə aid olub-olmadığını demir.

Sifarişçilərin çoxu şirkət olanda sadələşdirilmiş vergidə qalmaq çətinləşir. DVX-nin 2026 bukletinə görə otellərə və ixracatçılara e-qaimə ilə yazılan sifarişlər rübün dövriyyəsində 30%-dən böyük pay tuta bilməz. Hədd aşılanda sahibkar gəlir vergisinə keçir, Vergi Məcəlləsinin 101-ci maddəsinə görə bu, mənfəətin 20%-idir. Hansı rejimin sizə düşdüyünü və subtitrin tərcümə sayılıb-sayılmadığını işə başlamazdan əvvəl mühasibdən soruşun. Tərcümədə 75% güzəşt tətbiq olunsa, vergi gəlirin dörddə birinə hesablanır və yuxarıdakı hesabda ayda 7–30 ₼ edir.

Sahibin öz sosial sığortası hansı vergi rejimində olursa olsun gəlirin 2%-i qədərdir, lakin aylıq 60 ₼-dan az olmur, icbari tibbi sığorta da üstəgəl 16 ₼ tutur.

Birinci ay nə ilə keçir?

1. Bir dil cütü və bir sahə seçmək, məsələn, azərbaycanca və ingiliscə, YouTube podkastları.
2. Üç fərqli səs faylını (studiya yazısı, telefon yazısı, rus sözləri qarışan danışıq) transkripsiya servisindən keçirmək və hər birinin redaktəsinə gedən vaxtı ölçmək. Dəqiqə qiyməti bu ölçüdən çıxır.
3. Subtitle Edit-də iki nümunə SRT faylı hazırlamaq: biri azərbaycanca, biri ingiliscə.
4. On beş kanala və beş otelə onların öz materialından hazırlanmış nümunə ilə yazmaq.
5. Bir səhifəlik müqavilə şablonu yazmaq: AI-ın harada işləndiyi, səs fayllarının silinmə müddəti, düzəlişlərin sayı.
6. Şirkət sifarişləri başlayanda VÖEN almaq və rübün sonunda e-qaimə payına baxmaq.

Hər epizodun transkriptindən subtitrdən başqa video təsviri, qısa postlar və məqalə də çıxır və sifarişçilərə bunları əlavə paket kimi təklif etmək olur. Bir transkriptdən bir neçə kontent növü çıxarmaq üçün süni intellektlə necə işləmək lazım olduğunu KURS: AI Agent & YouTube biznesi kontent mövzusunda göstərir.

Hesabın əsası

• Alətlər: TurboScribe 10 $ = 17 ₼ + ChatGPT Plus 20 $ = 34 ₼, cəmi 51 ₼ (1 $ = 1.70 ₼).
• Aylıq xərc: alətlər 51 ₼ + reklam və internet 50–150 ₼ + sığorta 76 ₼ = 177–277 ₼.
• Sığorta: sosial 60 ₼ + tibbi 16 ₼ = 76 ₼. 780 ₼ gəlirin 2%-i cəmi 15.6 ₼ edir, ona görə sosial sığortanın 60 ₼ minimumu ödənilir.
• Gəlirin hissələri: podkast 160 dəqiqə × 2 ₼ = 320 ₼; ingiliscə subtitr 80 dəqiqə × 2 ₼ = 160 ₼; otel 10–30 səhifə × 10 ₼ = 100–300 ₼.
• Zəif ay: podkast 320 ₼ + otel 100 ₼ = 420 ₼; ən çox xərc (277 ₼) çıxanda 143 ₼ qalır.
• Yaxşı ay: podkast 320 ₼ + subtitr 160 ₼ + otel 300 ₼ = 780 ₼; ən az xərc (177 ₼) çıxanda 603 ₼ qalır.
• Vergi (75% güzəştlə): 143 × 0.25 × 0.2 ≈ 7 ₼ və 603 × 0.25 × 0.2 ≈ 30 ₼; əldə 136–573 ₼ qalır.
• Geri qaytarma: ən yaxşı halda 100 ₼ ÷ 573 ₼ ≈ 0.2 ay, ən pis halda 400 ₼ ÷ 136 ₼ ≈ 2.9 ay.
• İş vaxtı: zəif ayda 160 dəqiqə × 3 dəqiqə redaktə + 10 səhifə × 60 dəqiqə = 1,080 dəqiqə ≈ 18 saat; yaxşı ayda 160 × 4 + 80 × 5 + 30 × 60 = 2,840 dəqiqə ≈ 47 saat.
• Saatlıq qazanc: 143 ₼ ÷ 18 saat ≈ 8 ₼, 603 ₼ ÷ 47 saat ≈ 13 ₼.